ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΦΤΑΣΑΝ ΣΤΗΝ ΕΛΑΣ ΠΟΥ ΔΙΕΡΕΥΝΑ ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
Μεγάλα προβλήματα στο φυσικό περιβάλλον σε οροπέδια του Ψηλορείτη, προκάλεσαν ασυνείδητοι οδηγοί που παρά τις σχετικές απαγορεύσεις, εισήλθαν με τα 4Χ4 οχήματά τους και επιδόθηκαν σε κόντρες ελιγμών, προκαλώντας σημαντικά προβλήματα στο φυσικό περιβάλλον του βουνού. Για το θέμα αυτό, μίλησε στον 9,80 fm και το Σταύρο Ρακιντζή ο πρόεδρος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και πρόεδρος του Παγκόσμιου Γεωπάρκου Ψηλορείτης Δρ Χαράλαμπος Φασουλάς.
Τα οχήματα καταστρέφουν την βλάστηση που έχει αναπτυχθεί στην επιφάνεια του εδάφους, δημιουργώντας συνθήκες διάβρωσης, όπως συνέβη και στο Οροπέδιο της Νίδας, εξήγησε ο κ. Χαράλαμπος Φασουλάς. Το φαινόμενο αυτό, καταδίκασε από την πρώτη στιγμή και ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης, ενώ σχολίασε και το βίντεο που ανάρτησε ο ασυνείδητος οδηγός στα κοινωνικά δίκτυα. Ο δήμαρχος Ανωγείων ανέφερε μεταξύ άλλων: «Άτομα τα οποία θέλουν να επιδείξουν τις ικανότητες των αυτοκινήτων τους, μπαίνουν στα μικρά οροπέδιά και τα καταστρέφουν. Καταστρέφεται η βλάστηση που είναι ζωτικής σημασίας για τον Ψηλορείτη και δημιουργούνται συνθήκες διάβρωσης για τις περιοχές αυτές. Ο Ψηλορείτης είναι Γεωπάρκο της Unesco και προστατεύεται από την Unesco κι εμείς είμαστε πολύ ευαίσθητοι σε τέτοιου είδους θέματα».
Έντονες ήταν οι αντιδράσεις και του Γεωπάρκου Ψηλορείτης καθώς οι ενέργειες αυτές καταστρέφουν την περιβαλλοντική οικολογική ισορροπία του βουνού.
Σύμφωνα με τον κ. Χαράλαμπο Φασουλά, πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο. «Κάθε χειμώνα, μόλις το χιόνι καλύψει τα βουνά μας και μέχρι το λιώσιμο του, κάποιοι διασκεδάζουν μετατρέποντας σε πίστες τα οροπέδια του βουνού. Το πρόβλημα το αντιμετωπίζει όλος ο ορεινός όγκος του Ψηλορείτη, με τα μικρά ή τα μεγάλα οροπέδια. Αυτός είναι και ο λόγος που κάθε χρόνο ο δήμος Ανωγείων και οι άλλοι δήμοι εγκρίνουν απαγορευτικές διατάξεις με τις οποίες απαγορεύεται η εκτός δρόμου οδήγηση, ενώ για τη γνωστοποίηση αυτών των απαγορεύσεων έχουν τοποθετηθεί οι ανάλογες πινακίδες.
Αναφερόμενος ο ίδιος, στο καταστροφικό φαινόμενο υπογράμμισε: «Οι επιδείξεις γίνονται εκτός δρόμου, δηλαδή μέσα στα μικρά ή στα μεγάλα οροπέδια, με αυτοκίνητα 4Χ4, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να μην κολλάνε στο χιόνι και τη λάσπη, να «σπινιάρουν» και να δημιουργούν με τις ρόδες τους μεγάλες αυλακιές στα οροπέδια. Αυτό βέβαια, μπορεί να συμβεί και με μηχανές μεγάλου κυβισμού».
Μάλιστα, όπως εξήγησε αυτό αποτελεί πολύ σοβαρό πρόβλημα. «Γιατί αυτά τα οροπέδια είναι οικοσυστήματα και οικότοποι, οι οποίοι δημιουργήθηκαν πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια, κυρίως την εποχή των παγετώνων, όταν είχαμε πολύ έντονες βροχές, πάρα πολλά χιόνια τα οποία έλιωναν και παρέσερναν κομμάτια των πετρωμάτων και δημιουργούσαν αυτό το έδαφος που χαρακτηρίζει το οροπέδιο».
Ο κ. Φασουλάς μιλώντας για τη βλάστηση τονίζει: «Η φυσική βλάστηση είναι διάφορα χαμηλά φυτά, πόες όπως τα λένε, που αναπτύσσονται πάνω στο έδαφος και με το ριζικό τους σύστημα δημιουργείται ένας χλοοτάπητας που στην ουσία συγκρατεί το έδαφος από κάτω και δεν του επιτρέπει να ξεπλυθεί από το νερό των βροχών».
Και προσθέτει: «Όταν κάποιος κάνει αυτές τις επιδείξεις και δημιουργηθούν αυλακώσεις μέσα στα οροπέδια, σκάψει δηλαδή βαθιά το έδαφος, τότε τις επόμενες χρονιές το νερό, είτε της βροχής είτε από το λιώσιμο των χιονιών, αρχίζει να παρασύρει το έδαφος και να το ξεπλένει. Έτσι έχουμε την απώλεια εδαφών πράγμα που είναι πάρα πολύ σημαντικό και έχει μεγάλη οικονομική διάσταση, διότι λόγω του εδάφους που υπάρχει στα μικρά ή στα μεγάλα οροπέδια υπάρχει και η βοσκιτική ικανότητα. Αν αυτό το έδαφος χαθεί τότε χάνεται και η βλάστηση. Αυτό σημαίνει ότι τα ζώα δε θα βρίσκουν να τρώνε και θα πρέπει να τα ταΐζουν ακόμα περισσότερο».
Αναφερόμενος ο ίδιος στα μοναδικά είδη χλωρίδας και πανίδας προσθέτει: «Αυτή η απώλεια εδαφών δημιουργεί τεράστιους κινδύνους σε πάρα πολλά είδη που υπάρχουν στην περιοχή, κυρίως της χλωρίδας. Σε κάποια από τα μικρά οροπέδια, αλλά ακόμα και στο οροπέδιο της Νίδας φύονται κάποια είδη τα οποία είναι μοναδικά και υπάρχουν μόνο σε αυτά τα οροπέδια. Δηλαδή όλο το οροπέδιο της Νίδας καλύπτεται από ένα είδος χαμηλής πόας, ένα πλατύφυλλο που ονομάζεται «Πολύγωνο της Ίδης» το οποίο δημιουργεί ένα πυκνό «χαλί» με το μεγάλο ριζικό του σύστημα που σκεπάζει το έδαφος. Σε κάποια μικρά οροπέδια έχει βρεθεί ότι ζει ένα μοναδικό φυτό το οποίο είναι ενδημικό γένος, όχι απλά είδος και είναι ένα από τα σπάνια ενδημικά γένη της Ελλάδας και όλου του κόσμου που ζει σε δύο μικρά οροπέδια. Αυτό το φυτό όταν αναπτύσσεται βγαίνει 3 εκατοστά από το έδαφος. Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει και στα άλλα οροπέδια. Συν το γεγονός ότι αυτά τα οροπέδια έχουν πολλά σημαντικά είδη και πανίδας. Η απώλεια του εδάφους δημιουργεί ουσιαστικά και απώλεια της βιοποικιλότητας. Χάνουμε δηλαδή και την οικολογική αξία που έχει το βουνό».
Ο κ. Φασουλάς αφού ανέφερε ότι πρόκειται για πολυδιάστατο και μη αναστρέψιμο πρόβλημα, σημειώνει: «Με την κλιματική αλλαγή που βλέπουμε να συμβαίνει, με τη μείωση των βροχών, δεν μπορεί να ξαναδημιουργηθεί έδαφος το οποίο θα καλύψει το οροπέδιο. Μόνο αν φτάσουμε -και όποτε φτάσουμε- σε μία άλλη εποχή των παγετώνων υπάρχει η δυνατότητα να ξαναδημιουργηθεί τέτοιο έδαφος».
Ωστόσο όπως εξηγεί: «Ορισμένα από τα οροπέδια έχουν πολύ μικρό πάχος εδάφους, δηλαδή μερικές δεκάδες εκατοστά που είναι πολύ εύκολο να διαβρωθεί. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες περιοχές που υποφέρουν από την υπερβόσκηση κυρίως από τα κατσίκια. Αυτό δημιουργεί προβλήματα, αλλά γενικά θα λέγαμε ότι ο Ψηλορείτης είναι σε μία σχετικά ικανοποιητική κατάσταση ως προς τη βιοποικιλότητα. Το θέμα είναι να μην επιβαρύνουμε περισσότερο αυτές τις συνθήκες με τις δικές μας συμπεριφορές».
Κλείνοντας, ο κ. Φασουλάς κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Αυτήν την περίοδο, με άνυδρους τους προηγούμενους μήνες με ελάχιστο χιόνι το οποίο θα λιώσει αυτές τις ημέρες, είναι εφιαλτική η κατάσταση. Το χιόνι για να μπορέσει να διατηρηθεί πάνω στα βουνά, για μεγάλη διάρκεια και να λιώνει μέχρι τον Ιούνιο ενισχύοντας τα υπόγεια νερά, χρειάζεται να χιονίσει κυρίως Δεκέμβριο, Ιανουάριο, Φεβρουάριο που οι θερμοκρασίες είναι συνήθως πολύ χαμηλές και έτσι παγώνει και διατηρείται. Με λίγο χιόνι όμως, όπως γίνεται φέτος που λιώνει την επόμενη εβδομάδα και μετά πάλι τα ίδια αν περάσει και ο Φεβρουάριος, τότε η κατάσταση το καλοκαίρι θα είναι τραγική λόγω των αναγκών που έχουμε δημιουργήσει. Πρέπει να συζητάμε πλέον για πολύ ακραία σενάρια για να έχουμε τουλάχιστον νερό να πιούμε».
Τέλος, όπως είναι ήδη γνωστό, ακόμα κι όταν δεν έχει χιόνι υπάρχουν κάποιοι που ανεβαίνουν στο βουνό με μεγάλα οχήματα πηγαίνουν σε διάφορα οροπέδια που υπάρχουν στον Ψηλορείτη και λειτουργούν σαν να βρίσκονται σε πίστα, σπινιάροντας με τα οχηματά τους. Πράγμα το οποίο είναι καταστροφικό και απαγορεύεται σύμφωνα με τη νομοθεσία και τους κανονισμούς για τα γεωπάρκα.
