Χρονικό της Μάχης της Κρήτης
28 Οκτωβρίου 1940
Κήρυξη ελληνο-ιταλικού πολέμου.
την άμυνα της Κρήτης την αναλαμβάνουν τα Βρετανικά συμμαχικά στρα-
τεύματα.Η5η Μεραρχία Κρητών μεταφέρεται στην Αθήνα.
15 Απριλίου 1941 Μετά από αλλεπάλληλες συσκέψεις, το Γερμανικό επιτελείο αποφασίζει
την κατάληψη της Κρήτης. Στο δεύτερο 15ημερο του Απριλίου σχεδιάζεται
η μεταφορά Ελληνικών & Βρετανικών δυνάμεων από την ηπειρωτική
Ελλάδα στην Κρήτη.
23 Απριλίου 1941 ΗΕλληνική Κυβέρνηση μεταφέρεται στην Κρήτη.
25 Απριλίου 1941 Αποβίβαση στην Κρήτη σημαντικής δύναμης Νεοζηλανδών.
28 Απριλίου 1941 Υπό την Προεδρία του Έλληνα πρωθυπουργού Ε. Τσουδερού πραγματο-
ποιείται στα Χανιά σύσκεψη της Ελληνικής Ηγεσίας και των Βρετανών
αξιωματικών. Ζητείται ενίσχυση για τη στρατιωτική προετοιμασία & την
αποτελεσματικότερη άμυνα του νησιού.
29 Απριλίου 1941 Ο διοικητής της Νεοζηλανδικής Μεραρχίας Στρατηγός Φράιμπεργκ φθά-
νει στην Κρήτη.
30 Απριλίου 1941 Ο Φράιμπεργκ αναλαμβάνει τη διοίκηση των συμμαχικών δυνάμεων του
νησιού.
14 Μαΐου 1941 Στρατιωτικοί στόχοι της Κρήτης βομβαρδίζονται συστηματικά & γίνεται
αρχή της μεγάλης επίθεσης που ακολουθεί.
8-19 Μαΐου 1941 Προσγειώνονται τα πολεμικά αεροπλάνα της γερμανικής αεροπορίας στα αερο-
δρόμιατηςΑττικής&τηςΝότιαςΕλλάδας&προετοιμάζονταιγιαεπίθεση.
20 Μαΐου 1941 Την 6:30 πρωινή αρχίζει η γερμανική επίθεση. Βομβαρδίζονται&ρίχνονται
αλεξιπτωτιστές στα Χανιά, στο Ρέθυμνο&το Ηράκλειο. Συγκρούσεις κατά
τόπους των Γερμανών αλεξιπτωτιστών με τα συμμαχικά στρατεύματα τα
οποία ενισχύονται από τον ντόπιο πληθυσμό.
21 Μαΐου 1941 Οι Γερμανοί ρίχνουν το βάρος της επίθεσής τους στην κατάληψη του αερο-
δρομίου του Μάλεμε. Το απόγευμα προσγειώνεται αεροπλάνο με σημα-
ντικές στρατιωτικές δυνάμεις και υλικό για την επίθεση.
Ο Βρετανικός ναυτικός στόλος της Μεσογείου χτυπά τη γερμανική νηο-
πομπή που κατευθύνεται προς τη Κρήτη. Βυθίζονται 15 επιταγμένα
σκάφη με άγνωστο αριθμό θυμάτων ή αγνοουμένων.
22 Μαΐου 1941 Το αεροδρόμιο του Μάλεμε καταλαμβάνεται οριστικά από τους Γερμανούς.
Προσπάθεια ανακατάληψης από ελληνικές και συμμαχικές δυνάμεις δεν
αποδίδει.
23 Μαΐου 1941 Η ελληνική πολιτική ηγεσία εγκαταλείπει την Κρήτη με το αντιτορπιλικό
«Ντικόι».Μετο μήνυμα του στο Στρατηγείο ο Τσόρτσιλ τονίζει:
«ΗμάχητηςΚρήτηςπρέπει να κερδηθεί ».
24 Μαΐου 1941 Οι βομβαρδισμοί των πόλεων της Κρήτης συνεχίζονται. Στα Χανιά οι Γερ-
μανοί παίρνουν την πρωτοβουλία των κινήσεων. Στο Ρέθυμνο και το Ηρά-
κλειο οι αμυνόμενοι δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τη μάχη «μέχρις εσχάτων».
25 Μαΐου 1941 Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Κάντανο. Η απρόσμενη αντίσταση του λα-
ού της Καντάνου πυροδοτεί το μίσος των Γερμανών, που ξεσπά σε αντίποινα
με ομαδικές εκτελέσεις, πυρπολήσεις και άλλες σημαντικές καταστροφές.
26 Μαΐου 1941 Καταλαμβάνεται ο Γαλατάς. Οι συμμαχικές δυνάμεις μάχονται απελπισμένα
για να προστατέψουν τα Χανιά. Με δήλωσή του ο Στρατηγός
Φράιμπεργκ επισημαίνει την δύσκολη θέση στην οποία αυτές έχουν περιέλθει.
27 Μαΐου 1941 Ο αρχιστράτηγος της Μέσης Ανατολής Ουέιβελ στέλνει μήνυμα να εκκε-
νωθεί το νησί από τις συμμαχικές δυνάμεις. Για τη διάσωση και μεταφορά τους
στέλνονται πλοία του Βρετανικού Στόλου. Τα Χανιά περιέρχονται στα χέρια
των εισβολέων.
28 Μαΐου 1941 Αρχίζει η κάθοδος για αποχώρηση των συμμαχικών στρατευμάτων προς τα
Σφακιά. Οι Βρετανοί χωρίς να ενημερώσουν τις Ελληνικές Δυνάμεις εκκενώ-
νουν τη νύχτα την πόλη του Ηρακλείου και επιβιβάζονται στα πλοία που
καταφτάνουν για το σκοπό αυτό στο λιμάνι.
Ιταλικά στρατεύματα από τα Δωδεκάνησα, αποβιβάζονται στη Σητεία και
καταλαμβάνουν το νομό του Λασιθίου.
29 Μαΐου 1941 Οι τελευταίες εστίες αντίστασης στο Ρέθυμνο καταλαμβάνονται από τους
Γερμανούς.
30 Μαΐου 1941 ΟΣτρατηγός Φράιμπεργκ αποχωρεί από την Κρήτη.
31 Μαΐου 1941 Το τελευταίο βρετανικό πλοίο παραλαμβάνει μέρος των συμμαχικών
στρατευμάτων. Οι δυνάμεις που δεν κατορθώνουν να επιβιβαστούν, παρα-
δίδονται ,συλλαμβάνονται ή καταφεύγουν στα βουνά της Κρήτης. Η Γερμα-
νική σβάστικα κυματίζει στο νησί, η κατοχή απλώνεται σε αυτό και
ταυτοχρόνως αρχίζει και η υψηλότερη αντίσταση του κρητικού λαού.
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Παρακαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας τις
εκδηλώσεις για την η Επέτειο από τη Μάχη της Κρήτης,
σύμφωνα με το πρόγραμμα.
ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Δευτέρα 16 Μαΐου έως Κυριακή 22 Μαΐου 2011
Σπίτι του Πολιτισμού - Πολιτιστική Αίθουσα Εκδηλώσεων
09:00-13:00 & 18:00-21:00
Έκθεση με θέμα τηνΜάχητης Κρήτης.
Συνδιοργάνωση: Πρεσβεία Αυστραλίας
υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης.
Δευτέρα 16 Μαΐου έως Κυριακή 22 Μαΐου 2011
Σχολή Δοκίμων Αστυφυλάκων
10:00-13:00 & 18:00-20:00 Ανοιχτός για το κοινό Μουσειακός χώρος με
εκθέματα από τηνΜάχητης Κρήτης.
Τετάρτη 18 Μαΐου 2011
ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ
Μνημείο Ελλήνων & Συμμάχων Θέση «Μυσσίρια»
11:00Προσέλευση των Επισήμων, των Αρχών και των Βετεράνων πολεμιστών
στον χώρο του Ηρώου.
Απόδοση τιμών από Άγημα της Σχολής Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. και την
Φιλαρμονική του Δήμου Ρεθύμνου.
Επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο των 110 Μαρτύρων - Εγερτήριο
Σάλπισμα- Ονομαστική Αναφορά Τιμής στους εκτελεσθέντες ήρωες
Κατάθεση Στεφάνων- Τήρηση 1' σιγής- Ανάκρουση Εθνικών Ύμνων.
Πέρας τελετής.
Αναχώρηση Επισήμων&Βετεράνων πολεμιστών.
ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ
Ηρώο Συντ/ρχου Στυλιανού Ι. Μανιουδάκη – Δ.Δ. ΑΡΜΕΝΩΝ
12:00Προσέλευση των Επισήμων, των Αρχών και των Βετεράνων πολεμιστών
στον χώρο του Ηρώου.
Απόδοση τιμών από το Άγημα της Σχολής Δοκίμων Αστυφυλάκων Ν.
Ρεθύμνου&της Μπάντας της Φιλαρμονικής Δ. Ρεθύμνου.
Επιμνημόσυνη δέηση - Τελετή - Εγερτήριο Σάλπισμα - Κατάθεση Στεφά-
νων - Τήρηση 1΄σιγής - Ανάκρουση Εθνικού Ύμνου. - Πέρας τελετής .
Παράθεση μικρής Δεξίωσης.
Πέμπτη 19 Μαΐου 2011
08:30 Εορταστικές εκδηλώσεις - ομιλίες στα σχολεία της Πρωτ/θμιας Εκπαί-
δευσης για την σημασία τηςΜάχηςτης Κρήτης.
11:00 Στέψη του Ηρώου του Άγνωστου Στρατιώτη από μαθητές Πρωτ/θμιας
Εκπ/σης - Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, με την φροντίδα των Διευθυντών
των Σχολείων και συντονισμό από εκπρόσωπο του Γραφείου Φυσικής
Αγωγής.
ΔΗΜΟΣΑΓ.ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
ΗρώοΜνήμης&ΕιρήνηςΕλλήνων&Συμμάχων -Θέση «Πρέβελη»
18:00 Προσέλευση των Επισήμων, των Αρχών και των Βετεράνων πολεμιστών
στον χώρο του Ηρώου.
Υποδοχή των προσκεκλημένων από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη
Λάμπης, Συβρίτου & Σφακίων, κ.κ.Ειρηναίο, τον Δήμαρχο Αγ. Βασι-
λείου, κ. Ιωάννη Πιπεράκη και τον Ηγούμενο της Ι. Μ. Πρέβελη, πατέρα
Ιάκωβο.
Απόδοση Τιμών από το Άγημα της Σχολής Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. και
την Φιλαρμονική του Δήμου Ρεθύμνου.
Επιμνημόσυνη δέηση.
Ομιλία από τον Αντιδήμαρχο Αγ. Βασιλείου, κ. Δημοσθένη
Παπαδομιχελάκη.
Κατάθεση Στεφάνων. Τήρηση 1'σιγής. Ανάκρουση Εθνικών
Ύμνων- Πέρας Τελετής.
Αναχώρηση Επισήμων&Βετεράνων για την Ι.Μ.Πρέβελη.
18:45 Ξενάγηση των Αρχών & Επισήμων στους χώρους του Μουσείου της
Ι.Μ.Πρέβελη.
19:30 Παράθεση Δεξίωσης από τον Δήμαρχο Αγ. Βασιλείου.
Παρασκευή 20 Μαΐου 2011
ΔΗΜΟΣ ΡΕΘΥΜΝΟΥ
ΜνημείοΕλλήνων&ΑυστραλώνΠολεμιστών –«ΘέσηΣταυρωμένος»
11:00 Προσέλευση των Επισήμων, των Αρχών και των Βετεράνων
πολεμιστών στο χώρο του Ηρώου.
Απόδοση τιμών από Διμοιρία του 547 Α/Μ. Τ.Π. & της Φιλαρμονικής
του Δήμου Ρεθύμνου.
Επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Πεσόντων Ελλήνων Αυστραλών
Πολεμιστών, χοροστατούντος του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη
Ρεθύμνης & Αυλοποτάμου, κ.κ. Ευγένιου. - Εγερτήριο Σάλπισμα
Κατάθεση Στεφάνων- Τήρηση 1'σιγής - Ανάκρουση Εθνικών Ύμνων.
Πέρας τελετής.
ΔΗΜΟΣΡΕΘΥΜΝΟΥ
ΜνημείοΜνήμηςτηςΜάχηςτηςΚρήτης (πλατεία Δικαστηρίων)
12:15 Προσέλευση των Επισήμων, των Αρχών και των Βετεράνων
πολεμιστών στον χώρο του Ηρώου.
Απόδοση Τιμών από Διμοιρία του 547 Α/Μ. Τ.Π. και της Φιλαρμονικής
του Δήμου Ρεθύμνου.
Επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Ελλήνων & Αυστραλών
Πολεμιστών - Εγερτήριο Σάλπισμα - Κατάθεση Στεφάνων - Τήρηση
1΄σιγής - Ανάκρουση ΕθνικώνΎμνων- Πέρας τελετής.
Αναχώρηση Επισήμων&Βετεράνων πολεμιστών.
13:15
Εγκαίνια έκθεσης με θέμα: «Μάχη της Κρήτης. Φωτογραφικές μνήμες,
70 χρόνια μετά»
Συνδιοργάνωση: Πρεσβεία Αυστραλίας
, υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης.
Σάββατο 21 Μαΐου 2011
ΣτρατιωτικόΜουσείοστοΧρωμοναστήρι
09:30 Εγκαίνια έκθεσης για τηνΜάχητης Κρήτης
ΜνημείοΕλλήνωνΠεσόντων–Θέση «Λατζιμάς»
11:00 Προσέλευση Επισήμων Αρχών και Βετεράνων πολεμιστών στον χώρο
του Ηρώου.
Απόδοση τιμών από το Άγημα της Σχολής Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. και
τηνΜπάντατης ΕΛ.ΑΣ.
Έναρξη Τελετής.
Χαιρετισμοί από τους: Αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνης, κα Μαρία Λιονή,
Δήμαρχο Ρεθύμνου, κ. Γεώργιο Μαρινάκη και τον Πρόεδρο της
ΠΟ.ΚΙ.ΜΥ, κ. ΣπύροΤρούλη.
Επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Πεσόντων
- Προσκλητήριο των νεκρών - Εγερτήριο Σάλπισμα - Κατάθεση
Στεφάνων - Τήρηση 1΄σιγής - Ανάκρουση Εθνικών Ύμνων.
Παράθεση δεξίωσης από τον Δήμαρχο Ρεθύμνου, τον Πολιτιστικό
Σύλλογο Πρίνου και την Ενορία Πρίνου.
Κυριακή22Μαΐου 2011
ΔΗΜΟΣΡΕΘΥΜΝΟΥ
10:00 Επίσημη Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων της
Θεοτόκου.
Απόδοση Τιμών από Στρατιωτικό Άγημα του 547 Α.Μ.Τ. και της
Φιλαρμονικής του Δήμου Ρεθύμνου.
10:30 Εκκίνηση αθλητών από το Μνημείο Πεσόντων Μυσσιρίων.
«Δρόμος Θυσίας προς τιμή των Πεσόντων στη Μάχη της
Κρήτης».
10:30 Άφιξη Επισήμων, Αρχών και Βετεράνων πολεμιστών στον χώρο του
Ηρώουτης Σχολής.
Επίσημη υποδοχή από τον Διοικητή της Σχολής, Αστυνομικό Δ/ντή,
κ. Δασκαλάκη Ανδρέα.
10:35 Απόδοση τιμών από το Άγημα της Σχολής Αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. και
τηνΜπάντατης ΕΛ.ΑΣ.
10:40 Αφίξεις αθλητών στο χώρο Μνημείου της Σχολής.
11:00 Επιμνημόσυνη δέηση στο Μαυσωλείο της Σχολής στη Μνήμη των
Ηρώωνπου έπεσαν κατά τηνΜάχητης Κρήτης.
Ημερήσια διαταγή. Προσκλητήριο νεκρών. Κατάθεση Στεφάνων
Τήρηση 1΄ σιγής - Ανάκρουση Εθνικών Ύμνων.
12:15 Δεξίωση Επισήμων στο Αλσύλιο της Σχολής από την Αντιπεριφερει-
άρχη Ρεθύμνης, κα Μαρία Λιονή, και την Διοίκηση της Σχολής.
Απονομήεπάθλωνστουςπρωτεύσαντεςαθλητέςτου«ΔρόμουΘυσίας».
19:00 Επίσημη Υποστολή της Σημαίας της Πόλης στο Ηρώο του Άγνωστου
Στρατιώτη απόΆγηματου 547 Α.Μ.Ζ.
20:00 Ωδείο Ρεθύμνου
Προβολή ντοκιμαντέρ:
«Μάρκος Πολιουδάκης, ο συγγραφέας τηςΜάχηςτης Κρήτης»
Κείμενα-Επιμέλεια: Εύα Λαδιά
Μουσική:ΜπάμπηςΠραματευτάκης
Παραγωγή: Πολιτιστικός Οργανισμός Ρεθύμνου – Παγκρήτια Ένωση
Κρητών Μελβούρνης Αυστραλίας.-
Τελετάρχη για τις παραπάνω εκδηλώσεις ορίζουμε τον κ. Σταύρο Παλτατσίδη,
υπάλληλο της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης.
ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΑΡΧΗΓΩΝ ΚΡΑΤΩΝ
Αποτίουμε σήμερα φόρο τιμής στους ηρωικούς αγωνιστές της
Μάχης της Κρήτης, που με αυτοθυσία και αυταπάρνηση έδωσαν
την ζωή τους για την πατρίδα, προασπίζοντας το αναφαίρετο
δικαίωμα κάθε λαού στην ελευθερία, την ανεξαρτησία, την αξιοπρέπεια.
Εβδομήντα χρόνια από τη μεγαλειώδη αυτή πράξη αντίστασης, Ελλήνων και
συμμάχων, κρατάμε στη μνήμη μας ζωντανή τη θυσία τους, που μας γεμίζει
περηφάνεια ως Έλληνες και συγκαταλέγεται στις πιο λαμπρές σελίδες της
σύγχρονης Ιστορίας μας.
Ο ηρωικός τους αγώνας αποτελεί πηγή δύναμης και ελπίδας αλλά και πρότυπο
δράσης για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Προκλήσεις και δυσκολίες
που πολλές φορές μοιάζουν ανυπέρβλητες.
Αποδεικνύεται όμως - από το λαμπρό παράδειγμα των περήφανων Κρητών - πως
όταν στεκόμαστε ενωμένοι, ξεπερνώντας διαφορές και διαφωνίες, και
συστρατευόμαστε στον κοινό σκοπό, κανένα εμπόδιο δεν είναι αξεπέραστο και
καμία θυσία δεν πάει χαμένη.
Σήμερα, που η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη όχι με κάποια εξωτερική απειλή,
αλλά με την παγκόσμια οικονομική κρίση και κυρίως με τις χρόνιες στρεβλώσεις και
τις σαθρές νοοτροπίες που μας οδήγησαν στο δύσκολο σημείο που βρεθήκαμε, ο
αγώνας των Ελλήνων και των συμμάχων μας στην Κρήτη, αποτελεί διαρκή
υπενθύμιση των όσων μπορούμε μαζί να πετύχουμε.
Η μάχη που πρέπει να δώσουμε είναι μεγάλη και δύσκολη, αλλά μόνο έτσι θα
καταφέρουμε να οικοδομήσουμε μια νέα Ελλάδα, απαλλαγμένη όχι μόνο από
δάνειες δυνάμεις και εξαρτήσεις, αλλά και από τα δικά της ιδιαίτερα προβλήματα,
τα οποία οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε τώρα, ώστε για τις επόμενες γενιές να
αποτελούν οριστικά παρελθόν.
Είμαι βέβαιος πως η συλλογική αυτή προσπάθεια, θα δικαιώσει όσους έχουν στο
παρελθόν θυσιαστεί στο βωμό της πατρίδας, αλλά και των κοινών παναθρώπινων
αξιών μας, και θα μας γεμίσει και πάλι περηφάνεια για την νέα Ελλάδα, που θα είναι
συνώνυμη της ανάπτυξης, της προοπτικής, της αξιοκρατίας και της ευνομίας αλλά
πάνω απ' όλα πρότυπο και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Βήμα, βήμα
προχωράμε μαζί στη δημιουργία αυτής της Ελλάδας.
Γιώργος Α. Παπανδρέου
Στην Κρήτη, πριν από εβδομήντα χρόνια, οι δυνάμεις της Μεγάλης
Βρετανίας, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, στάθηκαν στο
πλευρό των Ελλήνων συντρόφων τους, που αγωνίζονταν ενάντια στη
βία, τον τρόμο και την αδικία. Σήμερα είναι για εμάς ημέρα μνήμης.
Η Μάχη της Κρήτης έχει ορθά καταγραφεί στην ιστορία ως ένα παράδειγμα
ιδιαίτερης ανδρείας και αποφασιστικότητας κόντρα στο ανέφικτο.Οι άντρες μας
επέδειξαν μεγάλη γενναιότητα και αντοχή, αλλά εν τέλει υπέκυψαν. Την μάχη
των δώδεκα ημερών ακολούθησαν σχεδόν τέσσερα χρόνια κατοχής. Ο λαός της
Κρήτης κατέβαλε υψηλό τίμημα, αλλά αντιστάθηκε ακούραστα και άφοβα, και
δεν έπαψε να παρέχει με κάθε τρόπο την υποστήριξη που είχαν ανάγκη οι
συμμαχικές δυνάμεις.
Το πνεύμα αυτό της θυσίας και της συντροφικότητας του 1941 δημιούργησε έναν
δεσμό αμοιβαίου σεβασμού και εκτίμησης μεταξύ του λαού της Κρήτης και των
συμμάχων, που διατηρείται μέχρι σήμερα. Δικαίως, συγκεντρώθηκαν στην φετινή
εβδομηκοστή επέτειο τόσοι πολλοί βετεράνοι, για να θυμηθούν τους συντρόφους
που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα για την απελευθέρωση. Είναι πρέπον να
τους θυμόμαστε όλους, και να εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη και την εκτίμησή
μας. Και επίσης, θα πρέπει να είμαστε ευγνώμονες για το γεγονός ότι οι εχθροί του
χθες είναι οι καλοί φίλοι και ισχυροί σύμμαχοι του σήμερα.
Ενθυμούμενοι εκείνους που έλαβαν μέρος στην Μάχη της Κρήτης, δεν μπορούμε
να λησμονήσουμε ότι οι στρατιώτες μας –άνδρες και γυναίκες– συνεχίζουν και
σήμερα να βρίσκονται ενώπιον κινδύνων σε όλον τον κόσμο, υπερασπιζόμενοι τις
πατρίδες τους και τις κοινές μας αξίες. Κάποιοι από αυτούς δεν δίστασαν μπροστά
στην υπέρτατη θυσία.Οι άνδρες και γυναίκες που επιδεικνύουν τέτοια αφοσίωση
και αυτοθυσία αξίζουν την ανταπόδοση της δικής μας αφοσίωσης, του σεβασμού
και της στήριξής μας.
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
David Cameron
Μ ε χαρά μου απευθύνω το μήνυμα αυτό προς τιμή της
ανδρείας και θυσίας όσων πολέμησαν στηΜάχητης Κρήτης πριν
από 70 χρόνια.
Το 1941 η Κρήτη ενώθηκε με το μέτωπο αντίστασης κατά της επεκτατικής ορμής
του Τρίτου Ράιχ να κυριεύσει την Ευρώπη.
Τα Ελληνικά και τα άλλα Συμμαχικά στρατεύματα, μαζί με τον Κρητικό λαό,
πολέμησαν γενναία με τις πιθανότητες να είναι συντριπτικά εναντίον τους.
Παρόλο που οι προσπάθειες τους δεν ήταν επιτυχείς, η Μάχη της Κρήτης
αποτελεί παντοτινή μαρτυρία της ανδρείας του Ελληνικού λαού και της αντοχής
κοινοτήτων όπως των Χανιών, που υπέφεραν πολύ, αλλά των οποίων το πνεύμα
ποτέ δεν λύγισε.
Ακόμα και όταν η Κρήτη έπεσε, οι Κρητικοί με μεγάλο προσωπικό τους κίνδυνο
βοήθησαν τους στρατιώτες της Συμμαχίας να αποφύγουν την αιχμαλωσία και
τους φυγάδεψαν από το νησί. Αυτή τους η επίδειξη αλληλεγγύης και πίστης δεν
ξεχάστηκε ποτέ.
Ούτε λησμονήθηκε η αξιοσημείωτη κληρονομιά φιλίας που σφυρηλατήθηκε
μεταξύ Αυστραλίας και Ελλάδας στο πεδίο της μάχης, η οποία ανανεώθηκε και
ενδυναμώθηκε καθώς πολλοί Έλληνες υπήκοοι ταξίδεψαν μακριά για να
ξεκινήσουν μια νέα ζωή στην Αυστραλία.
Μπορεί τα πολεμικά αυτά γεγονότα να φαντάζουν μακρινά, ωστόσο η
ευγνωμοσύνη μας παραμένει αμείωτη και ο χρόνος δεν μπορεί να μειώσει το χρέος
που τους οφείλουμε.
Θατους θυμόμαστε, τώρα και για πάντα.
Julia Gillard
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ
Σήμερα γιορτάζουμε την 70η επέτειο της Μάχης της Κρήτης. Σε
εκδηλώσεις στη Νέα Ζηλανδία και στη Κρήτη, θα θυμηθούμε τους
χιλιάδες ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στη τραγική αυτή μάχη.
Το Μάιο του 1941, εναντίον συντριπτικών ανισοτήτων, οι συμμαχικές δυνάμεις της
Ελλάδας, Νέας Ζηλανδίας, Αυστραλίας και Βρεττανίας πολέμισαν μαζί για να
υπερασπίσουν το νησί της Κρήτης από τον κατακτητή.
Ημάχη είχε τεράστιες ανθρώπινες απώλειες. Πολλοί στρατιώτες και άμαχοι έχασαν
τη ζωή τους.
Περισσότεροι απο 7.700 στρατιώτες της Νέας Ζηλανδίας συμμετείχαν στις
συμμαχικές δυνάμεις. Απ' αυτούς, 671 έχασαν τη ζωή τους και πάνω απο 2.000
αιχμαλωτίστικαν.
Μετά από 70 χρόνια, θυμόμαστε ακόμα την ύστατη θυσία των συμπατριωτών των
δύο λαών μας στηΜάχητη Κρήτης. Ποτέ δεν θα πρέπει να τους ξεχάσουμε.
Σήμερα αναγνωρίζουμε με βαθιά ευγνωμοσύνη, το θάρρος που έδειξαν πολλές
Κρητικές οικογένειες που, με κίνδυνο τις ζωές τους, βοήθησαν τους στρατιώτες μας
κατά τη διάρκεια της μάχης. Ο εξαιρετικός αυτός ηρωισμός, που έδειξαν οι απλοί
πολίτες της Κρήτης, οι οποίοι φυγάδευσαν τους τραυματισμένους και
αποκομμένους στρατιώτες μας, βοήθησε στο να δημιουργηθεί ενας δυνατός δεσμός
μεταξύ των λαών μας.
Οδεσμός αυτός, μεταξύ Ελλάδας και Νέας Ζηλανδίας, συνεχίζει να εξελίσσεται και
να ενδυναμώνεται. Πολλές Κρητικές και Ελληνικές οικογένειες έχουν
μεταναστεύσει στη Νέα Ζηλανδία όπου η προσφορά τους στην κοινωνία μας είναι
σημαντική και πολύτιμη. Επίσης, πολλοί Νεοζηλανδοί ταξιδεύουν κάθε χρόνο στην
Ελλάδα και στη Κρήτη για να τιμήσουν αυτούς που έχασαν τη ζωή τους στη
Κρητική γη.
Σήμερα θα μοιραστούμε της εμπειρίες απώλειας και συνστροφικότητας που
στιγμάτισαν τη Μάχη της Κρήτης.Με αυτό το τρόπο, ανανεώνουμε την δυνατή και
μοναδική αυτή σχέση που υπάρχει μεταξύ των λαών της Νέας Ζηλανδίας και της
Ελλάδας, μια σχέση που θα κρατήσει μακράν εις στο μέλλον.
John Keys
ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ
Η Μάχη της Κρήτης, με την πρωτόγνωρη στον κόσμο παλλαϊκή
αντίσταση, συγκαταλέγεται από τους ιστορικούς στα
σημαντικότερα γεγονότα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι μνήμες
ζωντανεύουν και τα συναισθήματα όλων μας είναι διάχυτα τιμώντας την 70η
επέτειο της Μάχης της Κρήτης, παρόντων των θρυλικών πρωταγωνιστών του
πολέμου, των ηρώων που αντιστάθηκαν με κάθε τρόπο και ανέτρεψαν τα
επιχειρησιακά σχέδια του Χίτλερ.
Ο αγώνας, το πείσμα των Κρητικών για την ελευθερία και την δημοκρατία
καθόρισαν τις τύχες του πολέμου, αφού, παρά τις αντίθετες προβλέψεις των
εισβολέων, η μάχη είχε μεγάλη διάρκεια και τα επίλεκτα γερμανικά στρατεύματα
υπέστησαν σκληρή δοκιμασία και σημαντικές απώλειες.
Στην δύσκολη συγκυρία που περνά η χώρα, είναι διαχρονικά τα μηνύματα της
ηρωικής Μάχης της Κρήτης, για εθνική συνεννόηση, για ομοψυχία,
δημοκρατία, πρόοδο. Είναι χρέος όλων μας να βοηθήσουμε να πάει η χώρα
μπροστά και να διαφυλάξουμε τις κατακτήσεις, τις αξίες του αγώνα, και της
θυσίας των προγόνων μας.
Αποτίουμε με ευλάβεια φόρο τιμής στους ήρωες που έπεσαν στα πεδία των μαχών
για την πατρίδα. Ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά τους, τους ζώντες
μαχητές-βετεράνους της Μάχης της Κρήτης. Είμαστε ευγνώμονες στους
συμπατριώτες μας μαχητές αλλά και στους βετεράνους των συμμαχικών
στρατευμάτων, οι οποίοι 70 χρόνια μετά έρχονται και πάλι στο νησί μας από την
μακρινή Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία αλλά και τη Βρετανία να τιμήσουν την
ιστορική επέτειο.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Σταύρος Αρναουτάκης
Η Μάχη της Κρήτης είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς
στην ιστορία του Β' Παγκόσμιου πολέμου. Αποτελεί σύμβολο
ηρωισμού και αυτοθυσίας στην Ιστορία των λαών. Εκείνο το πρωινό
της 20ης Μαΐου του 1941 ο ανοιξιάτικος ουρανός της Κρήτης μαυρίζει από
εκατοντάδες γερμανικά αεροπλάνα. Ηγη σείεται και αμέσως τα πρώτα κύματα των
επίλεκτων γερμανικών τμημάτων αρχίζουν να πέφτουν κατά χιλιάδες, από τα
μεταγωγικά αεροπλάνα και ανεμόπτερα.
Πεδίο μάχης και τα χωριά και οι πόλεις. Ο άμαχος κρητικός λαός μαζί με τους
συμμάχους του, Βρετανούς, Νεοζηλανδούς και Αυστραλούς κτυπιέται ανελέητα.
Άμυνα παλλαϊκή, που κράτησε από τις 20 έως στις 29 τουΜάη1941, χωρίς ωστόσο
να αποτρέψει την ήττα.
Το τίμημα σε αίμα που πληρώνει η Κρήτη και οι σύμμαχοί της από την εισβολή και
κατοχή των Γερμανών είναι βαρύ. 6.593 άνδρες, 1.115 γυναίκες και 869 παιδιά ο
θλιβερός απολογισμός για το νησί μας. Ενώ οι σύμμαχοί μας θρηνούν 3.500
νεκρούς.
Το έπος της Μάχης της Κρήτης έδειξε ότι η άτρωτη γερμανική πολεμική μηχανή
που σάρωνε μέχρι τότε με μεγάλη ευκολία όλους τους ευρωπαϊκούς στρατούς, τα
βρήκε δύσκολα μπροστά στους αποφασισμένους Κρητικούς και τους άξιους
συμμάχους τους.Με τη δύναμη της ψυχής τους και την πρωτόγνωρη σθεναρή τους
αντίσταση προξένησαν μεγάλες απώλειες στο στρατό του Χίτλερ, με αποτέλεσμα
να ανακόψουν τα ιμπεριαλιστικά του σχέδια και να σημάνουν την αρχή του τέλους
για το ναζιστικό καθεστώς.
Οι επετειακές εκδηλώσεις, που διοργανώνουμε και στις οποίες έχουμε την τιμή και
φέτος να συμμετέχουν βετεράνοι πολεμιστές των Συμμαχικών Δυνάμεων,
αποτελούν το ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης προς όλους εκείνους που έδωσαν
ψυχή και σώμα για να προασπίσουν την ελευθερία της Κρήτης και τις επόμενες
γενιές. Η μνήμη της Θυσίας και της υπέρβασης που πέτυχαν ας καθοδηγεί τη
σύγχρονη και τη μελλοντική γενιά σε δύσκολες στιγμές, που θα κληθούμε να
σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, είτε σε συλλογικό είτε σε προσωπικό
επίπεδο.
Μαρία Λιονή
ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ
