Εγκλωβισμένοι στη δίνη των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών είναι συγγενείς και φίλοι δανειοληπτών που εγγυήθηκαν για ένα δάνειο που έλαβε ένας δικός τους άνθρωπος, όταν όμως τα οικονομικά δεδομένα και για τους δύο, ήταν εντελώς διαφορετικά από τα σημερινά.
Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει πριν από δέκα χρόνια την οικονομική κατάρρευση που θα προκαλούσε η κρίση στα περισσότερα νοικοκυριά της Ελλάδας και η υπογραφή για την εγγύηση κάποιου δανείου που συνήθως λάμβανε κάποιο συγγενικό ή και φιλικό πρόσωπο θεωρούνταν οικογενειακή ή φιλική υποχρέωση.
Η υπογραφή όμως που για τον εγγυητή ήταν μια απλή υπόθεση, αφού θεωρούνταν αδιανόητο να μην υπογράψει κάποιος για τον συγγενή ή για το φίλο που του το ζητούσε σήμερα μετατράπηκε σε εφιάλτη καθώς φέρνει τους εγγυητές ενώπιον των πλειστηριασμών.
Σε ισόβιους οφειλέτες μετατρέπονται οι εγγυητές κόκκινων δανείων οι οποίοι είχαν αναλάβει την ευθύνη έναντι της τράπεζας ότι θα καταβάλουν την οφειλή, σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν αποπληρώσει, όπως είχε συμφωνήσει, για το δάνειο που έλαβε.
Μάλιστα, καθώς, για την εξόφληση της οφειλής στην οποία λαμβάνεται υπόψη το τελικό πλειστηρίασμα, οι εγγυητές μπορεί να χάσουν και το δικό τους σπίτι αφού η οφειλή δεν καλύπτεται.
Οι εγγυητές, χωρίς οι ίδιοι να έχουν λάβει δάνειο, κινδυνεύουν να χάνουν και τα δικά τους σπίτια, αν το πλειστηρίασμα δεν καλύψει την οφειλή!
Σύμφωνα με τις συμβάσεις που υπέγραψαν στις τράπεζες οι εγγυητές, ευθύνονται για όλο το ποσό που έχουν εγγυηθεί, ξεχωριστά από τον κυρίως οφειλέτη, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμα κι αν ο δανειολήπτης εξασφαλίσει μια ευνοϊκή ρύθμιση μέσω του πασίγνωστου πλέον νόμου Κατσέλη, η τράπεζα μπορεί να διεκδικήσει από τους εγγυητές την ζημιά που υποτίθεται ότι έχει υποστεί.
Ωστόσο θα πρέπει να γίνει σαφές ότι ακόμα κι αν το δικαστήριο στο οποίο προσέφυγε ο δανειολήπτης εκδώσει απόφαση που τον προστατεύει, αυτό δεν συμβαίνει και με τον εγγυητή, ο οποίος πρέπει να κινήσει δική του διαδικασία, χωρίς να είναι βέβαιο ότι το αποτέλεσμα της θα είναι απαλλακτικό και για τον ίδιο.
Σύζυγοι εγγυητές κινδυνεύουν ακόμα και μετά το διαζύγιο
Σε παράδειγμα που δίνει η εφημερίδα τα «ΤΑΝΕΑ» φαίνεται τι συμβαίνει στην περίπτωση των συζύγων εγγυητών. «Για παράδειγμα, μπορεί ο σύζυγος να υπαχθεί στον νόμο και να κουρευτεί το χρέος του, αλλά η εγγυήτρια σύζυγος δεν υπάγεται αυτόματα με την αίτηση του οφειλέτη συζύγου της και ένα πιθανό κούρεμα των οφειλών του κύριου οφειλέτη ενδεχομένως να κληθεί να το καταβάλει ο εγγυητής ο οποίος εγγυήθηκε για ολόκληρο το ποσό. Π.χ. για δανειολήπτη με οφειλή 60.000 ευρώ, το δικαστήριο του κουρεύει το χρέος κατά 20.000 ευρώ. Αυτά τα 20.000 ευρώ μπορεί να αναγκασθεί να τα καταβάλει ο εγγυητής που είχε εγγυηθεί για τα 60.000 ευρώ».
Πολύ σοβαρό πρόβλημα εντοπίζεται και σε περιπτώσεις συζύγων που έλαβαν στεγαστικό δάνειο, με έναν από τους δύο να είναι εγγυητής και πριν από την εξόφληση προχώρησαν σε διαζύγιο.
Για την περίπτωση αυτή ο εγγυητής δεν απαλλάσσεται αυτομάτως, αφού για να συμβεί αυτό θα πρέπει να συναινέσει ο δανειολήπτης σύζυγος, που όμως θα πρέπει να προτείνει νέο πρόσωπο, το οποίο θα αποδεχτεί και η τράπεζα.
Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις που σύζυγοι δεν γνωρίζουν ότι οι σύζυγοι τους έχουν εγγυηθεί κάποιο δάνειο, πράγμα που σημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή έχει τεράστιο κοινωνικό κόστος.
Επίσης η ίδια εφημερίδα, παρουσίασε μεταξύ άλλων, μία περίπτωση εγγυητών που το σπίτι τους βγήκε στο σφυρί. Επρόκειτο για διαμέρισμα 78 τ.μ. στα Σεπόλια, που βγήκε σε πλειστηριασμό στις 25 Οκτωβρίου 2017. Ένα διαμέρισμα του 1990, που ανήκε στην Ι.Σ. Αυτή ήταν η μοναδική κατοικία της ιδίας και του συζύγου της. Ο σύζυγός της, ένας μικρομεσαίος επαγγελματίας που διατηρούσε εμπορική επιχείρηση επί 40 έτη, είχε δανειοδοτηθεί για επαγγελματικούς λόγους. Μέχρι το 2010 τα δάνεια εξυπηρετούνταν κανονικά. Μετά βρέθηκε σε αδιέξοδο και τα χρέη άρχισαν να συσσωρεύονται. Το χρέος - για το οποίο είχε μπει ως εγγυήτρια η σύζυγός του - έφτασε στις 25 Οκτωβρίου, όταν και πλειστηριάστηκε το διαμέρισμα, τις 91.000 ευρώ με τους τόκους. Το σπίτι το πήρε η τράπεζα για το ποσό των 65.500 ευρώ, καθώς δεν βρέθηκε άλλος πλειοδότης.
Τι θα πρέπει να γνωρίζουν οι εγγυητές και οι κληρονόμοι
Το θέμα των εγγυητών θα φανεί έντονα το επόμενο διάστημα αφού σύμφωνα με τις δανειακές συμβάσεις είναι υπεύθυνοι για τη μη αποπληρωμή του, πράγμα που σημαίνει ότι όταν οι τράπεζες εξαντλήσουν κάθε δυνατότητα να εισπράξουν από τον πρωτοφειλέτη έχουν τη δυνατότητα να στραφούν κατά των εγγυητών ακόμα και για να πλειστηριάσουν την περιουσία τους.
Δυστυχώς εγγυητές υπάρχουν στα περισσότερα δάνεια είτε αυτά είναι στεγαστικά είτε επιχειρηματικά είτε ακόμα και καταναλωτικά.
Σημαντικό πάντως είναι οι εγγυητές να απαντούν στις κλήσεις και τις οχλήσεις των τραπεζών, γιατί κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν μη συνεργάσιμοι, κάτι που θα τους δυσκολέψει αν αργότερα αναζητήσουν κάποια λύση.
Όπως έχει τονιστεί και παραπάνω δεν έχει σημασία αν ο οφειλέτης έχει υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη - Σταθάκη, καθώς δεν παύουν οι υποχρεώσεις των εγγυητών καθώς οι πιστωτές διατηρούν δικαιώματα κατά του εγγυητή ακόμα και μετά τη ρύθμιση των χρεών ή την απαλλαγή του οφειλέτη, και μπορούν να αξιώσουν μέρος ή το σύνολο της οφειλής.
Για τον λόγο αυτό οι εγγυητές θα πρέπει να προχωρούν από μόνοι τους σε αναζήτηση των ένδικων μέσων, όπως η προσφυγή στον νόμο Κατσέλη - Σταθάκη ή σε ρυθμίσεις στο πλαίσιο εξωδικαστικών συμβιβασμών.
Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι ανάλογες ευθύνες έχουν σε σχέση με οφειλές και οι κληρονόμοι που δεν έχουν αποποιηθεί κληρονομιά θανόντος ο οποίος είχε όφειλες. Στην περίπτωση που ο αποθανών είχε ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία του νόμου Κατσέλη αλλά πριν προλάβει να ξεκινήσει δικαστικό συμβιβασμό ή ρύθμιση των χρεών του, οι κληρονόμοι του θα πρέπει να ξεκινήσουν στο δικό τους όνομά νέα διαδικασία, εφόσον φυσικά πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου Κατσέλη - Σταθάκη. Πάντως στην περίπτωση που ήδη η διαδικασία είχε προχωρήσει και υπάρχει απόφαση ρύθμισης, οι κληρονόμοι καλύπτονται.
ΑΘΗΝΑ ΠΕΤΡΑΚΑΚΗ
