Στην παρούσα στήλη θα ασχοληθούμε με μια σειρά από σύγχρονους, και δυστυχώς, όχι τόσο γνωστούς καλλιτέχνες από τον χώρο των κόμικς και όχι μόνο. Ενίοτε τους αποκαλούν υποτιμητικά «σκιτσογράφους» ή «εικονογράφους» και από το κατεστημένο της «τέχνης» των ανίκανων και των απατεώνων θεωρούνται ως μη ποιοτικοί. Αυτές είναι βεβαίως οι δικαιολογίες των κουλών και παραφρόνων που έχουν κατακλύσει τον χώρο των καλών τεχνών.
Του Πέτρου Λυραντωνάκη
ΦΡΑΝΚ ΜΙΛΛΕΡ
Ο Ιρλανδικής καταγωγής Αμερικάνος Φρανκ Μίλλερ (1957), είναι ήδη ενας ζων θρύλος ανάμεσα στους μυημένους στην 9η τέχνη. Στην Ελλάδα έγινε τελευταία γνωστός χάρη στο αριστουργηματικό έπος «300» που αναφέρεται στη μάχη των Θερμοπυλών και μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η καριέρα του Φρανκ ξεκίνησε από τον τίτλο «The Twilight Zone» το 1978, σύντομα μεταπήδησε στη Marvel Comics, όπου ξεκίνησε ζωγραφίζοντας εξώφυλλα και ιστορίες διαφόρων περιοδικών, εκεί όμως που του δόθηκε η ευκαιρία να δείξει το ταλέντο του, ήταν όταν ανέλαβε τη σειρά «Daredevil»(τεύχος 158, Μάϊος 1979). Την εποχή εκείνη ο συγκεκριμένος τίτλος ήταν μάλλον αδιάφορος και η Marvel έτοιμη να διακόψει την κυκλοφορία του. Με τον Μίλλερ όμως να σχεδιάζει οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν. Αυτό που τον έκανε να ξεχωρίσει ήταν το «φιλμ νουάρ» στυλ που εισήγαγε και η σκληρή δουλειά του με επιμονή στη λεπτομέρεια. Πέρασε πολλές νύχτες ξενυχτώντας και σχεδιάζοντας οροφές και κτίρια του νεοϋορκέζικου τοπίου όπου και εκτυλίσσονται οι ιστορίες του Daredevil. Από το τεύχος 168 και μετά θα αναλάβει και το σενάριο της σειράς, όπου και θα κάνει την εμφάνισή της η ελληνικής καταγωγής δολοφόνος και νίντζα Electra . Ο Μίλλερ θα συνεχίσει στο τιμόνι της σειράς μέχρι τον Φεβρουάριο του 83 (τεύχος 191). Το πέρασμα του από τον Daredevil θεωρείται κλασικό και όλοι οι μετέπειτα σχεδιαστές που ανέλαβαν τον τίτλο ακολούθησαν το σχεδιαστικό «σκοτεινό» ύφος του Μίλλερ, μέχρι και σήμερα!
Ακόμα πιο «σκοτεινό» ήταν το επόμενο μεγάλο δημιούργημα του Μίλλερ, στη DC αυτή τη φορά, την κύρια ανταγωνίστρια εταιρεία της Marvel. Πρόκειται για το «Batman: The Dark Knight Returns». Το storyline της σειράς ήταν πρωτόγνωρο για έναν τόσο δημοφιλή χαρακτήρα. Στο εν λόγω έργο ο Batman παρουσιάζεται να επιστρέφει στην ενεργό δράση στα 55 του σε ένα μέλλον σκοτεινό και βίαιο. Ο ίδιος παρουσιάζεται ψυχωτικός και σκληρός. Οι τεχνικές αφήγησης της ιστορίας, τόσο σε συγγραφικό, όσο και σε σχεδιαστικό επίπεδο, ήταν καινοτόμες και επηρέασαν τους σχεδιαστές του είδους. Μια ακόμα επιτυχία της σειράς, ήταν ότι πέτυχε να διαβαστεί και από ένα πιο «ενήλικο» κοινό και διαμόρφωσε την εικόνα του Batman όπως τον έχουμε γνωρίσει στις ταινίες. Με το «Dark Knight» ο Μίλλερ άνοιξε το δρόμο και σε άλλους δημιουργούς να εισάγουν παρόμοιες σειρές «σκληρού ρεαλισμού». Αξίζει να αναφέρουμε εδώ πως το Dark Knight παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις μεγαλύτερες εκδοτικές επιτυχίες της DC που συνεχίζει να τυπώνεται και να πωλείται μέχρι τις μέρες μας!
Στα χρόνια που ακολούθησαν ο Μίλλερ θα γράψει σενάρια για διάφορους τίτλους, αλλά και ταινίες και θα σχεδιάσει επίσης κατά περιόδους. Το επόμενο μεγάλο ορόσημο στην καριέρα του είναι χωρίς αμφιβολία το Sin City (τεύχη Dark Horse Presents 51 -62, 1991-1992). Στη συγκεκριμένη σειρά ο Μίλλερ χρησιμοποιεί μόνο άσπρο και μαύρο τονίζοντας ακόμα περισσότερο το «φιλμ-νουάρ» ύφος του. Η ιστορίες εκτυλίσσονται στη φανταστική αμερικανική πόλη Basin City. Το Sin City μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο με μεγάλη επιτυχία και πιστότητα προς το πρωτότυπο.
Και η επόμενη μεγάλη επιτυχία του Φρανκ Μίλλερ μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο και είναι μάλιστα ελληνικού ενδιαφέροντος θέμα, πρόκειται για την πολυβραβευμένη σειρά κόμικς «300» (1998)σε 5 τεύχη υπό τους τίτλους Τιμή, Καθήκον, Δόξα, Μάχη και Νίκη. μετά την ολοκλήρωση της σειράς εκδόθηκε σε μορφή βιβλίου με χοντρό εξώφυλλο και συνεχίζει να ανατυπώνεται και να πουλάει σε αρκετές γλώσσες έως σήμερα. Οι 300 απέσπασαν τρία βραβεία Eisner (βραβεία αντίστοιχα των όσκαρ για κόμικς). Συγκεκριμένα απέσπασαν τα βραβεία καλύτερου συγγραφέα/ σχεδιαστή και καλύτερου χρωματισμού.
Η μεταφορά των 300 στον κινηματογράφο ακολούθησε πιστά τα καρέ του κόμικ, τόσο σε επίπεδο εικόνας, όσο και σε επίπεδο χρωματισμού. Αξίζει να σημειωθεί πως υπήρξε προσωπική επιλογή του Μιλλερ η ταινία να προβληθεί πρώτα στη Σπάρτη και την υπόλοιπη Ελλάδα και μετά στην Αμερική. Για την ιστορία επίσης να αναφέρουμε ότι όλοι οι αριστερότατοι κριτικοί κινηματογράφου την έθαψαν, ενώ το κοινό τη λάτρεψε.
Οι επιρροές του Μίλλερ από την αρχαία Ελλάδα είναι εμφανείς σε όποιον έχει παρακολουθήσει το σύνολο του έργου του. Οι χαρακτήρες του έχουν βάθος και μια τραγικότητα που ξεφεύγει από τα προτεσταντικά στερεότυπα του «καλού και του κακού».
Μέσα από τις δημιουργίες του ο Μίλλερ πέτυχε να αλλάξει την αντίληψη αρκετών για τα κόμικς πως πρόκειται αποκλειστικά για παιδικά αναγνώσματα. Έδειξε επίσης νέους εκφραστικούς τρόπους και δρόμους, ας λάβουμε εδώ υπ’ όψιν μας, ότι ο κάθε σχεδιαστής κόμικς είναι και ένας «σκηνοθέτης». Το να αφηγηθείς με ζωγραφικό τρόπο μια ιστορία δεν είναι καθόλου απλό ζήτημα. Οι σκηνοθετικές τεχνικές των κόμικς ακολουθούνται μάλιστα τα τελευταία χρόνια από όλο και περισσότερους σκηνοθέτες του κινηματογράφου.
