Δεν είναι ασύνηθες κάποιοι να κάνουν την κρίση ευκαιρία, πλουτίζοντας στην πλάτη των καταναλωτών.
Ήδη, πριν καλά- καλά κάτσει ο κουρνιαχτός από τους πρώτους πυραύλους, πριν αναλυθούν οι πρώτες ανακοινώσεις από τους πρωταγωνιστές, πριν “αναγνωστούν” με προσοχή οι εν εξελίξει διπλωματικές διεργασίες και πριν καν ανοίξουν οι διεθνείς αγορές, κάποιοι προεξοφλούσαν άνοδο της τιμής των καυσίμων μέσα στα επόμενα 24ωρα. Κι όλα αυτά, ενώ οι τάσεις τιμών- όπως αναρτώνται από την Ομοσπονδία Βενζινοπωλών- δείχνουν μηδενικές αυξήσεις ως και τις 4 Μαρτίου.
Υλοποιώντας, λοιπόν, τη γνωστή παροιμία, που λέει ότι “των φρονίμων τα παιδιά, πριν πεινάσουν μαγειρεύουν”, η νεοσύστατη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή ξεκίνησε ήδη ελέγχους για να κόψει την όρεξη σε όσους ετοιμάζονται να δημιουργήσουν τεχνητή- και πρόωρη- αύξηση των τιμών στα καύσιμα. Από το Σάββατο κιόλας, η Αρχή δεν παρακολουθεί μόνο την εξέλιξη των λιανικών τιμών, αλλά και τη διαθεσιμότητα στα πρατήρια, ενεργοποιώντας σχέδιο εκτεταμένων ελέγχων.
Οι έφοδοι άρχισαν από χθες και ήδη ολοκληρώθηκαν πάνω από 200, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση, σε όλους τους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν με αυστηρότητα κι ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία μορφή κερδοσκοπίας. Από σήμερα, μάλιστα, και καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, οι έλεγχοι θα ενταθούν περαιτέρω με ενισχυμένα κλιμάκια και διευρυμένη παρουσία σε όλη τη χώρα.
Τι φοβάται η αγορά -Ο κίνδυνος του «αγροτοπληθωρισμού»
Αυτό που “καίει” την αγορά αλλά και το οικονομικό επιτελείο, είναι μια παρατεταμένη σύρραξη, με τα στενά του Ορμούζ να παραμένουν επί της ουσίας κλειστά.
Σύμφωνα με το ΕΒΕΠ, για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις είναι έμμεσες και άμεσες με τις σημαντικότερες να εστιάζονται σε πέντε βασικούς τομείς: τη ναυτιλία, το εμπόριο, το ενεργειακό κόστος, τον τουρισμό και τη γεωπολιτική σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου. Η χώρα μας ενδέχεται επίσης να θεωρηθεί «γειτονική ζώνη αστάθειας», ιδίως από επισκέπτες τρίτων χωρών όπως οι ΗΠΑ και η Ασία, με πιθανές ακυρώσεις πακέτων κρουαζιέρων σε Ελλάδα–Τουρκία–Ισραήλ–Αίγυπτο και μάλιστα να επιβαρύνουν, ενόψει των διακοπών του Πάσχα, τη τουριστική εικόνα μας.
Στην εμπορική ναυτιλία, πιθανές επιθέσεις ή εμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα θα οδηγήσουν σε αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων κατά κινδύνων πολέμου, ανακατεύθυνση πλοίων μέσω Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, καθυστερήσεις και μειωμένη αξιοπιστία των logistics, με αποτέλεσμα υψηλότερο λειτουργικό κόστος και πιέσεις στις ναυλώσεις για τις ελληνόκτητες εταιρείες.
Η διαταραχή του εμπορίου και των εισαγωγών, ιδίως μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, είναι προφανές ότι θα επηρεάσει εκ νέου την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανικό εμπόριο, καθώς οι εισαγωγές πρώτων υλών, σιτηρών και πετροχημικών επηρεάζονται άμεσα, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα, ενώ δημιουργούν ανασφάλεια στις εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής και Αφρικής.
Εκτός των άλλων, αναδύεται ο κίνδυνος ενός “αγροτοπληθωρισμού”, με δεδομένο ότι από τα στενά του Ορμούζ περνάνε τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών για την παρασκευή λιπασμάτων. Μια παρατεταμένη διαταραχή στον ομαλό εφοδιασμό της αγοράς, μπορεί να προκαλέσει ανάλογες ανατιμήσεις στα λιπάσματα, με αυτές που καταγράφηκαν τους πρώτους μήνες του πολέμου στην Ουκρανία, με ανάλογη επιβάρυνση στο κόστος παραγωγής και τα τελικά προϊόντα.
Οι Βασικοί Δείκτες (2024–2026) για τα στενά του Ορμούζ
Όγκος: ~20 εκατ. βαρέλια ημερησίως (bpd) πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων.
Επίδραση στο LNG: Περίπου 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διέρχεται από το στενό, με το Κατάρ να αποτελεί τον κύριο εξαγωγέα.
Κύριοι Προορισμοί: Περίπου 82%–84% του αργού πετρελαίου και των συμπυκνωμάτων κατευθύνεται προς ασιατικές αγορές, κυρίως σε Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα
Επιπτώσεις στη Βιομηχανία: Πέρα από το πετρέλαιο, πάνω από 50% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου θείου και 32% του παγκόσμιου εμπορίου ουρίας διέρχεται από τα στενά, πράγμα που σημαίνει ότι ένα κλείσιμο θα επηρέαζε τις προμήθειες λιπασμάτων και θα αύξανε το κόστος αγροτικής παραγωγής (αγροτοπληθωρισμός).
Υπάρχουν εναλλακτικές οδοί; Τα κράτη του Κόλπου έχουν προσπαθήσει να διαφοροποιήσουν τις εξαγωγικές διαδρομές τους, αλλά οι εναλλακτικές έχουν περιορισμένη χωρητικότητα.
Αγωγοί:
Ο αγωγός East–West της Σαουδική Αραβία (χωρητικότητα 5 εκατ. bpd)
Ο αγωγός Habshan–Fujairah των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (1,5–1,8 εκατ. bpd)
Οι συνδυασμένες εναλλακτικές διαδρομές μπορούν να διαχειριστούν περίπου 3,5 έως 8 εκατ. bpd, πολύ λιγότερα από τα 20 εκατ. bpd που διέρχονται συνήθως από τα στενά, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως ένα συνολικό κλείσιμο. Η διεθνής αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου θα μπορούσε να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση για λίγους μήνες.
iefimeirda.gr
