ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΜΑΝΙΑ

Της Αννίτας Πιτσιδιανάκη

Κάπου στα 1931, κάποιες από τις μούσες, η Ευτέρπη, η Τερψιχόρη, η Θάλεια και η Ερατώ, περιοδεύοντας ανά τον κόσμο, έφτασαν και στο νησί μας. Ενθουσιάστηκαν με τον μουσικόφιλο και χαρωπό λαό του, που με αφορμή σημαντικά γεγονότα της ζωής του, μέρες και  νύχτες ξεφάντωνε χορεύοντας και τραγουδώντας, με τη συνοδεία της λύρας και του λαούτου. Σκέφτηκαν λοιπόν να συνεισφέρουν και αυτές στη διασκέδασή του και να αφήσουν σαν αποτύπωμά τους, ένα δημιούργημα. Έτσι λοιπόν άρχισαν να κάνουν συνδυασμούς με ότι πιό θαυμαστό είχε περάσει μέχρι τότε από το νησί και  είχε αφήσει τα χνάρια του.

Από το γονίδιο του βασιλιά Μίνωα πήραν την αρχοντιά, την αξιοπρέπεια, την περηφάνια και το παράστημα. Από το γονίδιο του Κορνάρου και του Χορτάτζη, την έμπνευση στην τέχνη της ποίηση των μαντινάδων και από το γονίδιο της μοναδικής κρητικής φύσης πήραν την γλυκόλαλη φωνή του αηδονιού. Όλα αυτά τα γονίδια, μαζί με τα χαρίσματα που  δώρισαν και οι ίδιες, τα έσμιξαν και δημιούργησαν την προσωπικότητα του μεγάλου μας Νίκου Μανιά.

Μπορεί ο μύθος μου να σας φανεί υπερβολικός και ανυπόστατος. Έτσι είναι όμως όλοι οι μύθοι. Ο μοναδικός μύθος που έχει υπόσταση χωρίς ίχνος υπερβολής, είναι ο μύθος του Νίκου Μανιά!

Μέσα στο ειδυλλιακό νυχτερινό τοπίο του Κάστρου της Φορτέτζας, στον λόφο του Ιμπραήμ Χαν, την Τετάρτη, πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση μνήμης και αγάπης για τον λαμπρό κρητικό καλλιτέχνη Νίκο Μανιά. Την εκδήλωση διοργάνωσε ο «Παγκρήτιος Σύλλογος Καλλιτεχνών Κρητικής Μουσικής».

Η προσέλευση  του κόσμου ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Υπήρξε μεγαλύτερη από την αναμενόμενη και αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά το πόσο αγαπητός ήταν ο Μανιάς στον κόσμο. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν  ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρεθύμνου και Αυλοποτάμου κ.κ. Ευγένιος, ο Δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης, Αντιδήμαρχοι και Δημοτικοί Σύμβουλοι, ο πρώην Νομάρχης Ρεθύμνου Γιώργος Παπαδάκης, Πρόεδροι Σωματείων της ομογένειας από Αμερική και Αυστραλία, πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες της κρητικής μουσικής, η οικογένεια του τιμώμενου, πνευματικές προσωπικότητες του τόπου, φίλοι και πλήθος κόσμου. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή της προσέλευσης του Μανώλη Κονταρού, αλλά και η συμμετοχή στην εκδήλωση τουΓιώργου Καλομοίρη.

Για τον Νίκο Μανιά μίλησαν ο γνωστός για την μεγάλη αγάπη και συνεχή ενασχόλησή του με την παραδοσιακή κρητική μουσική και τους καλλιτέχνες της,  γιατρός Μανώλης Παπυράκης και η δημοσιογράφος Βάλια Πετράκη. Την εκδήλωση παρουσίασε ο πολυπράγμων,  συγγραφέας, πολυτιμημένος για την προσφορά του στον άνθρωπο και στην κρητική παράδοση, γνωστός σε όλους μας από τις πολυάριθμες επιτυχημένες τηλεοπτικές εκπομπές του και όχι μόνον,  Γιώργος Βιτώρος.

Στην εκδήλωση έλαβαν μέρος πολλοί καθιερωμένοι και καταξιωμένοι καλλιτέχνες της κρητικής παραδοσιακής μουσικής, μεταξύ αυτών  Μ. Βερδινάκης,  Σ. Μαμαλάκης, Μ. Φραγκιαδάκης, Χαραλαμπάκης, Καλιακουδάκης, Αδελφοί Φραγκιαδάκη, Σπαχής, Μπέρκης, Κονταξάκης κ. α. Επίσης έπαιξαν λύρα και τραγούδησαν τα πολλά υποσχόμενα νέα ταλέντα, ο  δωδεκάχρονοςΠαναγιώτης Μαρκάκης και ο δεκαεπτάχρονος Βασίλης Βαρδουλάκης. Τραγούδησαν οι διακεκριμένοι καλλιτέχνες Βασίλης Σκουλάς, Μανώλης Κακλής, Γιώργος Καλομοίρης, Βαγγέλης Ζαχαριουδάκης, Μιχάλης Τσαγκαράκης, Στέλιος Σταματογιαννάκης, Παντελής Κρασαδάκης,  Γιώργος Ρούλιος, Αντώνης Φραγκιαδάκης. Όλοι οι καλλιτέχνες εκφράστηκαν με τα καλύτερα λόγια και ιδιαίτερη συγκίνηση για τον τιμώμενο και κατέθεσαν προσωπικά βιώματα που υπογράμμιζαν το ήθος, το χιούμορ αλλά και το μεγάλο ταλέντο του. Ιδιαίτερα συγκινητικός ήταν ο Γιώργος Καλομοίρης ο οποίος  τονίζοντας την έντονη αίσθηση της απουσίας του Μανιά, είπε χαρακτηριστικά « Αν ήτανε να τον συναντήσω, δεν με ένοιαζε αυτή τη στιγμή να φύγω».

Την εκδήλωση άνοιξε ο Γιώργος Βιτώρος, ο οποίος τόνισε ότι ήταν μια βραδιά τιμής και μνήμης στο μέγιστο ανάστημα του Νίκου Μανιά. Τον χαρακτήρισε αξιοπρεπή και γίγαντα στης μουσικής. Στη συνέχεια απηύθυνε χαιρετισμό ο Πρόεδρος του Παγκρήτιου Συλλόγου Καλλιτεχνών Κρητικής Μουσικής Μιχάλης Αλεφαντινός, ο οποίος αναφερόμενος στον μεγάλο καλλιτέχνη, τον χαρακτήρισε καλό άνθρωπο και σπουδαίο τραγουδιστή που κόσμησε με την τέχνη του τη μουσική μας.

Ο πρώτος ομιλητής Μανώλης Παπυράκης αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του Ν. Μανιά, στις συνεργασίες του και σε στοιχεία του χαρακτήρα και της τέχνης του. Μεταξύ άλλων είπε και τα εξής:« Ο Νίκος Μανιάς με την λάμψη που τον διέκρινε, με την δεξιοτεχνία του στο λαγούτο, μα κυρίως με τη θεϊκή του φωνή έβαλε έναν από τους πιο σημαντικούς λίθους στη σύγχρονη κρητική μουσική και δεν αμφισβητείται από κανέναν πως σε όποιο μουσικό σχήμα συμμετείχε δημιούργησε τη διαφορά. Το έκανε να ξεχωρίζει. Υπήρξε από τους πιο υπεύθυνους, αξιόπιστους και σοβαρούς πρεσβευτές της κρητικής μουσικής σε όλη την Ελλάδα μα και σε όλο τον κόσμο.

Ο Νίκος Μανιάς έχει μπει και θα μείνει στις καρδιές των κρητικών σαν το αηδόνι της Κρήτης. Ο άνθρωπος με τις ανεπανάληπτες  ερμηνείες. Με τη θεϊκή φωνή. Θα μείνει όμως ακόμη, στη μνήμη όλων όσων είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν, σαν ένας άρχοντας της Κρήτης. Με την λεβέντικη παρουσία και συμπεριφορά του. Την αγάπη για τον άνθρωπο. Την ευγένεια. Τη σεμνότητα και τη σοβαρότητα. Ο Νίκος Μανιάς είχε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά, που κάνουν έναν άνθρωπο να μην ξεχαστεί ποτέ.»

Στη συνέχεια πήρε το λόγο η ομιλήτρια Βάλια Πετράκη, η οποία μίλησε για τον άνθρωπο Μανιά. Κατέθεσε βιωματικά περιστατικά και γεγονότα, αφού είναι στενή φίλη της οικογένειας και μαρτυρίες που ανέδειξαν θαυμαστά στοιχεία του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς του. Μεταξύ άλλων είπε:«……… Ο άνθρωπος Νίκος Μανιάς  προερχόμενος από φτωχή και πολυμελή οικογένεια και μεγαλωμένος μέσα στην φτώχεια και τις στερήσεις της γερμανοκατοχής, δεν ξέχασε ποτέ τις νουθεσίες των γονιών του, αλλά και τις εμπειρίες που απέκτησε από την δύσκολη ζωή που έζησε στα παιδικά του χρόνια. Και όταν ανέβαινε τα σκαλοπάτια της επιτυχίας και καθιερώθηκε ως σπουδαίος και λατρεμένος καλλιτέχνης, δεν ξέχασε ποτέ τους ανθρώπους που είχαν ανάγκες. Ο ανθρωπιστής Μανιάς έπραττε αυτό που πρόσταζε η συνείδησή του με διακριτικότητα, ως αφανής  Σαμαρείτης, χωρίς να γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά. Η ευαισθησία, η φιλανθρωπία, η μετριοφροσύνη, ο σεβασμός, η αξιοπρέπεια και η ευγένεια ήταν αρετές που τον χαρακτήριζαν σε όλη του την ζωή. Ο ίδιος έλεγε συχνά ότι από μικρός είχε πολλές και καλές δασκάλες που τον συμβούλευαν και τον έμαθαν πολλά και θαυμαστά, και αυτές δεν ήταν άλλες από τις μανάδες της γειτονιάς του. « Με μεγαλώσανε πολλές μανάδες» έλεγε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στην αλληλεγγύη των γυναικών του χωριού του στο μεγάλωμα των παιδιών.»

Μετά το τέλος των ομιλιών, οι προαναφερθέντες μεγάλοι και καταξιωμένοι καλλιτέχνες της κρητικής μουσικής μας με τους συνεργάτες τους, έπαιξαν και ερμήνευσαν γνωστά και αγαπημένα τραγούδια του Νίκου Μανιά και παρέσυραν το πολυπληθές κοινό, σε ένα νοσταλγικό κλίμα αυθεντικής κρητικής μουσικής και ζωντάνεψαν μνήμες μοναδικών στιγμών.

Ακολούθησε απονομή τιμητικής  πλακέτας  στον Νίκο Μανιά, από τον Παγκρήτιο Σύλλογο Καλλιτεχνών Κρητικής Μουσικής, την οποία παρέδωσε ο Πρόεδρός του κ. Αλεφαντινός στον κ.Νίκο Μανιά, γιό του τιμώμενου.

Κλείνοντας να αναφέρουμε ότι ως αντίτιμο εισιτηρίου, ο Σύλλογος συγκέντρωσε τρόφιμα για την ενίσχυση του έργου του φιλόπτωχου ταμείου της Μητρόπολης Ρεθύμνου. Μια σκέψη και πράξη που σίγουρα έδωσε μεγάλη χαρά στην ψυχή του ανθρωπιστή καλλιτέχνη.

Στον Νίκο Μανιά πρέπουν πολλές ακόμη τιμές. Γιατί άφησε καλλιτεχνικούς θησαυρούς, πολύτιμο έργο στη μουσική παράδοση του τόπου μας. Γιατί υπήρξε υπόδειγμα ανθρώπου, προσωπικότητας, οικογενειάρχη, φίλου, ανθρωπιστή, αξιοπρέπειας, σεβασμού, ευγένειας και ήθους. Είθε το μουσικό μέλλον του τόπου μας να κρύβει πολλούς καλλιτέχνες του ύψους και του ήθους του!