Η σταθερότητα το κεντρικό διακύβευμα της επερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης - Πώς και ποιους επηρεάζει η αβεβαιότητα - Τι θα μπορούσε να πάει στραβά για τον κλάδο

Τις τελευταίες δεκαετίες τα κτίρια διοίκησης των ελληνικών τραπεζών έχουν αλλάξει σημαντικά. Οι εποχές με τα βαριά ξύλινα έπιπλα, τις κλειστές πόρτες, τις στοίβες φακέλων και τις μεγάλες βιβλιοθήκες έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Πλέον, οι χώροι είναι πιο ανάλαφροι και μοντέρνοι, ενώ τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα αποτελούν το κυρίαρχο εργαλείο δουλειάς, ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Υπάρχει όμως ένα χαρακτηριστικό που έχει μείνει αναλλοίωτο στον χρόνο. Είναι η μυρωδιά του χαρτιού, που αναδύεται από το σώμα των εφημερίδων, το οποίο καθημερινά φτάνει στα γραφεία των ανώτερων διοικητικών στελεχών.

Μπορεί τα κανάλια πληροφόρησης να έχουν πληθύνει και ο διαθέσιμος χρόνος για ανάγνωση να είναι περιορισμένος, τους τραπεζίτες ωστόσο εξακολουθούν να απασχολούν όσα γράφονται στον έντυπο Τύπο, ως μία πιο συγκροτημένη και επεξεργασμένη αποτύπωση του κλίματος στην κεντρική πολιτική σκηνή. Κι αυτό διότι συνδέεται ευθέως με την οικονομία και επιδρά καταλυτικά στην απολύτως αναγκαία για τη χρηματοπιστωτική ευστάθεια συνθήκη: την εμπιστοσύνη.

Η υπεραντίδραση

Οπως λέει ανώτατη τραπεζική πηγή, «ο τομέας μας πάντοτε υπεραντιδρά σε σχέση με τις μεταβολές στο μακροοικονομικό περιβάλλον. Οταν τα πράγματα πηγαίνουν προς το καλύτερο, υπεραποδίδουμε. Και το αντίστροφο, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια της υπερδεκαετούς κρίσης, βασικό χαρακτηριστικό της οποίας αποτέλεσε η κυβερνητική αστάθεια».

Σήμερα βρισκόμαστε στην ανοδική φάση του κύκλου. Από το 2019 τα πιστωτικά ιδρύματα εφαρμόζουν τη στρατηγική τους σε συνθήκες αξιοσημείωτης κανονικότητας. Καθώς όμως η χώρα οδεύει προς τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, ο πολιτικός κίνδυνος επανέρχεται στο προσκήνιο.

«Δεν θέλουμε εκπλήξεις. Στο ιδανικό σενάριο, μετά την επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση θα πρέπει να σχηματιστεί κυβέρνηση μακράς πνοής» υπογραμμίζει πηγή από συστημικό όμιλο. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι κατά καιρούς τοποθετήσεις του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα για το αγαθό της σταθερότητας, το οποίο έχει χαρακτηρίσει κεντρικό διακύβευμα για τη χώρα.

Η επίδραση

Πώς ακριβώς όμως επηρεάζει η αβεβαιότητα την πορεία των τραπεζών; Σύμφωνα με αναλυτές που παρακολουθούν τον κλάδο, η επίδρασή της είναι πολυπαραγοντική. Συγκεκριμένα:

• Επενδυτικό κλίμα: Παραδοσιακά δεν είναι λίγες οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά που αναβάλλουν επενδυτικές αποφάσεις μέχρι να ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο. Ως αποτέλεσμα, μειώνεται η ζήτηση για χρηματοδοτήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το οργανικό αποτέλεσμα των τραπεζών.

• Οικονομική δραστηριότητα: Σε περιόδους παρατεταμένης αστάθειας αυξάνεται ο κίνδυνος επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς οι καταναλωτές τείνουν να περιορίζουν τις δαπάνες τους και ο εταιρικός τομέας γίνεται πιο προσεκτικός στις κινήσεις του. Μία τέτοια εξέλιξη έχει αρνητική επίπτωση στα τραπεζικά έσοδα, καθώς οδηγεί τις εργασίες τόσο στη λιανική όσο και στην επιχειρηματική τραπεζική σε χαμηλότερα επίπεδα.

• Κόστος χρηματοδότησης: Οταν το πολιτικό περιβάλλον είναι ρευστό, το κόστος χρηματοδότησης μπορεί να αυξηθεί. Αυτό έχει άμεση επίπτωση στο καθαρό εισόδημα των τραπεζών, οι οποίες διατηρούν ανοιχτές γραμμές πίστωσης με τις αγορές και έχουν πολύ συχνή εκδοτική δραστηριότητα.

Επιπλέον, σε περίπτωση πτώσης των τιμών των κρατικών ομολόγων, οι τράπεζες μπορεί να καταγράψουν ζημιές στο τμήμα του χαρτοφυλακίου τους που αποτιμάται σε τρέχουσες τιμές. Εξάλλου, σε ένα ακραίο σενάριο σοβαρής επιδείνωσης του κλίματος, δεν μπορεί να αποκλειστεί η εμφάνιση εκροών καταθέσεων, οι οποίες θα ασκούσαν πίεση στους δείκτες ρευστότητας και θα ανάγκαζαν τις τράπεζες να προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια για την ανακοπή τους.

• Κόκκινα δάνεια: Κατά τη φάση επιβράδυνσης της οικονομίας, η χρηματοοικονομική κατάσταση νοικοκυριών και επιχειρήσεων επιδεινώνεται. Συνεπακόλουθα, αυξάνεται το πιστωτικό ρίσκο, καθώς ενισχύεται η πιθανότητα αθέτησης πληρωμών. Σε αυτό το σενάριο, ο σχηματισμός πρόσθετων προβλέψεων, που επιβαρύνουν το τελικό αποτέλεσμα των τραπεζών, καθίσταται αναγκαίος.

Οι αντοχές

Σύμφωνα με αναλυτές, πάντως, τα όσα συνέβησαν στη χώρα και το τραπεζικό σύστημα την προηγούμενη δεκαετία φαντάζουν, με τα σημερινά δεδομένα, ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Οπως λένε, δεν είναι μόνο οι εντυπωσιακές δημοσιονομικές επιδόσεις που περιορίζουν αισθητά τον κίνδυνο της χώρας, αλλά και ο ολικός μετασχηματισμός των εγχώριων ομίλων, που είναι σήμερα πιο ανθεκτικοί και αποτελεσματικοί.

Ταυτόχρονα, προσθέτουν, έχει σε πολύ μεγάλο βαθμό αποκατασταθεί η κουλτούρα πληρωμών, μετά τη σοβαρή επιδείνωσή της, με ευθύνη και του πολιτικού συστήματος στα χρόνια των μνημονίων. Συμπερασματικά, σημειώνουν οι ίδιοι κύκλοι, «ο κλάδος διαθέτει ισχυρά μαξιλάρια για να απορροφήσει βραχυπρόθεσμους κραδασμούς. Αν έχουν όμως μεγαλύτερη διάρκεια, είναι αναπόφευκτο να επηρεαστεί η πορεία του».

Το ζητούμενο για τις τραπεζικές διοικήσεις δεν είναι το ποιο θα είναι το αποτέλεσμα των εκλογών, αλλά εάν αυτό θα επιβεβαιώσει ή θα αμφισβητήσει τη συνέχεια πάνω στην οποία χτίστηκε η ανάκαμψη τα τελευταία χρόνια.

tovima.gr