Με δέος ,σεβασμό και βαθιά συγκίνηση, τίμησαν οι Σακτουριανοι την 79' επέτειο ολοκαυτώματος των Σακτουριων από τους Ναζί τον Μάιο του 1944 στην αγροτική περιοχή του Αγίου Κυρίλλου ,στον τόπο που είχαν σκοπό να εκτελέσουν οι Γερμανοί τους Σακτουριανους άνδρες ,ενοχοποιωντας τους ότι έκρυβαν πολεμοφόδια στα σπίτια τους, τα οποία τα προμηθεύονταν από το αγγλικό υποβρύχιο.Μετα από τον αιφνιδιαστικό έλεγχο από τους Γερμανούς δεν βρήκαν τίποτα αφού οι αντιστασιακές ομάδες τα μοιράζονταν και τα προωθούσαν άμεσα στις αντάρτικες ομάδες στον Ψηλορείτη .
Επιπροσθέτως είχαν και την υποψία ότι οι απαγωγείς του Κραιπε πέρασαν από το χωριό με σκοπό την φυγάδευση του αλλά οι πληροφορίες τους ήταν λανθασμένες αφού η φυγάδευση του στη Μέση Ανατολή έγινε από το Ροδάκινο.
Έτσι στις 5 Μαϊου του 1944 και αφού πήραν τα γυναικόπαιδα με προορισμό το Ρέθυμνο ανατίναξαν τα σπίτια των οικισμών πάνω και κάτω Σακτουριων, τους δύο ναούς και το δημοτικό σχολείο.
Τους άνδρες από την περιοχή του Αγίου Κυρίλλου ,τους μετέφεραν στις φυλακές της Φορτέτζας στο Ρέθυμνο, προβαίνοντας τους σε βασανιστήρια.Τον μήνα Αύγουστο και καθώς αποφυλάκισαν τους περισσότερους ,επέλεξαν 28 άνδρες και τους μετέφεραν στις φυλακές της Αγυιάς Χανίων ,όπου στις 16 Σεπτεμβρίου του 1944 εκτέλεσαν 15 μαζί με άλλους κρητικούς ενώ λίγες μέρες αργότερα αρχές του Οκτώβρη οι Γερμανοί αποχωρούσαν από την Κρήτη.
Οι Σακτουριανοι λοιπόν πλήρωσαν βαρύ τίμημα αίματος στον αγώνα για την ελευθερία, και οι μέρες αυτές πρέπει να μείνουν για πάντα χαραγμένες στη μνήμη μας, ενώ είναι χρέος να φανούμε αντάξιοι και να γίνουμε συνεχιστές τους, ακολουθώντας το παράδειγμα τους, που δίκαια κατέκτησαν μια θέση στην καρδιά μας και με την πράξη τους κρατούν ασίγαστο να καίει το φυτίλι στο λυχνάρι της μνήμης μας, γνωρίζοντας ότι χρειάζεται συνεχής καλλιέργεια της απέναντι στη ρητορική μίσους αλλά και διαρκής επαγρύπνηση, για τη διαφύλαξη της δημοκρατίας και της αξίας του ανθρώπου,το πιο ισχυρό ανάχωμα μας στην επέλαση του κακού.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν οι τοπικοί φορείς, η εκπρόσωπος του Σύριζα και υποψήφια βουλευτής Ρεθύμνου κ.Χρυσουλα Μανουσακη -Ροδαμνακη, ο δημοτικός σύμβουλος και επικεφαλής της λαϊκής συσπείρωσης στο δήμο Αγίου Βασιλείου κ.Θανασης Χαριτάκης,ο πρόεδρος της ΤΚ Αγκουσελιανων κ. Γιαννης Κουρμούλης, ο πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου Ατσιπάδων "ο Κορακιας" κ. Μανόλης Χριστοφορακης, ο δημόσιογραφος του ραδιοσταθμού 9.80 κ. Σταυρος Ρακιτζής ενώ την λήψη της βιντεοσκόπησης για την προβολή της εκδήλωσης έκανε ο Στέλιος Παττακός (Παττακοστελης).
Σημ. Στην εκδήλωση της επετείου ολοκαυτώματος προσκαλεσμενοι ήταν μόνο οι φορείς του Δήμου ενώ στην επέτειο εκτέλεσης των Σακτουριανων στις 16 Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο πραγματοποιείται επίσημη εκδήλωση παρουσία όλων των αρχών του νομού στο Μαυσωλείο όπου φυλάσσονται τα οστά τους.
Ομιλητής για το ιστορικό της επετείου ήταν ο υπεύθυνος πολιτισμού του Δήμου Αγίου Βασιλείου Γιάννης Νεκτάριος Χαραλαμπακης ο οποίος εκπροσώπησε και τον δήμαρχο κ.Γιαννη Ταταρακη.
