ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΑΡΧΕΛΩΝ ΣΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ ΧΕΛΩΝΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ.
Βρεθήκαμε ένα απόγευμα της περασμένης εβδομάδας στην παραλία του Ρεθύμνου, στα Μισίρια, να δούμε από κοντά την εκσκαφή φωλιάς μιας χελώνας Carettacaretta. Για μια ακόμη χρονιά η εθελοντική ομάδα ΑΡΧΕΛΩΝ δραστηριοποιήθηκε στον νομό μας, παρακολουθώντας και προστατεύοντας τις φωλιές των θαλάσσιων αυτών ερπετών.
Ο ΑΡΧΕΛΩΝ είναι μια ελληνική μη κυβερνητική οργάνωση με έτος ίδρυσης το 1983. Κύριο μέλημα του σωματείου αποτελεί η μελέτη και η προστασία των θαλάσσιων χελωνών και των βιοτόπων τους, η εκπόνηση και η εφαρμογή διαχειριστικών σχεδίων καθώς επίσης και η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κοινού, προπαντός των παιδιών και των ψαράδων. Ο ΑΡΧΕΛΩΝ δραστηριοποιείται στις σημαντικότερες παραλίες ωοτοκίας της Carettacaretta στην Ελλάδα. Αυτές εντοπίζονται στη Ζάκυνθο, την Πελοπόννησο και την Κρήτη.
Η Ελλάδα φιλοξενεί περίπου το 60% του συνόλου των φωλιών της Carettacaretta στη Μεσόγειο. Κάθε χρόνο, από τα μέσα Μαΐου μέχρι και το τέλος Αυγούστου, η απειλούμενη με εξαφάνιση θαλάσσια χελώνα (καρέττα καρέττα) επισκέπτεται τις παραλίες της Κρήτης. Οι χελώνες, από ένστικτο, επιστρέφουν στις ίδιες παραλίες που γεννήθηκαν. Κατά τη διάρκεια της νύχτας σκάβουν στην άμμο έναν θάλαμο βάθους 50 εκατοστών για να αποθέσουν περίπου 120 εύθραυστα αυγά. Αυτά παραμένουν στη άμμο για 55 με 60 ημέρες και τα νεογνά εκκολάπτονται μεταξύ Αυγούστου και Οκτωβρίου, οπότε και βγαίνουν από τη φωλιά τους, συνήθως τη νύχτα, και κατευθύνονται γρήγορα προς την ανοιχτή θάλασσα.
Η παραλία του Ρεθύμνου διατηρεί το προνόμιο να φιλοξενεί αυτό το καλοκαίρι περισσότερες από 150 φωλιές χελωνών. Οι εθελοντές της ομάδας παρακολουθούν και προστατεύουν συνολικά 11χλμ παραλίας.
«Τώρα βλέπουμε τον αριθμό των φωλιών να μεγαλώνει, λόγω της επίδρασης του προγράμματος» μας πληροφορεί ένας έλληνας εθελοντής της ομάδας και συνεχίζει, «τα τελευταία δέκα χρόνια παρατηρείται μεγάλη αύξηση στους αριθμούς, γεγονός ιδιαίτερα ελπιδοφόρο». Συγκεκριμένα, στην παραλία Ρεθύμνου, ο αριθμός των φωλιών έχει αυξηθεί στο ποσοστό του 48%.
Συνεχίζει, περιγράφοντάς μας τις ενέργειες των μελών που είναι σε ένα πρώτο στάδιο να περπατήσουν στις παραλίες νωρίς το πρωί ώστε να εντοπίσουν ίχνη που άφησαν το προηγούμενο βράδυ θηλυκές θαλάσσιες χελώνες. Μας εξηγούν πως τα ίχνη της χελώνας είναι εύκολα εντοπίσιμα γιατί είναι μεγάλη, μπορεί να φτάσει μέχρι και το ένα μέτρο και να ζυγίζει έως και 100 κιλά. Έπειτα, εντοπίζουν τις φωλιές και τις μαρκάρουν τοποθετώντας έναν μπλε-κίτρινο κλωβό από πάνω, ο οποίος δηλώνει ότι αυτή η φωλιά προστατεύεται από την ελληνική και διεθνή νομοθεσία. Ο κλωβός επίσης προστατεύει τη φωλιά από ζημιές που μπορεί να προκαλέσουν καταλάθος οι λουόμενοι.
Έπειτα μας εξήγησε για ποιόν λόγο το έργο της οργάνωσης είναι ζωτικής πλέον σημασίας αφού η τουριστική ανάπτυξη μαζί με την αμάθεια βάζουν σε κίνδυνο τα απειλούμενα με εξαφάνιση είδη και τις περιοχές ωοτοκίας τους. Ειδικότερα, οι ξαπλώστρες καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις παραλίας στην Κρήτη ελαττώνοντας τη διαθέσιμη περιοχή για φωλεοποίηση. Η συνεχής ανάπτυξη της παραλίας με μπαρ, ταβέρνες και ξενοδοχεία ευθύνεται για τα δυνατά φώτα, τον θόρυβο και τους πολλούς ανθρώπους στην παραλία τη νύχτα, όλα χαρακτηριστικά άκρως καταστρεπτικά για τον πληθυσμό των χελωνών.
Η προσέλευση ατόμων διαφόρων ηλικιών, ελλήνων και τουριστών, στις δραστηριότητες αυτές του ΑΡΧΕΛΩΝ αποκαλύπτει το ενδιαφέρον τους για το θαλάσσιο ερπετό και βοηθάει την ομάδα να περάσει το βασικότερο μήνυμά της, το οποίο όπως μας λένε είναι η συνύπαρξη του τουρισμού με τις περιοχές ωοτοκίας.
Αξίζει ακόμη να αναφερθεί η λειτουργία, από το 1994, Κέντρου Διάσωσης για τραυματισμένες χελώνες στη Γλυφάδα Αττικής.
Μας διαβεβαίωσαν, τέλος, για τα εύκολα βήματα εγγραφής στην ομάδα καθώς και της εθελοντικής προσφοράς, το αντίτιμο της οποίας είναι για τους Έλληνες ιδιαίτερα μειωμένο, καθώς η προσέλευση είναι σχετικά μικρή.
Αγνή Μπαγέρη
