Περίπου 135.000 ασθενείς και οι οικογένειές τους χρειάζονται κάθε χρόνο υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας στην Ελλάδα.
Πρόκειται για σχεδόν 15.000 ανθρώπους ημερησίως που ζουν με σοβαρές, εξελικτικές ή απειλητικές για τη ζωή παθήσεις και οι οποίοι σήμερα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις δυνατότητες των νοσοκομείων, των συγγενών τους ή λίγων εξειδικευμένων δομών που λειτουργούν κυρίως χάρη σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες.
Το πρώτο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025-2030 του Υπουργείου Υγείας επιχειρεί να αλλάξει αυτή την εικόνα, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο δημόσιο δίκτυο υπηρεσιών σε όλη τη χώρα.
Το σχέδιο αυτό απαιτεί δημόσια επένδυση 368,9 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει συγκεκριμένες δράσεις, χρονοδιάγραμμα και μηχανισμούς παρακολούθησης έως το 2030. Το υπουργείο ανακοίνωσε πρόσφατα το εν λόγω σχέδιο δράση, όμως το υψηλό κόστος μπορεί να οδηγήσει σε ασυνέπεια.
Χρηματοδότηση
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το σχέδιο η χρηματοδότηση θα προέλθει από κονδύλια του ΕΣΠΑ 2021-2027, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, την Ενίσχυση του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας και Άλλες χρηματοδοτικές πηγές. Μάλιστα η πρώτη μεγάλη δομή που θα εγκαινιαστεί σε λίγε μέρες αποτελεί δωρεά επιχειρηματικού ομίλου. Επίσης τα 330 εκατ. ευρώ αφορούν στη χρηματοδότηση των νέων δομών υγείας, νέες κλίνες αλλά και τις ομάδες κατ’ οίκον φροντίδας.
Το συνολικό κόστος του σχεδίου υπολογίζεται σε 368,94 εκατ. ευρώ για την περίοδο έως το 2030. Σύμφωνα με την κοστολόγηση του Υπουργείου Υγείας, το ποσό αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 2% της συνολικής δαπάνης υγείας της χώρας, ενώ η εκτίμηση είναι ότι η επένδυση θα αποσβεστεί εν μέρει μέσω της μείωσης των άσκοπων νοσηλειών και της καλύτερης διαχείρισης των ασθενών με χρόνια και σοβαρά νοσήματα.
Γιατί χρειάζεται η ανάπτυξη της ανακουφιστικής φροντίδας
Η φιλοσοφία του σχεδίου βασίζεται στην παραδοχή ότι η ανακουφιστική φροντίδα δεν αφορά αποκλειστικά τον καρκίνο ή το τέλος της ζωής. Αντίθετα, αποτελεί μια ολοκληρωμένη υπηρεσία υγείας που στοχεύει στη διασφάλιση της ποιότητας ζωής, στην αντιμετώπιση του πόνου και των συμπτωμάτων, αλλά και στην ψυχολογική, κοινωνική και πνευματική υποστήριξη τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους.
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης αναφέρει ότι η ανάπτυξη οργανωμένων υπηρεσιών ανακουφιστικής φροντίδας αναμένεται να συμβάλει στην παροχή ολοκληρωμένης και εξειδικευμένης φροντίδας από διεπιστημονικές ομάδες, στην αποφυγή παρατεταμένων και επιβαρυντικών νοσηλειών, στη διατήρηση της αυτονομίας και της αξιοπρέπειας των ασθενών, καθώς και στη μείωση του κόστους νοσηλείας για το σύστημα υγείας.
Παράλληλα, φιλοδοξεί να δημιουργήσει για πρώτη φορά ένα Εθνικό Μητρώο Ασθενών Ανακουφιστικής Φροντίδας, το οποίο θα επιτρέψει στο κράτος να γνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού και να σχεδιάζει αποτελεσματικότερα τις υπηρεσίες.
Μόνο το 37% αφορά καρκίνο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του σχεδίου είναι ότι ανατρέπει την αντίληψη πως η ανακουφιστική φροντίδα απευθύνεται κυρίως σε ογκολογικούς ασθενείς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, μόλις το 37% των αναγκών αφορά κακοήθεις νεοπλασίες, ενώ το 63% αφορά άλλες χρόνιες παθήσεις όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, νευρολογικές παθήσεις, άνοιες, νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, αυτοάνοσα και σπάνια νοσήματα.
Αυτό σημαίνει ότι οι υπηρεσίες που σχεδιάζονται θα αφορούν ένα πολύ ευρύτερο τμήμα του πληθυσμού από ό,τι συνήθως θεωρείται.
Το σπίτι στο επίκεντρο
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα της μελέτης σκοπιμότητας που επικαλείται το σχέδιο είναι ότι περισσότερο από το 95% των ασθενών που χρειάζονται ανακουφιστική φροντίδα θα μπορούσαν να λαμβάνουν τις υπηρεσίες αυτές στο σπίτι τους, ενώ μόλις το 3,5% αναμένεται να χρειαστεί νοσηλεία σε εξειδικευμένη εσωτερική δομή.
Για τον λόγο αυτό, το σχέδιο δίνει ξεκάθαρη προτεραιότητα στην ανάπτυξη υπηρεσιών κατ’ οίκον ανακουφιστικής φροντίδας.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η συγκρότηση περίπου 300 διεπιστημονικών ομάδων ανακουφιστικής φροντίδας, καθεμία από τις οποίες θα μπορεί να υποστηρίζει περίπου 50 ασθενείς ημερησίως. Οι ομάδες αυτές θα αποτελούνται από γιατρούς, νοσηλευτές, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και άλλους επαγγελματίες υγείας, παρέχοντας φροντίδα τόσο στον ασθενή όσο και στην οικογένειά του.
Στο σχεδιασμό εντάσσεται και η αξιοποίηση υπηρεσιών τηλεϊατρικής για την εξυπηρέτηση απομακρυσμένων περιοχών και νησιών, ώστε η γεωγραφική θέση να μην αποτελεί εμπόδιο στην πρόσβαση των πολιτών.
Οι νέες δομές
Πέρα από την κατ’ οίκον φροντίδα, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός ολόκληρου πλέγματος δομών. Σε αυτές περιλαμβάνονται ειδικά εξωτερικά ιατρεία ανακουφιστικής φροντίδας για διαγνωστικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις και τακτική παρακολούθηση ασθενών, Κέντρα Ημερήσιας Ανακουφιστικής Φροντίδας για εξωτερικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους, καθώς και ξενώνες ανακουφιστικής φροντίδας (Hospices) για ασθενείς που δεν χρειάζονται πλέον νοσοκομειακή περίθαλψη αλλά δεν μπορούν να υποστηριχθούν επαρκώς στο σπίτι.
Οι ξενώνες αυτοί θα προσφέρουν ανακούφιση των συμπτωμάτων, υποστήριξη της οικογένειας και υπηρεσίες «ανάπαυλας» για τους φροντιστές, ενώ προβλέπεται και η λειτουργία μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας με νοσηλευτικές κλίνες μέσα σε νοσοκομεία.
500 κλίνες σε όλη τη χώρα
Με βάση τις εκτιμήσεις του Υπουργείου Υγείας, η πλήρης κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού απαιτεί περίπου 500 εξειδικευμένες κλίνες ανακουφιστικής φροντίδας σε όλη τη χώρα. Οι κλίνες αυτές θα ανήκουν και στον ιδιωτικό τομέα, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει την επιβάρυνση των πολιτών.
Ωστόσο, η στρατηγική επιλογή είναι οι κλίνες να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ως βασικός πυλώνας του συστήματος. Το κύριο βάρος μεταφέρεται στην κοινότητα και στο σπίτι, ώστε να αποφεύγονται οι παρατεταμένες νοσηλείες που συχνά επιβαρύνουν τόσο τον ασθενή όσο και το σύστημα υγείας.
tovima.gr
