Τον τόνο για το τι μέλλει γενέσθαι στην Ανατολική Μεσόγειο, εφόσον η Αθήνα επανεκκινήσει τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, δίνει η Άγκυρα μέσω του Υπουργείου Άμυνας. Κινούμενη ξανά σε σκληρή, αδιάλλακτη γραμμή και χωρίς την παραμικρή διάθεση για υποχωρήσεις από τις πάγιες, αλλά παράνομες θέσεις της, η Τουρκία διαμηνύει επί της ουσίας ότι θα παρέμβει επί του πεδίου, αποτρέποντας τις εργασίες, εάν δεν είναι αυτή που θα αδειοδοτήσει το έργο, το οποίο αναμένεται να εκτελεστεί από τη γαλλική επενδυτική εταιρεία Meridiam.

Με την παρέμβασή της η Άγκυρα ουσιαστικά απορρίπτει τη λογική που ενδεχομένως σκέπτονταν ν’ ακολουθήσουν Αθήνα και Παρίσι, απλώς ενημερώνοντας τις τουρκικές αρχές περί της όδευσης και των εργασιών του ερευνητικού πλοίου, διεκδικώντας ευθέως την αρμοδιότητα έκδοσης των απαραίτητων navtex.

Άλλωστε, κάτι λιγότερο δε θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό από τους Τούρκους, οι οποίοι δια του ζητήματος των αρμοδιοτήτων αναδεικνύουν τις αιτιάσεις τους περί ανάπτυξης της τουρκικής υφαλοκρηπίδας έως τη μέση του Αιγαίου, αλλά και ανατολικά του 28ου μεσημβρινού στην Ανατολική Μεσόγειο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις δηλώσεις του ο εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας, Ζεκί Ακτούρκ, επαναλαμβάνει τον ισχυρισμό περί «ερευνητικής δραστηριότητας που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην υφαλοκρηπίδα μας».

Προκειμένου, μάλιστα, να αιτιολογήσει τις θέσεις της Άγκυρας, ο εκπρόσωπος επικαλείται τις δύο παράνομες οριοθετήσεις Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, με την «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, γεγονός που υποδεικνύει ότι στη γείτονα είναι αποφασισμένοι να υπερασπίσουν αυτά που θεωρούν «τουρκικά κυριαρχικά δικαιώματα», επικαλούμενοι μάλιστα τις εν λόγω διμερείς συμφωνίες, με βάση τις οποίες κατατέθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη (2020) τα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Βεβαίως, πρέπει να σημειωθεί ότι η όδευση του έργου δεν περνά μέσα από την παράνομη ΑΟΖ με τα Κατεχόμενα.

Διάθεση στρατιωτικοποίησης από μέρους της Αγκυρας

Στην Αθήνα δεν περνά απαρατήρητο το γεγονός ότι το βάρος των δημόσιων δηλώσεων περί του καλωδίου έχει αναληφθεί από το Υπουργείο Άμυνας, με την Άγκυρα να επιδεικνύει εκ προοιμίου διάθεση στρατιωτικοποίησης της κατάστασης, προειδοποιώντας ουσιαστικά ότι θα παρέμβει στο πεδίο, όπως άλλωστε είχε συμβεί στο περιστατικό της Κάσου τον Ιούλιο του 2024, όταν μονάδες του τουρκικού πολεμικού παρεμπόδισαν τη συνέχιση των ερευνών εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Εν αναμονή του αιτήματος navtex

Στα επιτελεία του Μεγάρου Μαξίμου και του Υπουργείου Εξωτερικών τελούν εν αναμονή του αιτήματος navtex από τη γαλλική εταιρεία, εξετάζοντας όλα τα σενάρια, χωρίς να επικρατεί ιδιαίτερη αισιοδοξία περί μιας ανέφελης επανεκκίνησης. Προφανώς, η πλειοψηφική παρουσία της Meridiam δίνει ειδικό γεωπολιτικό βάρος στο έργο, χωρίς αυτό να συνεπάγεται την απρόσκοπτη ολοκλήρωσή του. Πάντως, η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει στο ανώτατο επίπεδο ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού θα προστατευθούν από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
«Προκλητική μονομερής ενέργεια»

Σε παράλληλο επίπεδο, η Αθήνα εξέδωσε μέσω διπλωματικών πηγών αυστηρή απάντηση στην Άγκυρα για την έκδοση της navtex που αφορά τη διεξαγωγή ερευνών για την κατασκευή του παράνομου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Τουρκίας και των Κατεχόμενων, κάνοντας λόγο για «προκλητική μονομερή ενέργεια» και παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

– Ευρωκοινοβούλιο: Συζήτηση για τις τουρκικές προκλήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο

Στο Υπουργείο Εξωτερικών εκτιμούν ότι οι ενέργειες της Τουρκίας στοχεύουν στην εδραίωση των τετελεσμένων της κατοχής. Η επιτάχυνση των εργασιών της εν λόγω σύνδεσης αναδεικνύει, εμμέσως πλην σαφώς, το τέλμα στο οποίο βρίσκεται ξανά το Κυπριακό, με την Τουρκία να μην είναι διατεθειμένη ν’ αποστεί καθόλου από τη διχοτομική λογική των δύο κρατών στο νησί.

Από τουρκικής πλευρά, η χθεσινή NAVTEX 0953/26 του σταθμού της Αττάλειας προβλέπει ερευνητική δραστηριότητα του «Ορούτς Ρέις» μέσα στον Οκτώβριο, στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ των νότιων τουρκικών ακτών και της βόρειας Κύπρου. Το ερευνητικό αναμένεται να πλαισιώνεται από τα πλοία Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici.

Οι εργασίες αφορούν την προετοιμασία της διαδρομής αγωγού φυσικού αερίου που σχεδιάζει η Τουρκία προς τα κατεχόμενα, για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από το ψευδοκράτος. Εντός αυτού του τεταμένου κλίματος, η Αθήνα μιλά για ενέργειες που «επιτείνουν τις εντάσεις, υπονομεύουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και λειτουργούν εις βάρος της περιφερειακής σταθερότητας», ενώ σε αυτήν την κρίσιμη συγκυρία η προγραμματισμένη επίσκεψη του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αποκτά ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον.

Την ίδια ώρα, ο Νίκος Δένδιας διατύπωσε από τη Λευκωσία, μετά τη στρατιωτική παρέλαση για την της κυπριακής ανεξαρτησίας, το μήνυμα της ελληνικής αμυντικής ηγεσίας, υπογραμμίζοντας ότι «η ελευθερία, η κυριαρχία, η ασφάλεια, η δημοκρατία απαιτούν αμυντική ισχύ». Συνέδεσε μάλιστα τη δυνατότητα αποτροπής με την «Ατζέντα 2030», επαναλαμβάνοντας την προσήλωση της Ελλάδας στο διεθνές δίκαιο και στο δίκαιο της θάλασσας. Ο κ. Δένδιας, που συνοδευόταν από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Δημήτριο Χούπη, διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ελλάδα – Κύπρος – Αίγυπτος

Ενόψει της επανεκκίνησης των ερευνών για το καλώδιο πρέπει να σημειωθεί ότι για τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό, η προστασία ενεργειακών υποδομών αποτελεί ήδη αντικείμενο συνεργασίας τόσο με την Κύπρο όσο και την Αίγυπτο. Η κοινή δήλωση των τριών υπουργών Άμυνας των χωρών αυτών, που υπογράφηκε στις 22 Σεπτεμβρίου στο Κάιρο, προβλέπει ενίσχυση κοινών πλαισίων προστασίας γραμμών εφοδιασμού, κοιτασμάτων φυσικού αερίου και υπεράκτιων ενεργειακών εγκαταστάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στρατηγική προτεραιότητα είχε χαρακτηρίσει τη συνεργασία των τριών χωρών και ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ κ. Δημήτριος Χούπης κατά την πρόσφατη πολυεθνική άσκηση «Μέδουσα-15» νότια, νοτιοδυτικά και νοτιοανατολικά της Κρήτης, με την συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων Ελλάδας – Αιγύπτου – Κύπρου. Οι δημόσιες αυτές τοποθετήσεις περιγράφουν το πλαίσιο της ελληνικής στάσης, χωρίς να προαναγγέλλουν στρατιωτική συνοδεία ερευνητικών πλοίων. Η επανέναρξη των εργασιών θα δείξει πώς μεταφράζονται στο πεδίο οι τουρκικές προειδοποιήσεις και ποιες επιλογές θα ενεργοποιήσουν η Αθήνα και οι εταίροι της για την υποστήριξη του έργου.

tovima.gr