Ανέκαθεν, επικρατούσε η αντίληψη ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι απλώς ένα άθλημα, ένα παιχνίδι που παίζεται εντός τεσσάρων γραμμών. Πόσο μάλλον κατά την διάρκεια ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου. Εκείνη, την περίοδο, αν όχι όλοι, οι περισσότεροι από εμάς, αγαπούν λίγο περισσότερο από το καθιερωμένο το συγκεκριμένο άθλημα, συζητούν για αυτό, αναλύουν τις μοναδικές στιγμές του ή και “συμμετέχουν” ενεργά στην όλη εξέλιξή του - είτε δια ζώσης είτε νοερά, υποστηρίζοντας κάτι ιερό. Την εθνική τους ομάδα.

Την ομάδα που εκπροσωπεί το έθνος και την πατρίδα τους. Και, όχι μόνο ..

“Συμμετέχουν” ενεργά στην όλη εξέλιξή του - είτε δια ζώσης είτε νοερά, υποστηρίζοντας τους αγαπημένους τους ποδοσφαιριστές. Τα πρότυπά τους. Τα είδωλά τους !

Παράλληλα, είναι κοινώς αποδεκτό ότι κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου δεν είναι μονάχα ένα παγκόσμιο υπερθέαμα, βασισμένο στην τηλεθέαση και στα αντίστοιχα κλικς που το συνοδεύουν .. πόσο μάλλον, στην εποχή, της ψηφιοποίησης που διανύουμε, τα τελευταία χρόνια .. σε αντιδιαστολή με παλιότερα που μιλούσαμε για έντυπα εφημερίδων και περιοδικών που αποθηκεύονταν ως κόρη οφθαλμού από τους λάτρεις της στρογγυλής θεάς.

Όσο περνούν τα χρόνια, κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου είναι κάτι παραπάνω από ένα υπερθέαμα, παγκόσμιας εμβέλειας. Είναι ένα ιδιαίτερο, κοινωνικό πεδίο, μέσα από το οποίο καθρεπτίζονται τα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα, της εκάστοτε κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής περιόδου. Είναι ένα ιδιαίτερο, κοινωνικό πεδίο, μέσα από το οποίο αντανακλώνται οι ανταγωνιστικές σχέσεις ισχύος, μεταξύ των κρατών του κόσμου, οι ιδιαίτερες κοινωνικοπολιτικές συμμαχίες ανά την εμφύλιο, χαρίζοντας, παράλληλα, εξαιρετική ευκαιρία επίδειξης δύναμης - από την πλευρά της εκάστοτε διοργανώτριας χώρας.

Με άλλα λόγια, είναι ένα ιδιαίτερο, κοινωνικό πεδίο που διαθέτει και λειτουργεί με βάση τους δικούς του κανόνες .. με τους δικούς του νόμους ισχύος και υπέρ - δύναμης ..

Ο Simon Kuper (2025)*, χαρακτηριστικά αναφέρει ότι “η γεωγραφία του Παγκοσμίου Κυπέλλου έχει αλλάξει, από την διοργάνωση του ΄90, στην χώρα, της Ιταλίας, ενώ, νωρίτερα, ουκ ολίγοι, πολιτικοί ηγέτες προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν διοργανώσεις παγκοσμίου κυπέλλου”. Συνεχίζουν, ακόμη, και σήμερα, θα τολμήσω να προσθέσω ..

Κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου είχε, έχει και θα έχει μια μεγαλύτερη ιστορία από το χρονικό διάστημα που διαρκεί, η διοργάνωση. Ας αναλογιστούμε, μονάχα, ότι η Νότια Αφρική (2010) και η Βραζιλία (2014) διοργάνωσαν τα αντίστοιχα Παγκόσμια Κύπελλα ποδοσφαίρου, με κεντρική θεματική την εισβολή του καπιταλισμού των πολυεθνικών, στον παγκόσμιο νότο. Μάλιστα, η Βραζιλία (2014), επιχείρησε μέσω της συγκεκριμένης διοργάνωσης να αντισταθεί στην παγκοσμιοποίηση. Τα κατάφερε, δε τα κατάφερε .. ας αναλογιστεί ο καθένας από εμάς, μόνος του. Στην συνέχεια, η Ρωσία (2018), μέσω της διοργάνωσής της, ανέδειξε την άνοδο των δικτατορικών καθεστώτων, με κεντρικό πρόσωπο τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ενώ, τέσσερα χρόνια, νωρίτερα, το Κατάρ (2022), δραματοποίησε το κοινωνικό φαινόμενο, της εποχής μας. Τη μετανάστευση. Παράλληλα, όμως, ανέδειξε την παγκόσμια δύναμη και κυριαρχία των πετρελαιοπαραγωγών κρατών .. που συνεχώς αναπτύσσονται και εξελίσσονται .. ακολουθώντας και αυτά, με την σειρά τους, τους δικούς τους νόμους ισχύος και υπέρ - δύναμης ..

Κλείνοντας, το εισαγωγικό του σημείωμα, ο Simon Kuper (2025)* προοικονομούσε ότι “η διοργάνωση, του 2026, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε “όχημα” δημοσιότητας για τον Ντόναλντ Τράμπ”. Η παρουσία του και, κυρίως, οι αποφάσεις του εντός και εκτός τεσσάρων γραμμών μίλησαν, από μόνες τους, θαρρώ.

Και θα τολμήσω να πω ότι .. κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου δεν άλλαξε και δε θα αλλάξει τον κόσμο, αλλά, αντιθέτως, μας έδωσε και θα μας δίνει την πολύτιμη ευκαιρία να τον γνωρίσουμε, καλύτερα .. να ανακαλύψουμε και να κατανοήσουμε τις κοινωνικοπολιτικές σχέσεις ισχύος που επικρατούν ανά την εμφύλιο, την εκάστοτε χρονική στιγμή ..

Όταν το ποδόσφαιρο πολιτικοποιείται και το παιχνίδι παίζεται (και) εκτός τεσσάρων γραμμών, οφείλουμε να το αναγνωρίζουμε .. να το αναδεικνύουμε .. και γιατί, όχι να το προσαρμόζουμε στους δικούς μας κανόνες .. στο χέρι μας, είναι ! Και τούτο, γιατί, τις περισσότερες φορές, οι ανταγωνιστικές σχέσεις ισχύος, μεταξύ των κρατών του κόσμου, καθώς, και οι ιδιαίτερες κοινωνικοπολιτικές συμμαχίες ανά την εμφύλιο δεν είναι με το μέρος, της ευρύτερης κοινωνίας ή/και των περισσότερων κοινωνικών στρωμάτων της. Τόσο, απλά και ξεκάθαρα ..

______________________

* Βιβλιογραφία:

Simon Kuper (2025) | World Cup Fever: A Footballing Journey in Nine Tournaments.