Με αφορμή τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Ρεθύμνης την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, επανέρχομαι δημόσια σε ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια παραμένει ανοιχτό, χωρίς να έχει τύχει της πολιτικής βαρύτητας που του αναλογεί: τη συνολική πολιτιστική στρατηγική του δήμου Ρεθύμνης.
Αφορμή είναι η επιστολή με αρ. πρωτ. 49856/15-12-2025 που αποστείλαμε, ως πολιτιστικοί φορείς και δημιουργοί/καλλιτέχνες της πόλης, προς το Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά και η ένταξη, έστω και καθυστερημένα, στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης του 7ου θέματος με τίτλο: «Πρόταση καλλιτεχνικών σωματείων και δημιουργών του Ρεθύμνου για την αναδιαμόρφωση της πολιτιστικής στρατηγικής και του Προϋπολογισμού του Δήμου Ρεθύμνης για το έτος 2026».
Η συγκεκριμένη πρόταση δεν είναι ούτε αποσπασματική ούτε συγκυριακή. Είναι αποτέλεσμα πολυετούς εμπειρίας, καθημερινής τριβής με την πραγματικότητα του πολιτισμού στην πόλη μας και ουσιαστικών ζυμώσεων μεταξύ ανθρώπων που παράγουν πολιτισμό, χωρίς να λειτουργούν εκ του ασφαλούς. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα, η ανταπόκριση της δημοτικής αρχής υπήρξε στην καλύτερη περίπτωση πρόχειρη και χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Η τέχνη και ο πολιτισμός δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «παράρτημα» της διοίκησης ή ως επικοινωνιακό συμπλήρωμα εκδηλώσεων. Αποτελούν βασικό πυλώνα κοινωνικής συνοχής, παιδείας, τοπικής ταυτότητας και οικονομικής ανάπτυξης. Κι όμως, στο Ρέθυμνο, παρά το πλούσιο ανθρώπινο δυναμικό, ο πολιτισμός συχνά επιβιώνει χάρη στο φιλότιμο ανθρώπων και όχι χάρη σε μια ξεκάθαρη και σταθερή πολιτική επιλογή.
Οι προτάσεις που έχουμε καταθέσει στοχεύουν ακριβώς σε αυτό που διαχρονικά απουσιάζει, δηλαδή στην ενεργή συμμετοχή πολιτών, στην στήριξη των τοπικών δημιουργών, στην διάχυση της τέχνης στην καθημερινότητα της πόλης και όχι στη λογική των λίγων και «ασφαλών» επιλογών.
Η αύξηση της χρηματοδότησης για πολιτιστικά προγράμματα, η διαφανής και ουσιαστική στήριξη των πολιτιστικών φορέων, καθώς και η ενίσχυση συνεργειών μεταξύ δήμου και καλλιτεχνών, δεν είναι πολυτέλεια. Είναι πολιτική επιλογή. Και μέχρι σήμερα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι αυτή η επιλογή δεν έχει γίνει με συνέπεια και σοβαρότητα, όπως απαιτούν οι καιροί.
Είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί συνολικά η πολιτιστική στρατηγική του δήμου, με όρους βιωσιμότητας, συμμετοχικότητας και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Χωρίς ουσιαστικό διάλογο με το έμψυχο δυναμικό της πόλης, καμία πολιτιστική πολιτική δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική, όσο «καλοπροαίρετη» κι αν εμφανίζεται.
Η στήριξη των δράσεων που οργανώνονται από καλλιτέχνες της πόλης μας και ιδιαίτερα εκείνων που απευθύνονται σε παιδιά και νέους, δεν είναι απλώς θέμα πολιτισμού. Είναι επένδυση στο μέλλον του τόπου. Ένα μέλλον που δεν μπορεί να οικοδομηθεί με αποσπασματικές αποφάσεις, χωρίς ξεκάθαρη πολιτική βούληση.
Από το 2019 έχω δημόσια επισημάνει με τρόπο τεκμηριωμένο την ανάγκη να «αγκαλιάσει» ο δήμος έμπρακτα τις πολιτιστικές κυψέλες της πόλης, όχι μόνο σε επίπεδο δηλώσεων, αλλά με υλικοτεχνική υποστήριξη, θεσμικές συνεργασίες και σταθερό πλαίσιο λειτουργίας.
Δυστυχώς, έξι χρόνια μετά, σχεδόν τα ίδια αιτήματα επανέρχονται όμοια!
Η επερχόμενη συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο δεν μπορεί να είναι άλλη μία χαμένη ευκαιρία. Ο πολιτισμός δεν αντέχει άλλες αναβολές, ούτε άλλες εσωτερικές αντιπαραθέσεις και ρεβανσιστικές λογικές που τελικά ζημιώνουν μονάχα τον ίδιο τον τόπο μας.
Ευτυχώς, σήμερα, δεν συζητάμε για το αν αξίζει ο πολιτισμός. Ούτε ζητάμε χάρες. Ζητάμε πλαίσιο, πολιτιστική στρατηγική με αξίες, με συνέπεια και με σεβασμό.
Ο πολιτισμός δεν μπορεί να περιμένει πότε θα «περισσέψουν» χρήματα ή χρόνος. Ή μπαίνει στο κέντρο της πολιτικής του δήμου ή μένει μόνιμα στο περιθώριο.
Αυτό που κρίνεται στην ερχόμενη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Ρεθύμνης είναι αν ο δήμος μας θέλει να στηρίξει τον πολιτισμό στην πράξη.
Ελπίζω και αναμένω αποφάσεις που θα σηματοδοτήσουν μια πραγματική στροφή από την διαχείριση στην πολιτική επιλογή, από την συντήρηση στη δημιουργία, με κριτήρια ισότητας και συμμετρικότητας.
Ίδωμεν!
Αντώνης Μαυράκης
Αρχιμουσικός Δημοτικής Φιλαρμονικής Ρεθύμνης
Καλλιτεχνικός Διευθυντής του «Μουσικός Καρπός»
Καθηγητής Μουσικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνης
