Διαβεβαιώσεις δόθηκαν από την αντιπεριφερειάρχη πρωτογενούς τομέα της Περιφέρειας Κρήτης Ειρήνη Χουδετσανάκη – Γιακουμάκη, ότι η Περιφέρεια Κρήτης είναι καθόλα έτοιμη για την έναρξη του προγράμματος καταπολέμησης του δάκου όταν αυτό κριθεί απαραίτητο, ώστε να υπάρξει η μεγαλύτερη ωφέλεια για τους παραγωγούς και την παραγωγή του ελαιόλαδου στην Κρήτη. Σύμφωνα με την ίδια, καθώς η χρονιά αναμένεται δύσκολη λόγω της χαμηλής καρποφορίας της ελιάς και των ευνοϊκών για την ανάπτυξη του δακοπληθυσμού κλιματικών συνθηκών θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια από όλους για να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Συνέντευξη: Σταύρος Ρακιντζής
Η δακοκτονία είναι ένα ευαίσθητο θέμα για τον πρωτογενή τομέα, το οποίο μας απασχολεί κάθε χρόνο.
«Είναι και πολύ ευαίσθητο θέμα για το οποίο χρειάζεται η σχετική προετοιμασία. Δηλαδή, με τη δακοκτονία στην πραγματικότητα ασχολούμαστε όλο το χρόνο. Μόλις κλείσει η μία χρονιά άμεσα ξεκινάμε να προετοιμαζόμαστε για την επόμενη. Φέτος για παράδειγμα, έχουμε όλους τους διαγωνισμούς στον αέρα, γιατί γίνονται ανά τριετία, άρα θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τη χρονιά που έρχεται τώρα και για τον Ιούνιο. Αντιλαμβάνεστε, ότι για να γίνει ένας διεθνής διαγωνισμός που είναι με τους εργολάβους έχει μια σειρά από στάδια που πρέπει να ακολουθηθούν. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται ένα μεγάλο διάστημα και η περιφέρεια πρέπει να ξεκινήσει να προετοιμάζεται από νωρίς».
Για φέτος κα Χουδετσανάκη, τι ισχύει;
«Είμαστε ήδη έτοιμοι. Δηλαδή και με παρέμβασή μας προς το Υπουργείο, οι τομεάρχες έχουν ήδη κάνει ανάληψη των καθηκόντων τους, άρα είμαστε έτοιμοι από προσωπικό σχεδόν σε όλες τις περιφερειακές ενότητες. Επίσης έχουμε προετοιμαστεί για τους αναδόχους, έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία του διαγωνισμού που θα φύγει για το Ελεγκτικό Συνέδριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν χρειαστούμε ψεκασμό θα μπορούμε να τον έχουμε, γιατί θα πάμε σε διπλές εντολές -όπως έχουμε κάνει και άλλες φορές- με απόφαση του περιφερειάρχη μας. Οι διαγωνισμοί δεν μπορούν να ξεκινήσουν πριν και να έχουμε την έγκριση του προϋπολογισμού από την αποκεντρωμένη. Δηλαδή, δεν μπορούσαμε να ξεκινήσουμε τον Ιανουάριο ή πέρυσι τον Νοέμβριο, απλά προετοιμαζόμαστε για να είμαστε έτοιμοι.
Έχουμε ήδη τους προσωρινούς αναδόχους που ενώ άλλες φορές θα μπορούσαν να μπουν κανονικά στο ψεκασμό, τώρα το Υπουργείο με απόφαση και των δικαστηρίων έχει περάσει μια νομοθεσία που δεν μπορούμε να τους αναθέσουμε το έργο κανονικά. Γι’ αυτό αν χρειαστεί να ψεκάσουμε μέχρι 20 Ιουνίου -πριν την πήξη του πυρήνα- όπως πολύ σωστά αναφέρουν πολλοί, θα πάμε σε διπλές εντολές».
Όλο αυτό έχει να κάνει και με τον καιρό, έτσι δεν είναι;
«Ναι, και φέτος η χρονιά, η αλήθεια είναι ότι έχει πάει λίγο προς τα πίσω. Είναι πιο όψιμη η χρονιά και είναι και μια χρονιά με όχι πολύ μεγάλη καρποφορία, γιατί γνωρίζουμε ότι η ελιά μια χρονιά δίνει και μια χρονιά δεν δίνει μεγάλη παραγωγή».
Πώς έχουν επηρεάσει την κατάσταση αλλά και τον πληθυσμό του δάκου οι φετινές καιρικές συνθήκες;
«Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Είμαστε ακόμα σε πολύ αρχικό στάδιο. Τώρα έχουμε συναντήσεις ανά την Κρήτη με τους επόπτες, τους εργολάβους δακοκτονίας, τους παγιδοθέτες ώστε να γίνει ένας σωστός προγραμματισμός και ένας συντονισμός του έργου. Είναι σημαντικό ο καθένας, εκτός από το ότι μπαίνει στο έργο, να καταλάβει και πόσο σημαντική είναι αυτή η ευθύνη που αναλαμβάνει για τον πρωτογενή τομέα της Κρήτης. Θα πρέπει ο καθένας από τη μεριά του, ακόμα και οι παραγωγοί να συνδράμουν σε αυτό το έργο. Έτσι ανά την Κρήτη έχουμε ενημερωτικές συναντήσεις με όλους όσοι ασχολούνται με τη δακοκτονία».
Ο διαγωνισμός για την ανάδειξη εργολάβων πότε θα ολοκληρωθεί και ποτέ θα έχουμε τους αναδόχους οριστικά;
«Έχουμε περάσει το πρακτικό από την Οικονομική Επιτροπή. Η διαδικασία είναι αφού κατοχυρωθεί στους αναδόχους, θα πρέπει μετά να πάει στο Ελεγκτικό Συνέδριο».
Μπορούμε να εκτιμήσουμε πότε θα έχουν ολοκληρωθεί;
«Για το Ελεγκτικό Συνέδριο χρειάζονται από 10 μέρες μέχρι και ένα μήνα. Εμείς όμως βάσει αυτών των ανάδοχων που έχουμε, μπορούμε να προχωρήσουμε. Δηλαδή, δεν θα περιμένουμε την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για να προχωρήσουμε στον ψεκασμό. Μπορούμε να προχωρήσουμε κι αυτό είναι σημαντικό. Υπάρχει ενδιαφέρον κι έχει αρκετούς εργολάβους ανά την Κρήτη. Στο Ηράκλειο για παράδειγμα είναι 36. Στο Ρέθυμνο είναι γύρω στους 6 με 7, γιατί δεν είναι εύκολο να το πάρει μια εταιρεία».
Πόσο είναι ο προϋπολογισμός φέτος;
«Ο προϋπολογισμός ξεκίνησε με 10,5 εκ. ευρώ και τώρα είναι 12 εκ. 270 χιλιάδες ευρώ, δηλαδή αυξήθηκε μετά από αλλεπάλληλες συναντήσεις και συνεννοήσεις με τα αρμόδια υπουργεία, γιατί στην ΠΕ Ηρακλείου για παράδειγμα ξεκινήσαμε με ελλειμματικούς ψεκασμούς. Για τη δακοκτονία αποφασίζουν 2 συναρμόδια υπουργεία. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Υπουργείο Εσωτερικών. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έκανε την εισήγηση ότι η Περιφέρεια Κρήτης χρειάζεται επιπλέον χρήματα και από το Υπουργείο Εσωτερικών δοθήκαν. Άρα μέχρι στιγμής έχει έρθει 1.5 εκατομμύριο ευρώ, ενώ διεκδικούμε και άλλους πόρους. Ωστόσο, ο περιφερειάρχης έχει εκφράσει τη σύμφωνη γνώμη οτιδήποτε χρειαστεί, η περιφέρεια να καταβάλει πόρους και να ολοκληρώνεται η δακοκτονία κάθε χρόνο σωστά».
Όσον αφορά στα φάρμακα, κάθε χρόνο γίνεται πάρα πολύς λόγος για το εάν είναι τα κατάλληλα φάρμακα ή αν φτάνουν τα φάρμακα. Ποια είναι η άποψη σας;
«Φέτος θα έχουμε δύο εναλλακτικά φάρμακα, το ένα είναι το exirel που είναι το καινούριο φάρμακο που έχει δώσει πολύ καλά αποτελέσματα στα πειραματικά του και το άλλο είναι το Success. Οι ψεκασμοί των δύο φαρμάκων θα γίνονται εναλλάξ. Πέρυσι υπήρξε ένα πρόβλημα με τα σκευάσματα και πολλοί είπαν ότι δεν έκαναν δουλειά και ότι δεν είναι καλά.
Ωστόσο θα πρέπει να πούμε, ότι όντως υπάρχει πρόβλημα όταν για πολλά χρόνια εφαρμόζεις το ίδιο σκεύασμα. Υπάρχει πρόβλημα ανθεκτικότητας που όμως πέρυσι δεν υπήρχε. Θυμίζω ότι πέρυσι Κρήτη παρήγαγε 130.000 τόνους λάδι που είχε εδώ και 25 χρόνια να το παράξει.
Ωστόσο για να πάρει αυτή την παραγωγή θα πρέπει να γίνονται ψεκασμοί σωστά και να είναι και τα σκευάσματα σωστά. Άρα μήπως τελικά τα σκευάσματα που χρησιμοποιήθηκαν πέρυσι, με προτροπή του υπουργείου, τελικά έφεραν αποτελέσματα; Αυτό που θέλω να σημειώσω το σκεύασμα θέλει σωστή εφαρμογή. Φέτος και τα δυο σκευάσματα που έχουμε είναι πολύ καλά. Απλά θα πρέπει όλοι μαζί σε αυτή τη συνεργασία να προσπαθήσουμε να φέρουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η περιφέρεια είναι παρούσα σε οτιδήποτε χρειαστεί.
Οι οδηγίες τις οποίες θα δώσετε στις Περιφερειακές Ενότητες ποιες θα είναι;
«Είναι η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα πολύ μεγάλο, που ασχολούνται ανά την Κρήτη 2.000 άτομα και θα πρέπει και να συνεργαζόμαστε, αλλά και να κάνουμε σωστή δουλειά. Το ελαιόλαδο είναι ο χρυσός της Κρήτης, αυτόν το χρυσό για να συνεχίσουμε να τον παράγουμε, θα πρέπει ο καθένας από μας να τον προστατεύει. Όλοι, ο παραγωγός, ο παγιδοθέτης, ο εργολάβος, ο επόπτης, ο τομεάρχης, ο διευθυντής. Όλοι έχουν να βάλουν «ένα λιθαράκι» σε αυτό που λέγεται ελαιόλαδο. Ας οργανωθούμε σωστά, ας συντονιστούμε, για να δουλέψουμε όλοι μαζί και να συνεχίσουμε να το παράγουμε με υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά».
Μπορούμε τώρα από τώρα να υπολογίσουμε πόσοι ψεκασμοί θα γίνουν;
«Αυτό εκτιμάται από τον πληθυσμό και δεν ξέρουμε ακόμα πως θα πάει η χρονιά. Δυστυχώς ο καιρός φέτος είναι πολύ άστατος. Δεν ξέρουμε ακόμα πως θα τελειώσει η χρόνια, η καρπόδεση. Όλα αυτά δεν έχουν αποσαφηνιστεί τελείως σε όλες τις περιοχές. Εμείς ξεκινάμε για 5 ψεκασμούς».
