Ο δάσκαλος, το πουκάμισο και το πραγματικό μέτρο της πίστης
Στο πρόσφατο περιστατικό όπου ο Μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος επέλεξε, μέσα στον ιερό χώρο της εκκλησίας, να επιπλήξει δημόσια έναν δάσκαλο επειδή δεν είχε το πουκάμισό του ζωσμένο, δε φάνηκε απλώς η αυστηρότητα ενός ιεράρχη. Φάνηκε κάτι βαθύτερο: η απόσταση ανάμεσα στο πνεύμα της Ορθοδοξίας και στην τυπολατρία που συχνά την υποκαθιστά.
Η Ορθοδοξία, με το κεντρικό της μήνυμα της αγάπης, της συγχώρεσης και του σεβασμού προς τον άνθρωπο, δεν ταυτίστηκε ποτέ με την εξωτερική εμφάνιση ή την επιβολή συγκεκριμένων και μάλιστα αυστηρών ενδυματολογικών κανόνων. Ο Χριστός μίλησε για την καρδιά του ανθρώπου, όχι για τη ζώνη του πουκαμίσου του. Όταν μέσα στον ναό, εκεί όπου ο άνθρωπος αναζητά το φως και την ειρήνη, κυριαρχεί η επίπληξη αντί της κατανόησης, τότε κάτι βαθύ έχει χαθεί.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο ίδιος ιεράρχης προκαλεί με δηλώσεις που πλήττουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Το 2022, αναφερόμενος στις αμβλώσεις, ισχυρίστηκε ότι «δεν κάθεται μια γυναίκα να βιάζεται χωρίς να το θέλει» — μια φράση που όχι μόνο προσβάλλει κάθε γυναίκα που υπέστη βιασμό, αλλά ακυρώνει το ίδιο το μήνυμα του Ευαγγελίου.
Και όμως, η Εκκλησία δεν είναι –ούτε μπορεί να είναι– χώρος επιβολής και ταπείνωσης. Είναι χώρος συμπερίληψης, κατανόησης και ανακούφισης. Είναι το σπίτι του ανθρώπου που πονά, του παιδιού που μαθαίνει, του δασκάλου που υπηρετεί την παιδεία. Και η παιδεία, ακριβώς αυτή, είναι το μεγάλο μας διακύβευμα.
Η συμπεριληπτική παιδεία –που σέβεται τον άλλον, τη διαφορετικότητά του, την αξιοπρέπειά του– είναι η μόνη παιδεία που μπορεί να οικοδομήσει κοινωνίες δικαιοσύνης και αληθινής πίστης. Δεν εκπαιδεύουμε ανθρώπους για να πειθαρχούν στους τύπους, αλλά για να καλλιεργούν πνεύμα ελευθερίας, ενσυναίσθησης και ευθύνης. Αυτή είναι και η βαθύτερη αποστολή του δασκάλου, ακόμη κι όταν διδάσκει μέσα σε ένα ναό.
Η Ορθοδοξία δεν έχει ανάγκη από επίπληξη· έχει ανάγκη από μαρτυρία αγάπης. Δεν χρειάζεται τιτουλάριους της αυστηρότητας, αλλά εργάτες του φωτός. Γιατί η Εκκλησία δεν σώζει με ύφος εξουσίας, αλλά με το χαμόγελο της αποδοχής και με το βλέμμα που βλέπει τον Θεό σε κάθε άνθρωπο.
Ίσως λοιπόν, μπροστά σε τέτοια περιστατικά, αξίζει να θυμηθούμε πως το πραγματικό μέτρο της πίστης δεν είναι το ντύσιμο του άλλου, αλλά η διάθεσή μας να τον αγκαλιάσουμε χωρίς όρους.
Υ.Γ. Κι αν όλα αυτά μοιάζουν υπερβολικά, αξίζει να θυμηθούμε πως ο ίδιος Μητροπολίτης είχε κάποτε παραχωρήσει συνέντευξη στην ελληνική έκδοση του περιοδικού soft πορνογραφίας Penthouse. Ίσως, τελικά, τα πουκάμισα να μην ήταν πάντοτε το ζήτημα που τον απασχολούσε περισσότερο.
Ο Γιάννης Μαρινάτος είναι
Πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου
Πρόεδρος του Ν.Τ. ΑΔΕΔΥ Ρεθύμνου και μέλος του Γενικούθ Συμβουλίου ΑΔΕΔΥ
