Νέα σύγχρονα ή ξενόγλωσσα προγράμματα, διεθνείς συνεργασίες, ψηφιακός μετασχηματισμός, σύνδεση με αγορά εργασίας. Τα κρατικά πανεπιστήμια αντεπιτίθενται διαρκούσης της συζήτησης που έχει ξεκινήσει στη χώρα για τα μη κρατικά, με τις πληροφορίες ωστόσο να αναφέρουν ότι το αρμόδιο υπουργείο Παιδείας και η ανώτατη αρχή για τη λειτουργία τους (ΕΘΑΑΕ) δυσκολεύονται περισσότερο στο να εγκρίνουν νέες προτάσεις όταν προέρχονται από τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση απ’ ό,τι όταν προέρχονται από την ιδιωτική.
Κάτι που βέβαια είναι ερμηνεύσιμο εάν αναλογιστεί κανείς την επέκταση των ΑΕΙ τα προηγούμενα χρόνια ειδικά στην επαρχία, ωστόσο μπαίνει σε άλλες βάσεις όταν αφορά τον εκσυγχρονισμό ή την είσοδό τους στη νέα ακαδημαϊκή εποχή. Στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται, έτσι, τα δημόσια πανεπιστήμια προσαρμόζονται και επιλέγουν να μην αμύνονται, αλλά να εξελίσσονται ενισχύοντας τη θέση τους στην «ακαδημαϊκή αγορά».
Προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα
«Πριν από μερικά χρόνια δεν υπήρχε ούτε σαν σκέψη στο μυαλό μας το πού θα έφτανε ο ανταγωνισμός στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας» λέει στο «Βήμα» ο Γιώργος Παναγιωτάκης, ομότιμος καθηγητής Ιατρικής Φυσικής, ο οποίος διετέλεσε πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών την περίοδο 2010-2014. «Τα δεδομένα όμως αλλάζουν και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα παρά να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα» συμπληρώνει.
Η απάντηση, πάντως, φαίνεται πως δεν περιορίζεται στην αναμέτρηση ιδιωτικών και δημόσιων πανεπιστημίων, καθώς τις περισσότερες φορές τα δεύτερα δεν δυσκολεύονται να αποδείξουν την υπεροχή τους.
Νέα τμήματα σε σύγχρονα γνωστικά αντικείμενα, προγράμματα σπουδών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, αγγλόφωνα προγράμματα, διεθνείς συνεργασίες και προσπάθειες προσέλκυσης φοιτητών από το εξωτερικό βρίσκονται ήδη στην ατζέντα αρκετών δημόσιων ΑΕΙ. Πολλά από αυτά βέβαια χρειάζονται και το «πράσινο φως» από την ΕΘΑΑΕ πριν ξεκινήσουν.
ΕΚΠΑ και Πάντειο
Στο αρχαιότερο και μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας, από τις διεθνείς συνεργασίες του για μεταπτυχιακά προγράμματα με πανεπιστήμια όπως το Yale, μέχρι το πρώτο προπτυχιακό Τμήμα Εγκληματολογίας που σχεδιάζει το Πάντειο και το νέο τμήμα Data Science του Χαροκοπείου, αλλά και τα ξενόγλωσσα προγράμματα και τις διεθνείς συνεργασίες του Πανεπιστημίου Πατρών, τα δημόσια πανεπιστήμια αναζητούν τον βηματισμό τους, επιχειρούν να ανοίξουν νέα πεδία και να ενισχύσουν την εξωστρέφειά τους.
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών επενδύει στη διεύρυνση των διεθνών ακαδημαϊκών του συνεργασιών και στην ενίσχυση της παρουσίας του εκτός συνόρων. Στο πλαίσιο αυτό, «το Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει αναπτύξει μεταπτυχιακές συνεργασίες με αμερικανικά πανεπιστήμια, μεταξύ άλλων το Yale και το University of California, Santa Barbara, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και πρόγραμμα σε συνεργασία με το Harvard TH Chan School of Public Health» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο πρύτανής του Γεράσιμος Σιάσος.
Παράλληλα, προχωρεί σε νέες συμφωνίες με αμερικανικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Boston University, διευρύνοντας τις δυνατότητες για κοινά ακαδημαϊκά και ερευνητικά προγράμματα. Και βέβαια φέτος λειτουργεί για δεύτερη χρονιά το παράρτημα του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο. Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια του ανωτάτου ιδρύματος να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία του, να προσελκύσει φοιτητές και ερευνητές από το εξωτερικό και να δημιουργήσει περισσότερες δυνατότητες συνεργασίας με σημαντικά πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Στο ίδιο κλίμα, το Πάντειο Πανεπιστήμιο προσαρμόζεται στη νέα εποχή και προχωρεί στην ίδρυση του πρώτου αυτοτελούς προπτυχιακού Τμήματος Εγκληματολογίας στην Ελλάδα. «Η πρόταση έχει εγκριθεί από το υπουργείο Παιδείας και βρίσκεται στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) για πιστοποίηση, με στόχο, εφόσον ολοκληρωθεί εγκαίρως η διαδικασία, να ενταχθεί στο μηχανογραφικό.
Το νέο τμήμα θα συνδυάζει τη θεωρητική κατάρτιση με την εφαρμογή και την αντεγκληματική πολιτική, ανοίγοντας νέες επαγγελματικές προοπτικές σε πεδία όπως η εγκληματολογική έρευνα, οι σωφρονιστικές υπηρεσίες, τα σώματα ασφαλείας και η χάραξη κοινωνικής πολιτικής» αναφέρει η πρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου Χριστίνα Κουλούρη. Παράλληλα, το Πάντειο σχεδιάζει πρόγραμμα προπτυχιακών σπουδών στις Ψηφιακές Κοινωνικές Επιστήμες (Computational Social Sciences), συνδέοντας την πληροφορική με τις κοινωνικές επιστήμες.
Στο μέτωπο της διεθνοποίησης ξεχωρίζει το κοινό μεταπτυχιακό «Global China» με το Columbia University, ενώ το πανεπιστήμιο συμμετέχει και στην ίδρυση της HESTIA, ενός διεθνούς Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών στις Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες. Η ίδια, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι «η αλλαγή στα δημόσια ΑΕΙ δεν πρέπει να αποτελεί απάντηση στον ανταγωνισμό των μη κρατικών, αλλά αποτέλεσμα της ανάγκης εκσυγχρονισμού τους», υποστηρίζοντας ότι «όλες αυτές οι προσπάθειες θα γίνονταν είτε υπήρχαν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια είτε όχι, καθώς δεν έχουμε να ανταγωνιστούμε την ίδια αγορά».
Σε νέα ακαδημαϊκά πεδία και σύγχρονες ερευνητικές υποδομές επενδύει και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Βέβαια φέτος ξεχωρίζει για το ίδρυμα η αποκατάσταση και απόδοση του κτιρίου της ιστορικής πρυτανείας του στο συγκρότημα της οδού Πατησίων. Οπως αναφέρει στο «Βήμα» ο πρύτανης του ΕΜΠ, Ιωάννης Χατζηγεωργίου, το ίδρυμα σχεδιάζει τη δημιουργία της δέκατης σχολής σε προπτυχιακό επίπεδο, η οποία, εφόσον το εγχείρημα προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αναμένεται να ξεκινήσει το 2028. Ο ακριβής τίτλος της νέας σxολής δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με τον σχεδιασμό να κινείται στον χώρο του Engineering, Economics and Management. Παράλληλα, όπως είναι γνωστό, το ΕΜΠ έχει ενισχύσει την ερευνητική του υποδομή με τον υπερυπολογιστή «Ικαρος».
Κινεζικός πολιτισμός στην Πάτρα
Με έμφαση όχι μόνο στη διεθνοποίηση αλλά και στη βελτίωση της φοιτητικής καθημερινότητας, το Πανεπιστήμιο Πατρών ακολουθεί το ρεύμα και προχωρεί σε μια σειρά παρεμβάσεων και νέων ακαδημαϊκών πρωτοβουλιών. Από το 2023 έχει αναπτυχθεί συνεργασία με πανεπιστήμιο της Κίνας, με τα κοινά τμήματα να αυξάνονται σταδιακά, ενώ λειτουργεί και μεταπτυχιακό που συνδέει τον αρχαίο ελληνικό και τον κινεζικό πολιτισμό.
Παράλληλα, «διευρύνονται τα ξενόγλωσσα μεταπτυχιακά, μεταξύ άλλων στην Ιατρική, τη Μηχανολογία και την Ηλεκτρολογία, ενώ μέσα στην επόμενη διετία σχεδιάζεται ξενόγλωσσο προπτυχιακό στη Μηχανική Τεχνητής Νοημοσύνης. Στόχος είναι η προσέλκυση περισσότερων ξένων φοιτητών και η ενίσχυση της εξωστρέφειας του ιδρύματος» δηλώνει στο «Βήμα» ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών Χρήστος Μπούρας.
«Βασική μας όμως προτεραιότητα είναι η φοιτητική μέριμνα» προσθέτει. «Τα τελευταία τρία χρόνια ανακαινίζονται 140 δωμάτια φοιτητικής στέγασης ετησίως, ενώ στους δικαιούχους παρέχεται δωρεάν σίτιση. Για το ακαδημαϊκό έτος 2027-28 προγραμματίζεται η παράδοση νέου υπερσύγχρονου εστιατορίου, ενώ συνεχίζονται παρεμβάσεις στις πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις» επισημαίνει ο κ.Μπούρας.
Νέο τμήμα Data
Νέα γνωστικά αντικείμενα και περαιτέρω άνοιγμα προς το εξωτερικό βρίσκονται στο επίκεντρο και του σχεδιασμού του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. «Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία προπτυχιακού Τμήματος Data Science, το οποίο περιλαμβάνεται εδώ και δύο χρόνια στον στρατηγικό σχεδιασμό του ιδρύματος και αναμένεται να λάβει την τελική έγκριση από την ΕΘΑΑΕ, ώστε να λειτουργήσει από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος» εξηγεί ο Γιώργος Δεδούσης, πρύτανης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.
Πρόκειται, όπως επισημαίνει, για αντικείμενο που «απουσιάζει σήμερα ως αυτοτελές τμήμα από τον ακαδημαϊκό χάρτη και ανταποκρίνεται στις αυξανόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας». Παράλληλα, το Χαροκόπειο εξετάζει συνεργασία με πανεπιστήμια του Καΐρου, με στόχο τη δημιουργία αγγλόφωνων προπτυχιακών προγραμμάτων στους τομείς της διατροφής και της ανάπτυξης, με ορίζοντα υλοποίησης περίπου δύο ετών.
tovima.gr
