Οι ολοένα και εντονότερες πυρκαγιές και τα κύματα καύσωνα απειλούν να ανατρέψουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί διεθνώς στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), επισημαίνοντας τις σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.
Στην ετήσια έκθεσή του για την ποιότητα του αέρα και το κλίμα, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, ο WMO τονίζει ότι η κλιματική αλλαγή και η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι στενά συνδεδεμένες και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά προβλήματα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των ακραίων δασικών πυρκαγιών, καθώς ο καπνός τους περιέχει ιδιαίτερα επιβλαβή σωματίδια, τα οποία μπορούν να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις και να επηρεάσουν πληθυσμούς που βρίσκονται πολύ μακριά από τα μέτωπα της φωτιάς.
Τριπλασιάστηκαν τα ακραία επεισόδια καπνού
Έρευνα που επικαλείται ο WMO δείχνει ότι τα ακραία επεισόδια έκλυσης καπνού από πυρκαγιές έχουν τριπλασιαστεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 1990.
Τα φαινόμενα αυτά εκτιμάται ότι συνέβαλαν σε σχεδόν 100.000 επιπλέον θανάτους ετησίως κατά την περίοδο 2010-2018, αριθμός που ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, τα μικροσωματίδια PM2,5 που προέρχονται από την καύση της βλάστησης είναι ιδιαίτερα τοξικά και μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και στην κυκλοφορία του αίματος.
Μάλιστα, επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι τα συμβατικά μοντέλα εκτίμησης κινδύνου ενδέχεται να υποτιμούν έως και κατά 93% τη θνησιμότητα που συνδέεται με τον καπνό των πυρκαγιών.
Πού καταγράφηκαν αυξημένα επίπεδα ρύπανσης
Το 2025 καταγράφηκαν συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM2,5 υψηλότερες από τον μακροχρόνιο μέσο όρο στον βόρειο Καναδά, σε περιοχές της Ρωσίας και στην κεντροδυτική Αφρική, κυρίως λόγω των εκτεταμένων πυρκαγιών.
Αυξημένες συγκεντρώσεις καταγράφηκαν και στη βορειοδυτική Ισπανία, όπου εκδηλώθηκαν μεγάλες πυρκαγιές στα τέλη του καλοκαιριού.
Ο WMO επισημαίνει ότι, παρά τη μείωση των εκπομπών μικροσωματιδίων από τη βιομηχανία και τις μεταφορές στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, η έκθεση σε PM2,5 που προέρχονται από πυρκαγιές αυξάνεται.
Οι καύσωνες ενισχύουν το όζον
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα είναι το τροποσφαιρικό όζον, δηλαδή το όζον που σχηματίζεται κοντά στην επιφάνεια της Γης και είναι επιβλαβές για την ανθρώπινη υγεία.
Οι υψηλές θερμοκρασίες, η έντονη ηλιακή ακτινοβολία και η ατμοσφαιρική στασιμότητα που συνοδεύουν τους καύσωνες δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τον σχηματισμό του.
Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις τροποσφαιρικού όζοντος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αναπνευστικών παθήσεων και πρόωρης θνησιμότητας.
Ανησυχία για μικροπλαστικά και μαύρο άνθρακα
Η έκθεση επισημαίνει επίσης την ανάγκη για καλύτερη παρακολούθηση των μικροπλαστικών στην ατμόσφαιρα και του μαύρου άνθρακα.
Ο μαύρος άνθρακας, που παράγεται μεταξύ άλλων από τις δασικές πυρκαγιές, μπορεί να εναποτεθεί σε χιόνι και πάγο, μειώνοντας την ικανότητά τους να αντανακλούν την ηλιακή ακτινοβολία και συμβάλλοντας έτσι στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ο WMO υπογραμμίζει ότι η κλιματική αλλαγή και η ατμοσφαιρική ρύπανση πρέπει να αντιμετωπίζονται συντονισμένα, καθώς η επιδείνωση του ενός προβλήματος επιβαρύνει και το άλλο.
cnn.gr
