Κοινοβουλευτική παρέμβαση του ανεξάρτητου Βουλευτή Επικρατείας Ευάγγελου Αποστολάκη για την ανάρτηση της κτηματογράφησης στο Ρέθυμνο – Φορείς και πολίτες ζητούν παράταση, θεσμικές εγγυήσεις και προστασία της ιδιοκτησίας.

Με αφορμή την έναρξη της διαδικασίας ανάρτησης της κτηματογράφησης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου και την έντονη ανησυχία που επικρατεί στην τοπική κοινωνία, ο ανεξάρτητος Βουλευτής Επικρατείας Ευάγγελος Αποστολάκης κατέθεσε ερώτηση προς τους Υπουργούς Δικαιοσύνης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

Ο κ. Αποστολάκης επισημαίνει ότι έχουν εκφραστεί σοβαρές επιφυλάξεις τόσο από την Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Κρήτης όσο και από τον Δικηγορικό Σύλλογο Ρεθύμνου γεγονός που πρέπει να εκληφθεί ως ένα σημαντικό και σοβαρό θεσμικό μήνυμα προς την Κυβέρνηση.

Στην ερώτηση τονίζεται ότι στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου δεν προηγήθηκε στάδιο προανάρτησης με αποτέλεσμα  τον αιφνιδιασμό των πολιτών που καλούνται να προασπίσουν τα ιδιοκτησιακά τους δικαιώματα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα και μάλιστα κατά την τουριστική περίοδο που, όπως είναι γνωστό, πάρα πολλοί πολίτες δουλεύουν υπερεντατικά για να τα φέρουν εις πέρας. Πέραν του αιφνιδιασμού των πολιτών, η δίμηνη προθεσμία λειτουργεί ως εμπόδιο και για τους επαγγελματίες ενόψει των διαδικασιών υποβολής ενστάσεων και αιτήσεων διόρθωσης καθώς ο όγκος εργασίας τους θα αυξηθεί ραγδαία.

Η Κυβέρνηση και τα αρμόδια Υπουργεία πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη ότι υπάρχουν ήδη εκτεταμένες ανακρίβειες και σφάλματα στις κτηματολογικές εγγραφές. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις δυσλειτουργίες του υφιστάμενου μηχανισμού, προκαλεί  εύλογη ανασφάλεια σε χιλιάδες ιδιοκτήτες και εντείνει τον φόβο αμφισβήτησης εμπράγματων δικαιωμάτων που ασκούνται επί δεκαετίες.

Ο Ευάγγελος Αποστολάκης σημειώνει ότι θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες ιστορικές και νομικές συνθήκες της Κρήτης και ειδικότερα του ιδιοκτησιακού της καθεστώτος, όπως οι παλαιοί τίτλοι, οι προφορικές μεταβιβάσεις και οι περιπτώσεις χρησικτησίας. Επιπλέον δεν περνά απαρατήρητος και ο σοβαρός προβληματισμός για την εφαρμογή πρακτικών που φαίνεται να μεταθέτουν το βάρος απόδειξης στους πολίτες, παρά το ειδικό νομικό καθεστώς που ισχύει στην Κρήτη και τη σχετική νομολογία σχετικά με τον δασικό χαρακτήρα των εκτάσεων.

Με βάση όλα τα παραπάνω ο κ. Αποστολάκης καλεί τους κ.κ. Υπουργούς να δώσουν απαντήσεις σε μια σειρά συγκεκριμένων ερωτήσεων:

1). Προτίθεστε να προχωρήσετε σε παράταση της προθεσμίας υποβολής ενστάσεων και αιτήσεων διόρθωσης από 2 μήνες που προβλέπεται αυτή τη στιγμή σε 12 μήνες για να δοθεί ο χρόνος στους πολίτες αλλά και στους εμπλεκόμενους επαγγελματίες να ενεργήσουν με αποτελεσματικότητα αντί της χρονικής και γραφειοκρατικής ασφυξίας που επιβάλλεται με το παρόν καθεστώς;

2). Προτίθεστε να προχωρήσετε στην εναρμόνιση της διαδικασίας λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον νομικό πλαίσιο, το Αστικό Κρητικό Κώδικα αλλά και το α. 62 του Ν. 998/1979 και την πάγια νομολογία;

3.) Ποια μέτρα προτίθεστε να λάβετε για να εξασφαλίσετε την ενίσχυση των μηχανισμών ενημέρωσης και υποστήριξης των πολιτών; (έκδοση σαφών οδηγιών, έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση και πληροφόρηση, επαρκής στελέχωση των γραφείων κτηματογράφησης, διαφάνεια διαδικασιών)

4.) Προτίθεστε να αναλάβετε νομοθετικές πρωτοβουλίες για την πρόβλεψη ειδικής διαδικασίας ταχείας επίλυσης των ανακυπτουσών διαφορών μεταξύ πολιτών και Δημοσίου με σκοπό την αποφυγή της μαζικής προσφυγής των πολιτών στα δικαστήρια που θα έχει ως αποτέλεσμα την ταλαιπωρία αυτών αλλά και την περαιτέρω επιβάρυνση του δικαιοδοτικού μηχανισμού.

5.) Προτίθεστε να προχωρήσετε στην αυτόματη διασύνδεση και ενημέρωση των κτηματολογικών εγγραφών με βάση τις αποφάσεις που εκδίδονται επί αντιρρήσεων κατά των δασικών χαρτών καθώς ο αρμόδιος φορέας για την διαχείριση των σχετικών πλατφορμών είναι ο ίδιος.

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της ερώτησης:

Αθήνα, 29.05.2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς

Δικαιοσύνης

Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα:  Έναρξη ανάρτησης κτηματογράφησης στην Π.Ε. Ρέθυμνου – Αντιδράσεις και έντονη ανησυχία.

Σε κοινό ψήφισμα τους η Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Κρήτης και ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρεθύμνου εκφράζουν σοβαρότατες ανησυχίες για την διαδικασία της ανάρτησης κτηματογράφησης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου. Το γεγονός ότι οι δύο πλέον αρμόδιοι φορείς, όσον αφορά στο συγκεκριμένο αντικείμενο, εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την πρόοδο και την κατάληξη της διαδικασίας πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τα αρμόδια Υπουργεία.

Όπως είναι γνωστό, στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου δεν προηγήθηκε στάδιο προανάρτησης. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον αδικαιολόγητο αιφνιδιασμό των πολιτών σχετικά με το μέλλον των ιδιοκτησιακών τους δικαιωμάτων. Και πρόκειται πράγματι για αιφνιδιασμό, καθώς η ανάρτηση γίνεται εντός της τουριστικής περιόδου, η οποία, με αντικειμενικά κριτήρια, είναι η πλέον πολυάσχολη και δύσκολη περίοδος για μεγάλο μέρος του πληθυσμού που βιοπορίζεται από τον τουρισμό και καλείται να εργαστεί σε ρυθμούς ασφυκτικούς για να εξασφαλίσει τα προς το ζην. Μάλιστα, η σύντομη προθεσμία των δύο μηνών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη ασφυκτικό κλίμα που έχει προκληθεί.  

Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι ενώ ο κρατικός μηχανισμός έχει χρειαστεί σε αρκετές περιπτώσεις χρόνο άνω της δεκαετίας για να ολοκληρώσει μια υποτυπώδη κτηματογράφηση με σωρεία ανακριβειών και λαθών, το ίδιο αυτό  κράτος απαιτεί από τους πολίτες να σπεύσουν μέσα σε ένα ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο να ενεργήσουν για να μην απωλέσουν το δικαίωμα στην ιδιοκτησίας τους ή έστω να ενεργήσουν άλλως θα εμπλακούν αναγκαστικά σε μακροχρόνιες διαδικασίες που θα τους επιβαρύνουν οικονομικά και ψυχικά.

Η τοπική κοινωνία βρίσκεται για ακόμη μια φορά ανάστατη καθώς αισθάνεται ότι το Κράτος βρίσκεται απέναντι της και όχι δίπλα της, ως υποχρεούται.  Οι ενδιαφερόμενοι πολίτες, οι δικηγόροι και οι μηχανικοί εκφράζουν προς τούτο εύλογες ανησυχίες, οι οποίες στηρίζονται στις εκτεταμένες ανακρίβειες και σφάλματα των κτηματολογικών εγγραφών και στην σοβαρή δυσλειτουργία του θεσμικού μηχανισμού που «απειλούν» την προστασία των εμπράγματων δικαιωμάτων χιλιάδων πολιτών.   

Για τον ορθό σχεδιασμό ολοκλήρωσης την διαδικασίας πρέπει να ληφθούν υπόψη παράγοντες όπως οι ιστορικές και νομικές ιδιαιτερότητες του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του νησιού. Δεν αποτελούν εξαίρεση οι παλαιοί τίτλοι, οι προφορικές μεταβιβάσεις, η απόκτηση δικαιώματος με χρησικτησία κ.ο.κ. Αυτά τα δεδομένα αποτελούν συνιστώσες που πρέπει να σταθμισθούν τόσο για την παροχή ενημέρωσης όσο και για την εξασφάλιση ικανού χρόνου και την δημιουργία ευέλικτων μηχανισμών επίλυσης των όποιων προβλημάτων.

Από τα όσα μέχρι τώρα έχουν γίνει γνωστά, όλα τα παραπάνω δεν έχουν ληφθεί υπόψη αλλά αντιθέτως προκαλεί περαιτέρω όξυνση της ανησυχίας το γεγονός ότι επελέγη η αντιστροφή του τεκμηρίου του α.62 του ν. 998/1979, σύμφωνα με το οποίο στην Κρήτη δεν ισχύει υπέρ του Δημοσίου τεκμήριο κυριότητας μόνο λόγω δασικού χαρακτήρα της έκτασης αλλά απαιτείται ειδική και συγκεκριμένη απόδειξη κτήσης κυριότητας από το Δημόσιο με νόμιμους τίτλους ή άλλα επαρκή αποδεικτικά μέσα. Η αντιστροφή αυτή του βάρους απόδειξης υπέρ του Δημοσίου συνεισφέρει με ακόμη έναν τρόπο στην καχυποψία του πολίτη απέναντι στην Πολιτεία.

Επειδή η  αιφνιδιαστική ανάρτηση με την προβλεπόμενη ασφυκτική προθεσμία προκαλεί εύλογες ανησυχίες και έντονη αναστάτωση στους πολίτες και επί της ουσίας δημιουργεί αμφισβήτηση, από το ίδιο το κράτος,  ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων πολιτών που επί δεκαετίες κατέχουν, νέμονται και αξιοποιούν νόμιμα τις περιουσίες τους στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου.

Επειδή η διαδικασία κτηματογράφησης πρέπει να καθορίζεται σε όλα τα στάδιά της από διαφάνεια, σαφήνεια και ακρίβεια και να μην λειτουργεί ως μέσο έμμεσης απειλής των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των πολιτών.

Επειδή η προστασία της ιδιοκτησίας είναι κατοχυρωμένη συνταγματικά ήδη από την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους (« Η ιδιοκτησία, τιμή και ασφάλεια εκάστου των Ελλήνων, είναι υπό την προστασία των Νόμων») και αποτελεί θεμέλιο του φιλελεύθερου συνταγματισμού.

Επειδή θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι ιδιαίτερες ιστορικές και νομικές συνθήκες κάθε περιοχής της χώρας και η Κρήτη διαθέτει ιδιαίτερο ιστορικό και νομικό ιδιοκτησιακό καθεστώς που απαιτεί ιδιαίτερη  θεσμική αντιμετώπιση.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί

1). Προτίθεστε να προχωρήσετε σε παράταση της προθεσμίας υποβολής ενστάσεων και αιτήσεων διόρθωσης από 2 μήνες που προβλέπεται αυτή τη στιγμή σε 12 μήνες για να δοθεί ο χρόνος στους πολίτες αλλά και στους εμπλεκόμενους επαγγελματίες να ενεργήσουν με αποτελεσματικότητα αντί της χρονικής και γραφειοκρατικής ασφυξίας που επιβάλλεται με το παρόν καθεστώς;

2). Προτίθεστε να προχωρήσετε στην εναρμόνιση της διαδικασίας λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον νομικό πλαίσιο, το Αστικό Κρητικό Κώδικα αλλά και το α. 62 του Ν. 998/1979 και την πάγια νομολογία;

3.) Ποια μέτρα προτίθεστε να λάβετε για να εξασφαλίσετε την ενίσχυση των μηχανισμών ενημέρωσης και υποστήριξης των πολιτών; (έκδοση σαφών οδηγιών, έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση και πληροφόρηση, επαρκής στελέχωση των γραφείων κτηματογράφησης, διαφάνεια διαδικασιών)

4.) Προτίθεστε να αναλάβετε νομοθετικές πρωτοβουλίες για την πρόβλεψη ειδικής διαδικασίας ταχείας επίλυσης των ανακυπτουσών διαφορών μεταξύ πολιτών και Δημοσίου με σκοπό την αποφυγή της μαζικής προσφυγής των πολιτών στα δικαστήρια που θα έχει ως αποτέλεσμα την ταλαιπωρία αυτών αλλά και την περαιτέρω επιβάρυνση του δικαιοδοτικού μηχανισμού.

5.) Προτίθεστε να προχωρήσετε στην αυτόματη διασύνδεση και ενημέρωση των κτηματολογικών εγγραφών με βάση τις αποφάσεις που εκδίδονται επί αντιρρήσεων κατά των δασικών χαρτών καθώς ο αρμόδιος φορέας για την διαχείριση των σχετικών πλατφορμών είναι ο ίδιος.

Ο ερωτών Βουλευτής

Ευάγγελος Αποστολάκης