Ο Αντώνιος Τσουρδαλάκης, καταξιωμένος διδάσκαλος, ερευνητής και συγγραφέας, από τις Μέλαμπες Ρεθύμνου, έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μελέτη της ιστορίας της Κρήτης, με ιδιαίτερη έμφαση στους αγώνες της. Η έρευνά του βασίζεται σε πρωτογενείς πηγές, αρχεία και σπάνιο υλικό, προσφέροντας μια μοναδική και αξιόπιστη ματιά στο παρελθόν. Πρόκειται για μια πρωτότυπη και ουσιαστική μελέτη που φωτίζει με ζωντάνια και ακρίβεια τις ηρωικές στιγμές και την αγωνιστική ψυχή της Κρήτης.
Το έργο αυτό δεν είναι απλώς μια ιστορική μελέτη· είναι μια ζωντανή μαρτυρία, μια γέφυρα που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για την τοπική μας ιστορία.
Ο συγγραφέας φέρνει στο φως την προσωπικότητα και το έργο του Λόγιου συγχωριανού του, Νικολάου Φωτάκη-Καπετανάκη, ενός αυτόπτη αγωνιστή, που έζησε τα γεγονότα και άφησε πίσω του ένα ανεκτίμητο ιστορικό τεκμήριο, καταγεγραμμένο με τη συγκίνηση και την καθαρότητα του ανθρώπου, που είδε, έζησε και έλαβε μέρος σε μια επανάσταση, που στόχο είχε την απελευθέρωση ενός σκλαβωμένου, μα συνάμα υπερήφανου, μαχητικού και τολμηρού λαού.
Με πάθος και σεβασμό για τους αγώνες και τις θυσίες του λαού μας, ο Αντώνης Τσουρδαλάκης, μέσα από την πολυετή και επίπονη έρευνά του, ξεδιπλώνει άγνωστες πτυχές της ιστορίας μας. Μας ταξιδεύει στα βάθη του παρελθόντος και μας συστήνει τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν την ιστορία αυτού του τόπου.
Ο Νικόλαος Φωτάκης-Καπετανάκης, καταγόμενος από τις Μέλαμπες Ρεθύμνου, υπήρξε ένας πολυδιάστατος άνδρας: λόγιος, Νομικός, με σπουδές στο Γυμνάσιο, όσο και στο Πανεπιστήμιο, και ανακηρυχθείς οπλαρχηγός Α' Τάξεως.
Το βιβλίο ακολουθεί τη συναρπαστική διαδρομή του Νικ. Φωτάκη, από τα τεκμηριωμένα ιστορικά άρθρα του στο περιοδικό «ΕΒΔΟΜΑΣ» του 1886 για τα γεγονότα της επανάστασης του 1822 στις Μέλαμπες, συνεχίζει με τη συμμετοχή του στην επανάσταση του 1878, στη Μεταπολιτευτική επανάσταση 1895-96 και 1897, και τη συμμετοχή του στη Συντακτική Συνέλευση (1899). Ακολουθεί την επαγγελματική του πορεία ως δικηγόρος στην Κρήτη γύρω στα 1900, την πολιτική του διαδρομή και την τελική του απόσυρση από την πολιτική, μετά το 1906, για να αφοσιωθεί στη συγγραφή.
Παράλληλα φωτίζει μέσα από τις αφηγήσεις του ήρωα, τις κρίσιμες επαναστατικές περιόδους από το 1821 - 1822 έως το τέλος των επαναστάσεων, άγνωστα γεγονότα του 1829 και της τριετούς επανάστασης 1866-69, καθώς και σημαντικές μαρτυρίες ανθρώπων για τα γεγονότα των επαναστάσεων στην Κρήτη. Προβάλλει σπουδαίες προσωπικότητες του αγώνα στην ευρύτερη περιοχή, αποκαλύπτοντας τις θυσίες, την αυταπάρνηση και τη λεβεντιά που χαρακτήριζαν τους Κρητικούς αγώνες.
Το έργο εμπλουτίζεται με σπάνιες φωτογραφίες, σημαντικά ιστορικά έγγραφα, ανέκδοτα άσματα και πατριωτικά ποιήματα, προσφέροντας μια ζωντανή και ολοκληρωμένη εικόνα της εποχής και των ηρώων που σημάδεψαν τους αγώνες της Κρήτης. Πρόκειται για μια πολύτιμη συμβολή στην κατανόηση της τοπικής και εθνικής μας ιστορίας, που συνδυάζει την επιστημονική έρευνα με την πλούσια πολιτισμική κληρονομιά.
Η αφοσίωση, η επιστημονική αυστηρότητα, ο σεβασμός και η αγάπη του Αντώνη Τσουρδαλάκη για την ιστορία της Κρήτης, αναδεικνύονται μέσα από κάθε σελίδα του βιβλίου του. Με μεράκι φωτίζει άγνωστες πτυχές της τοπικής και μοναδικής εθνικής ιστορίας μας, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις και πλούσιο υλικό που εμπλουτίζουν την ιστορική μας κληρονομιά. Το έργο του αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές και πηγή έμπνευσης για όλους όσοι αγαπούν την ιστορία και τους αγώνες του λαού μας.
Ευχόμαστε ο συγγραφέας να διατηρήσει την υγεία του και την αστείρευτη δύναμη ψυχής που διαθέτει, ώστε να συνεχίσει να μας προσφέρει με το ίδιο μεράκι και πάθος ακόμη περισσότερα πολύτιμα δώρα ιστορίας, που φωτίζουν το παρελθόν και εμπνέουν το μέλλον.
Η ιστορία αυτή δεν είναι απλώς μια καταγραφή γεγονότων· είναι η ζωντανή μαρτυρία της δύναμης, της λεβεντιάς και της αφοσίωσης ενός λαού που, παρά τις δυσκολίες, δεν έχασε ποτέ την ελπίδα και την πίστη του για ελευθερία και δικαιοσύνη. Είναι μια κληρονομιά που μας καλεί να θυμόμαστε, να τιμούμε και να συνεχίσουμε με το ίδιο πάθος και σεβασμό.
Ιωάννα Σφακιανάκη – Δημητριάδου/ Ερευνήτρια της Ιστορίας της Κρήτης
