Όλη η Ελλάδα βλέπει πλέον με δέος τη σειρά φωτογραφιών ενός Γερμανού υπαξιωματικού του στρατού που τώρα είναι υπό διαπραγμάτευση από το Ελληνικό Κράτος.

Αγέρωχοι Έλληνες κομμουνιστές που βαδίζουν προς τη μοίρα τους, την ίδια μοίρα που είχαν και άλλοι πριν από αυτούς αλλά και μετά.

Κόμματα και πολιτικοί αγχώνονται!

Κανάλια φωνάζουν!

Αλλά πως γίνεται να βρίσκονται τέτοιες φωτογραφίες 80 χρόνια μετά;

Ήδη από τις αρχές του 2000 και με την εξάπλωση του ίντερνετ, όλο και περισσότεροι μικροπωλητές κυρίως στη Γερμανία, βρίσκουν στα παζάρια πολεμικά άλμπουμ Γερμανών στρατιωτών οι οποίοι φεύγοντας από τη ζωή τα άφηναν σαν μια άσχημη κληρονομιά στα παιδιά τους που με τη σειρά τους τα ξεφορτώθηκαν στα σκουπίδια ή έναντι ευτελούς ποσού.

Αυτά τα άλμπουμ και φωτογραφικά αρχεία είναι τα ενθύμια μιας θητείας και η συνήθεια των στρατιωτών να αποτυπώνουν τα πάντα σε ατομικό επίπεδο ή επίπεδο μονάδας που σημαίνει ότι αρκετές φωτογραφίες υπάρχουν σε πάνω από ένα αντίτυπα.

Η βιομηχανική παραγωγή στη Γερμανία του 1930 σε συνάρτηση με το εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς που προήγαγε τη φωτογραφία και την προπαγάνδα, είχε σαν αποτέλεσμα ένας τεράστιος αριθμός στρατιωτών να φέρουν μαζί τους μια φωτογραφική μηχανή, τουλάχιστον στα πρώτα έτη του πολέμου, που οι εκστρατείες είχαν θετική έκβαση γι’ αυτούς.

Η πορεία ενός στρατιωτικού φαίνεται και μπορεί να ακολουθηθεί μέσα από τις φωτογραφίες που συνήθως, όσον αφορά την ηπειρωτική Ελλάδα, είναι τουριστικού ή λαογραφικού περιεχομένου και λιγότερο στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Μεγάλη εξαίρεση οι φωτογραφίες αλεξιπτωτιστών και ορεινών κυνηγών που δείχνουν συνταρακτικές σκηνές μάχης απωλειών και καταστροφής από τη μάχη της Κρήτης.

Με το αυξανόμενο ενδιαφέρον των συλλεκτών-ιστορικών για τα αρχεία του Β’ παγκοσμίου πολέμου αλλά και λόγω της πλατφόρμας των Social Media, οι πωλήσεις φωτογραφιών στο eBay παρουσίασαν μια τρομακτική άνοδο στις τιμές, κάπου μετά το 2009-10, καθώς η δίψα για γνώση έκανε όλο και περισσότερους χρήστες να ασχοληθούν.

Η συνηθισμένη τακτική των εμπόρων, όπως ο κύριος από το Βέλγιο του οποίου είμαι πελάτης,

Είναι ότι δυστυχώς ξεκολλάνε τις φωτογραφίες από τα άλμπουμ και τις πουλάνε μεμονωμένα για περισσότερο κέρδος. Τα άλμπουμ πολλές φορές έχουν σοβαρές ιστορικές πληροφορίες γραμμένες στο περιθώριο.

Μέσα σε όλο αυτό τον κυκεώνα υλικού, διότι μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες φωτογραφίες, ο καθένας ψάχνει αυτό που του ταιριάζει και για δικό του λόγο. Π.χ. μερικοί μαζεύουν θέματα με αεροπλάνα ή υποβρύχια ή άρματα μάχης. Άλλοι μόνο αλεξιπτωτιστές ή συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.

Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις θα δούμε νεκρούς ή εγκλήματα πολέμου των Γερμανικών δυνάμεων και ειδικά μετά την απόφαση του eBay να απαγορεύει τέτοιου είδους φωτογραφίες τα τελευταία χρόνια.

Φωτογραφίες του πολέμου φυσικά βρίσκονται και σε άλλες δημοπρασίες ή καταστήματα σε διάφορες χώρες.

Από πλευράς συμμάχων στρατιωτικών οι φωτογραφίες προς πώληση είναι πολύ σπάνιες

Διότι αφενός οι οικογένειες δεν τις πουλάνε και αφετέρου λίγοι είχαν φωτογραφικές μηχανές.

Η πηγή των φωτογραφιών

Αφού επιχείρησα να βάλω κάποια πράγματα στη θέση τους σχετικά με τη φωτογραφία στο Β παγκόσμιο πόλεμο και την Ελληνική περίπτωση, θα αποδείξω τα λεγόμενα μου τουλάχιστον στο βαθμό που μπορώ.

Στην πλειοψηφία του κόσμου, αρέσει να βλέπει εικόνες από το πεδίο της μάχης, ανατινάξεις βομβαρδισμούς κτλπ.

Φυσικά οι περισσότεροι δεν αναρωτήθηκαν ποτέ ποιος τράβηξε και από πού προήλθαν αυτές οι φωτογραφίες.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι όλη η Ελληνική και μεγάλο μέρος της ξένης βιβλιογραφίας,

αναφορικά με την Ελλάδα στο Β’ παγκόσμιο πόλεμο, βασίζεται κυριολεκτικά στα προπαγανδιστικά βιβλία και περιοδικά της Ναζιστικης Γερμανίας μεταξύ 1941-44, που αποτελούσαν πηγή τουλάχιστον έως και το 1990.

Το πιο γνωστό από όλα, το πολυτελές λεύκωμα “Kreta Sieg der Kuhnsten” που τυπώθηκε για χατίρι των Γερμανών αλεξιπτωτιστών στη Μάχη της Κρήτης και περιέχει τις πιο γνωστές λήψεις από τους πολεμικούς ανταποκριτές-αλεξιπτωτιστές.

Το αμέσως πιο γνωστό και πιο σπάνιο είναι το “Sprung uber Kreta”, που αφορά τη ρίψη του 1ου συντάγματος αλεξιπτωτιστών στο Ηράκλειο και εκδόθηκε το 1944 από τον Gunter Muller και Fritz Scheuering (σκοτώθηκε πριν την έκδοση). Το λεύκωμα, περιέχει πολλές φωτογραφίες από την κάθοδο της μονάδας στην Ηπειρωτική Ελλάδα και τη μάχη της Κρήτης στο Ηράκλειο πιο συγκεκριμένα στο ανατολικό μέρος. Υπήρξαν και άλλες πιο γενικές εκδόσεις που κάλυπταν την εισβολή στα Βαλκάνια.

Οι ορεινοί κυνηγοί είχαν μικρότερο μερίδιο στην προπαγάνδα όσον αφορά την Κρήτη, με την έκδοση πιο περιεκτικών βιβλίων σε κείμενο όπως το “Gebirgsjager auf Kreta”.

Περιοδικά και εφημερίδες γεμάτα φωτογραφίες όπως το Σύνθημα (Signal) το οποίο ήταν και το πρώτο περιοδικό με έγχρωμες φωτογραφίες όπου βλέπουμε και αρκετές διαφημίσεις στις φωτογραφικές μηχανές αλλά και στο φιλμ.

Οι αναφορές των αντιπάλων σχετικά με τις φωτογραφικές μηχανές των Γερμανών στρατιωτών είναι πάρα πολλές. Από τις χαρακτηριστικές είναι η αναφορά του Αυστραλού διοικητή του Ρεθύμνου Ian Campbell, που μιλάει για μια φωτογραφική μηχανή που παραδόθηκε από ένα αλεξιπτωτιστή αξιωματικό ενώ και ο Έλληνας ανθυπολοχαγός Ν. Κοπάσης πήρε λάφυρο μια τέτοια μηχανή στη μάχη του Σταυρωμένου.

Τόση ήταν η εντύπωση που δημιουργήθηκε με τη συνήθεια των Γερμανών για φωτογραφίες που οι ντόπιοι πίστευαν ότι τα αεροπλάνα τοὺς φωτογραφίζουν τα πρόσωπα όταν πολεμούν για να τους βρουν μετά!

Τα είδη των φωτογραφιών

1.Φωτογραφίες από τους πολεμικούς ανταποκριτές, που προάγουν τον «ηρωισμό»

τη «φυλετική ανωτερότητα», τα σύγχρονα μέσα και όπλα του Γερμανικού στρατού ενώ στον αντίποδα τα ηττημένα στρατεύματα του αντιπάλου (νεκροί-αιχμάλωτοι). Κατεστραμμένο στρατιωτικό εξοπλισμό κτλπ.

2. Ιδιώτες φωτογράφοι επιφορτισμένοι να καλύψουν φωτογραφικά την ιστορία του λόχου ή του τάγματος, συνήθως πάνω από ένας ανά λόχο.

Πρόκειται για τις πιο αληθινές φωτογραφίες της μάχης με τρομερή μεθοδικότητα και λεπτομέρεια σε πρόσωπα και καταστάσεις που τις βλέπουμε συνήθως σε μάχιμες μονάδες.

Μερικές φωτογραφίες ιδιωτών χρησιμοποιήθηκαν για προπαγάνδα ενώ άλλες λογοκρινόταν.

Συνήθως οι φωτογραφίες αυτές έβγαιναν σε πάνω από ένα αντίτυπα και δίνονταν σε άλλους στρατιώτες της ίδιας μονάδας ή ετοιμάζονταν ένα άλμπουμ αφιέρωμα για όλο το λόχο.

3. Σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν και οι προσωπικές φωτογραφίες ή τελείως ατομικά άλμπουμ με θέματα ανάλογα του γούστου του στρατιώτη.

4. Αεροφωτογραφίες: Λήψεις από ειδικά αναγνωριστικά αεροσκάφη ή από τα πληρώματα των βομβαρδιστικών για αναγνώριση και κατάδειξη στόχων ή επιβεβαίωση πληγμάτων αποτελούσαν επίσης ένα προπαγανδιστικό εργαλείο που βλέπουμε συχνά σε εκδόσεις της εποχής.

Το αρχείο μου

Το αρχείο αποτελείται από περισσότερες των 10000 φωτογραφίες από την περίοδο 1941-45 στην Κρήτη, καθώς και μερικές χιλιάδες ακόμη από την υπόλοιπη Ελλάδα, το 95% από αυτές αδημοσίευτες. Επίσης έγγραφα πολεμικά ημερολόγια βιβλία και αντικείμενα της περιόδου.

Ήδη από το 2005 ξεκίνησα να ψάχνω τέτοιου είδους φωτογραφίες, δηλαδή από την Κρήτη και αδημοσίευτες, βρίσκοντας εξαρχής καταπληκτικά ντοκουμέντα.

Έτσι το 2006 έκανα την πρώτη μου φωτογραφική έκθεση όπου ανανεωνόταν κάθε χρόνο έως το 2016 με διαφορετικές θεματικές ενότητες.

Τα εγκλήματα πολέμου των Γερμανών στο νησί μας έχουν για εμένα την πρώτη προτεραιότητα.

Έτσι, αυτή τη στιγμή στο αδημοσίευτο αρχείο μου υπάρχουν μερικά από τα πιο διάσημα εγκλήματα πολέμου όπως:

Η καταστροφή της Καντάνου, αντίγραφα των φωτογραφιών παραχώρησα στο σύλλογο για μόνιμη έκθεση.

Μια φωτογραφία από την εκτέλεση στο Κοντομαρί από άλλο φωτογράφο, συλλήψεις πολιτών και εκτελέσεις από τη Μάχη της Κρήτης, αντιαντάρτικες επιχειρήσεις στα ορεινά της Κρήτης με συλλήψεις κατοίκων.

Η καταστροφή του Κουστογέρακου και Λιβάδα.

Η εκτέλεση του Δ. Δροσάκη (έρευνα και τεκμηρίωση). Η ανακάλυψη 2 φωτογραφιών από την εκτέλεση στο Άδελε ή στο Αστέρι Ρεθύμνου, και άλλα πολλά.

Στο βιογραφικό μου υπάρχουν ακόμη αρκετές εκθέσεις σε συνεργασία με άλλους φορείς όπως η Αυστραλιανή πρεσβεία, το ιστορικό μουσείο Κρήτης, ο Δήμος Χανίων και Το Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνου.

Ας μην επεκταθώ στα κανάλια της Γερμανίας που έχουν έρθει σε επαφή μαζί μου ή τους ιστορικούς και ερευνητές που έχω παραχωρήσει υλικό ΔΩΡΕΑΝ και χωρίς να ζητήσω κάτι.

Και ξάφνου μετά την ανακάλυψη των ντοκουμέντων της Καισαριανής ο μέσος «δημοσιογράφος της φακής» κατηγορεί ανθρώπους σαν εμάς ότι είμαστε παράνομοι, όσοι έχουμε αρχειακό υλικό που ανήκει στο λαό λέει. Λες και μαζί τα αγοράσαμε ή εμείς δεν είμαστε λαός. Φυσικά και δε φοβάμαι τις ηλιθιότητες που εκστομίζει το κάθε κανάλι όμως διαμορφώνουν κλίμα και πολώνουν την κοινωνία. Μην πω για τους σχολιαστές του facebook που για μια ακόμη φορά μας δείχνουν ότι δεν είμαστε για τίποτα σα λαός.

Τόσα χρόνια αφιερώνουμε χρόνο και ατελείωτο χρήμα ενώ θα μπορούσαμε να είχαμε ακριβά αυτοκίνητα ή επιχειρήσεις, για να δείχνουμε σαν ιδιώτες αυτό που φυσικά το κράτος δεν κάνει δηλαδή την ιστορία μας. Ατελείωτες πορείες σε χωράφια και βουνά, ατελείωτες ώρες διαβάσματος δεκάδες ώρες συνεντεύξεις από αυτόπτες και βετεράνους, πολλά χρήματα και αγωνία ξοδεύτηκαν για να μπορέσουν οι λάτρεις της ιστορίας να δουν και να ακούσουν. Εμείς οι ερευνητές είμαστε οι ενδιάμεσοι. Εμείς δίνουμε φωνή στους νεκρούς.

Όχι το κράτος, όχι ο κάθε πολιτικός απατεώνας και δημοσιογράφος.

Όπως και να έχει εδώ είμαστε και περιμένουμε το κράτος να μας ενοχλήσει και να μας πει πότε θέλει να παραχωρήσουμε τα αρχεία που κατέχουμε προς έκδοση.

Επίσης τώρα με το ντόρο που έγινε αγαπητή πολεμοχαρή φυλή του facebook μην περιμένετε ότι θα ξαναδείτε τέτοιες φωτογραφίες.

Και όλα αυτά γιατί; Ρωτήστε τα κόμματα της εξουσίας και της αντιπολίτευσης δηλαδή πάλι της εξουσίας.

Θέλω ένα πράγμα μόνο να σκεφτείτε εσείς που στενοχωριέστε για αυτούς που έδωσαν τη ζωή τους στην Καισαριανή κάνοντας like και αναρτήσεις… Σήμερα εσείς θα πεθαίνατε για την πατρίδα και τα πιστεύω σας;

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΚΑΡΤΣΙΛΑΚΗΣ