Το Γενάρη του 2003 ένα αφιέρωμα του ένθετου περιοδικού «Επτά Ημέρες» της Κυριακάτικης «Καθημερινής» για τη μεγάλη ηθοποιό Μαρίκα Κοτοπούλη , ρίχνει φως και στον έρωτα της σπουδαίας αυτής γυναίκα ς προς τον αγωνιστή, διπλωμάτη και πολιτικό Ίωνα Δραγούμη , που είχε τόσο τραγικό τέλος. Με το θέμα ασχολήθηκε η θεατρολόγος Ελένη Γκίνη. Είχαν συναντηθεί ο Δραγούμης και η Κοτοπούλη το 1908 στην Κωνσταντινούπολη. Εκείνος ήταν πρώτο ς γραμματέας της εκεί πρεσβείας μας και εκείνη μέλος ενός θιάσου που πήγε στην Πόλη για μια σειρά παραστάσεων.
Ο Δραγούμης την είχε πρωτοδεί το 1905 στην Αλεξάνδρεια, όταν η Κοτοπούλη, 18 χρονών τότε τον εντυπωσίασε. Όμως δεν εκδηλώθηκε ο Δραγούμης, γιατί ήταν ακόμη απορροφημένος από μιαν άλλη γυναίκα, την Πηνελόπη Δέλτα, κόρη του Εμμ. Μπενάκη, με την οποία δεν μπόρεσε να συνδεθεί, όσο κι αν το ήθελαν κι οι δυο. Ο ερωτικός δεσμός Δραγούμη Κοτοπούλη κράτησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια μέχρι το μεσημέρι της 30 Ιουλίου του 1920 που τον σκότωσαν.
Ενδιαφέροντα στοιχεία γι' αυτόν τον μεγάλο έρωτα μας δίνει ο αείμνηστος Γιάννης Μανωλικάκης , διακεκριμένος δημοσιογράφος και ωραίος άνθρωπος, στο πολυδιαβασμένο βιβλίο του «Ελευθέριος Βενιζέλος», όπου μιλάει για την άγνωστη ζωή όχι μόνο του Εθνάρχη , αλλά και πολλών άλλων πρωταγωνιστών της ελληνικής ζωής . Λέει λοιπόν, στο κεφάλαιο για τη δολοφονία του Ίωνα Δραγούμη, ότι ο άτυχος αυτός αγωνιστής και διπλωμάτης ήταν ωραίος άντρας και είχε πολλές κατακτήσεις και επιτυχίες στο ωραίο φύλο. Τελευταία ήταν η Μαρίκα Κοτοπούλη για χάρη της οποίας εγκατέλειψε μια πολύ εντυπωσιακή γυναίκα πλούσιας και ονομαστής οικογένειας. Ήταν παντρεμένη και ο Δραγούμης την κυνήγησε με πάθος και επιμονή. Ο Μανωλικάκης δεν αναφέρει όνομα και επώνυμο, αλλά προφανώς αναφέρεται στην Πηνελόπη Δέλτα. Σημειώνει μάλιστα χαρακτηριστικά: «Ήταν παντρεμένη και ο Ίωνας την κυνήγησε με πάθος και επιμονή. Έτσι τον αγάπησε κι αυτή. Για πολλούς λόγους το ειδύλλιο πήρε τέλος. Αν και υπαίτια ήταν εκείνη , εν τούτοις ο χωρισμός την πίκρανε και την αρρώστησε. Το χειρότερο είναι ότι ο Δραγούμης κράτησε ημερολόγιο για τις ημέρες του έρωτα με τη γυναίκα εκείνη, έγραψε για τις κουβέντες που είχε μαζί της. Τα φιλιά που αντάλλαζαν , τα αγκαλιάσματά τους που δεν είχαν ολοκλήρωση. Αυτό μαθεύτηκε. Τα χειρόγραφα εκείνα σώθηκαν και αργότερα η οικογένειά του τα τύπωσε με τον τίτλο «Σταμάτημα».
Είναι όμως πολύ πιο ενδιαφέροντα τα όσα γράφει ο Μανωλικάκης στο βιβλίο του για τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Στους περισσότερους είναι γνωστός ο δεύτερος γάμος του Ελευθερίου Βενιζέλου με την πάμπλουτη Έλενα Σκυλίτση. Λίγοι όμως είναι όσοι ξέρουν για την πρώτη γυναίκα του, που πέθανε μάλιστα στην γέννηση του Σοφοκλή Βενιζέλου και ακόμη πιο λίγοι όσοι ξέρουν για τις άλλες γυναίκες που έπαιξαν κάποιο ρόλο στη ζωή αυτού του μεγάλου Έλληνα πολιτικού. Ο δημοσιογράφος Γιάννης Μανωλικάκης, κρητικής καταγωγής και σπουδαίος ρεπόρτερ επί πολλά χρόνια στις εφημερίδες του Λαμπράκη , στο βιβλίο του με την βιογραφία του Ελ. Βενιζέλου αποκαλύπτει ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι ο Εθνάρχης , όπως τον αποκαλούσαν, ήταν ένας καρδιοκατα κτητής. Λέει μάλιστα χαρακτηριστικά , ότι ο Βενιζέλος δεν ήταν μόνο μεγάλος πολιτικός , αλλά και μεγάλος γόης. Όπως συνέπαιρνε κάθε συνομιλητή του και στις αγορεύσεις του το κοινό τον παρακολουθούσε έτσι γοήτευε και τις γυναίκες. Είχε αγαπήσει πολλές και είχε αγαπηθεί, από πάρα πολλές. Έ γινε τούτο όχι μόνο στα Χαν ιά και στην Κρήτη, αλλά και στην Αθήνα , που η δραστηριότητά του κατά την περίοδο 1910-20 ήταν ιδιαίτερα θεαματική. Μια κυρία είχε πει στον Μανωλικάκη: «Όταν έβαζε στο μάτι μια γυναίκα έκανε το παν για να την κατακτήσει. Φυσικά κρατούσε, εν τω μετρώ του δυνατού, τα προσχή ματα».
Ο Μανωλικάκης υποστηρίζει, ότι ο Βενιζέλος ήταν ένας ελεύθερος άνθρωπος και όλες οι περιπέτειες ήταν γνωστές. Δεν ήταν καμία κρυφή. Είχε χηρέψει σε ηλικία 34 ετών το 1894. Είχε κλάψει τη γυναίκα του και έζησε ζωή του χηρευόμενου μέχρι το 1921, που, όπως γράφει ο Μανωλικάκης, υποδουλώθηκε στην Έλενα Σκυλίτση. Σχετικά με την πρώτη αγάπη του, μια Μαριέττα, ο Μανωλικάκης γράφε ι ότι ήταν «η αγνή και αμόλευτη ανάμνηση». Η πρώτη αγάπη που δεν λησμονιέται , δεν ξεριζώνεται απ' την καρδιά.
Ποια ήταν αυτή η Μαριέττα; Πριν παντρευτεί για πρώτη φορά ο Ελ. Βενιζέλος την γνωρίζει, όταν σπούδαζε στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών . Εκείνη ήταν τότε μαθήτρια στη σχολή Χιλλ στην Πλάκα. Το τρυφερό αυτό ειδύλλιο το έχει εκμυστηρευτεί ο ίδιος το 1934 στον στενό του φίλο συγγραφέα και δημοσιογράφο 1. Μουρέλλο . Ο Μανωλικάκης προσπάθησε να βρει περισσότερα στοιχεία γιατί ο Μουρέλλος δεν ανέφερε λεπτομέρε ιες. Ανακάλυψ ε λοιπόν τελικά ότι ήταν η μητέρα του γνωστού χειρουργού θώρακος και προέδρου το 1979 του νοσοκομείου «Σωτηρία»Νικολάου Τσούτη, Μαριέττα Ν. Μητσοτάκη-Τσούτη. Όταν ο Μανωλικάκης ζήτησε από τον Τσούτη πληροφορί ες, αυτός του επιβεβαίωσε το τρυφερό ειδύλλιο, αλλά του είπε ότι δεν θα πρέπει να γεννήθηκ ε στα πρώτα χρόνια των σπουδών του Βενιζέλου στη Νομική Σχολή, που η Μαριέττα ήταν πολύ μικρή, αλλά κατά το τέταρτο μάλλον έτος, δηλαδή το 1885-86.
Η πρώτη γυναίκα του Ελ. Βενιζέλου ήταν η Μαρία, κόρη του Σοφοκλή Κατελούζου . Το Μάϊο του 1888 πήγε και τη ζήτησε από τον πατέρα της. Κάποια μέρα αρραβωνιάζονται. Ο γάμος καθυστέρησε περίπου τέσσερα χρόνια για οικονομικούς λόγους και έγινε στις 28 Δεκεμβρί ου του 1891. Το 1893 γεννιέται το πρώτο τους παιδί ο Κυριάκος. Το Φλεβάρη του 1894, η Μαρία είναι πάλι έγκυος. Το Νοέμβρη γεννάε1 το δεύτερο π01δί τους, το Σοφοκλή, παθαiνει όμως μια μόλυνση και σε οκτώ μέρες πεθαίνει .
Μεσολάβησαν πολλά και συγκλονιστικά γεγονότα. Η Κρήτη περνάει δύσκολες μέρες. Ο Βενιζέλος που πολιτεύεται κινδυνεύει. Γίνονται και κάποιες απόπειρες κατά της ζωής του. Φιλοξενείται από ένα φιλικό ζευγάρι του Θανάση κα1 της Παρασκευούλας Βλουμ. Είν01 φθινόπωρο του 1896 που μπαiνει στη ζωή του η Παρασκευούλα που εiνα1 η ωραιότερη γυναίκα των Χανίων. Ο Μανωλικάκης υποστηρίζει, ότι ήταν ο ήλιος που φώτισε το δρόμο του Βενιζέλου. Η φλόγα που ζέστανε την ψυχή του. Η μούσα που ενέπνευσε τα όνειρά του. Το ανάλαφρο μελτεμάκ1 που παρέσυρε τα κρέπια του πένθους από τη σκέψη του. Είχε παντρευτεί το Θανάση Βλουμ το 1895. Αυτή ήταν πολύ φτωχιά κι εκείνος πολύ πλούσιος . Αυτός ήταν ερωτευμένος μαζi της, αλλά εκείνη δεν τον είχε αγαπήσει. Απλώς τον ευγνωμονούσε που την είχε σώσει από την φτώχεια.
Το 1909 γίνεται η επανάσταση που φέρνει τον Βενιζέλο στην εξουσία. Μαθαίνει στην Λουκέρνη που βρίσκεται, την εκλογική επιτυχία και επιστρέφει όχι στην Αθήνα, αλλά στα Χανιά για να αποχαιρετήσει φίλους και γνωστούς. Η Παρασκευούλα τον αποχαιρετά με δάκρυα . Ήταν κι αυτός πολύ συγκινημένος . Φτάνει την επόμενη μέρα στον Πειραιά. Την 4 Οκτωβρίου 1910 καλείται στα ανάκτορα . Του αναθέτει ο βασιλιάς το σχηματισμό κυβέρνησης. Η ιστορία αυτού μεγάλου Έλληνα πολιτικού είναι λίγο ως πολύ γνωστή. Δεν θα μας απασχολήσει σ' αυτές τις σελίδες. Θα παραθέσουμε όμως τις γυναίκες που τον συγκίνησαν ή αυτές που συγκινήθηκαν από την παρο υσία του. Στη σειρά λοιπόν έχουμε την κόμισσα Λουϊζα Ριανκούρ, που από τις πρώτες τον επισκέπτεται μόλις φτάνει στην Αθήνα. Δίνει δεξίωση σπίτι της προς τιμήν του και γιατί ήθελαν οι φίλες της, όπως έλεγε , να τον γνωρίσουν. Η Ριανκούρ έμενε στη λεωφόρο Αμαλίας 34, ήταν 64 ετών αλλά κοτσονάτη και κάλεσε όλη την κοσμική Αθήνα σ' εκείνη τη δεξίωση. Ο Μανωλιτσάκης γράφει ότι «Εκείνη η δεξίωση της Λουϊζας Ριανκούρ δεν είχε καθόλου πολιτικό χαρακτήρα. Στα μεγάλα σαλόνια του ακριβού σπιτιού είχε συγκεντρωθεί η αριστοκρατία του πλούτου και της ομορφιάς. Οι ωραιότερες γυναίκες της Αθήνας. α σαλόνια έλαμπαν από τα νιάτα , τα χρυσαφ ικά και τα τολμηρά ντεκολτέ. Ήταν ο κύκλος της Γαλλίδας κόμισσας που σκόρπιζε απλόχερα το χρήμα της . Ο Βενιζέλος έφτασε στο σπίτι συνοδευόμενος από τον Κλέαρχο. ήταν καλοντυμένος . Ο Εμμ. Μπενάκης φρόντισε από την πρώτη στιγμή να του οργανώσει την γκαρνταρόμπα του. Τον πήγε στο ράφτη του κι αυτός θα τον γεμίσει κοστούμια , σμόκιν, φράκο και ό,τι χρειάζεται ένας πρωθυπουργός. Θα τον πείσει επίσης να καταργήσει τα παπούτσια με τις λαστιχένιες σόλες. Έτσι πήγε στης κόμισσας. Ανάλαφρος σαν ζαρκάδι, το μουστάκι του καλοστριμμένο , το τετράγωνο γενάκι του ... Η κόμισσα με ολοφάνερη διάθεση να τον «μονοπωλήσει» , θα τον πάρει αλά μπρατσέτο και θα τον περιφέρει στα σαλόνια. Χειροφ1λήματα, κομπλάν, χαμόγελα , θερμές κουβέντες ... Οι κυρίες θα βρουν πως αυτός ο άνθρωπος έχε1 κάτι που σαγηνεύε1... Σε κείνη τη δεξίωση ο Βενιζέλος θα γνωρίσε1 μερικές εξέχουσες προσωπικότητες της Αθήνας.
Η Έλενα Σκυλίτση, την οποία τελικά παντρεύτηκε ο Βενιζέλος ήταν μια πάμπλουτη γυναίκα που κατοικούσε στο Λονδίνο. Άρχισε να θαυμάζει τον Βενιζέλο από το 191Ο, αλλά τον γνώρισε το 1912 που πήγε αυτός στο Λονδίνο για το Βαλκανικό σύμφωνο και εκεί της τον σύστησαν. Αυτά τα γράφει η ίδια σ' ένα βιβλίο της, αλλά ο Μανωλιτσάκης υποστηρίζει ότι τον θαύμαζε από το 1905 με την Επανάσταση του Θερίσου , όταν γράφτηκε γι' αυτόν ένα άρθρο σε αγγλική εφημερίδα . Όπως και να έχει το πράγμα η Έλενα Σκυλίτση ερωτεύτηκε τον Βενιζέλο. Ήταν 37 ετών όταν τον πρωτοσυνάντησε στο Λονδίνο .
Το 1914 έρχεται στη Αθήνα η Παρασκευούλα, εγκαθίσταται με την έγκριση του Βενιζέλου σε ξενοδοχείο «Ερμής» στην Πανεπιστημίου και Εμμ.Μπενάκη και έχει φέρει μαζί της και το νυφικό φόρεμα . Πιστεύει ότι θα την παντρευτεί . Περνάνε κάποιοι μήνες. Και η ίδια η Παρασκευούλα λέει μετά από χρόνια στον Μανωλιτσάκη:
« ... Αυτό θυμάμαι. Έφερε το χέρι μου στα χείλη του. Αντιλήφθ ηκα ένα δάκρυ στα μάτια του . Δε μου είπε άλλο τίποτα. Έμεινε μόνο για πολύ ώρα σιωπηλός . Κατάλαβα ότι υπέφερε ψυχικά. Ήταν από τις αντιδράσεις της αδελφής του Ευανθίας. Κυριολεκτικά είχε λυσσάξει για να μας χωρίσει . Άρχισε μετά ο Παγκόσμιος πόλεμος . Η Ελλάδα μπερδεύτηκε σ' αυτόν. Διαφωνίες με τον Κωνσταντίνο, εκλογές, φασαρίες , το κίνημα της Θεσσαλονίκης. Ο Βενιζέλος δεν είχε καιρό για τέτοια πράγματα. Δεν μπορούσε να κινείται με άνεση. Φοβόταν πάντα το δολοφόνο του. Δεν ήταν δυνατόν να συναντιόμαστε. Δεν με ήθελε στην Αθήνα . Είχα μάθει πως είχε κάτι περιπέτειες. Ήταν με παντρεμένες . Δεν είχα καιρό ούτε δικαίωμα για ζηλοτυπίες. Δεν πίστευα πια σε τίποτε ... » .
Συνεχίζοντας τις περιγραφές για τις γυναίκες που ο Βενιζέλος έδειχνε κάποια ιδιαίτερη αδυναμία , ο Μανωλιτσάκης μιλάει για τη Μαρίκα Σακορράφου, την Πηνελόπη Στεφ. Δέλτα, τη μεγάλη ηθοποιό Κυβέλη Θεοδωρίδη. 'Ύστερα έρχεται στην άφιξη της Έλενας Σκυλίτση το 1920 στην Αθήνα , τότε που ο Βενιζέλος αναγκάζεται να υποχρεώσει την Παρασκευούλα να γυρίσει στα Χανιά . Η Έλενα εγκαθίσταται στο ξενοδοχείο της «Μεγ. Βρετανίας». Ο Βενιζέλος βρίσκεται στη Γαλλία. Υπογράφει τη συνθήκη των Σεβρών, αλλά στο σταθμό της Λυών γίνεται απόπειρα δολοφονίας του. Στην Αθήνα δολοφονείται ο Ιων Δραγούμης. Ο Βενιζέλος επιστρέφει τραυματισμένος και παραμένε ι στο σπίτι του στην οδό Λυκαβηττού. Κοντά του είναι η Παρασκευούλα . Έχει έρθει από την Κρήτη και ο Βενιζέλος της δίνει να καταλάβει ότι πρέπει να επιστρέψει.
Η Έλενα Σκυλίτση, όταν γύρισε ο Βενιζέλος, δεν πηγαίνε ι σπίτι του, αλλά του στέλνει ένα καλάθι λουλούδια . Αγοράζει στην Αθήνα ένα αυτοκίνητο και ο Βενιζέλος της στέλνει ένα δικό του οδηγό. Μεσημέρι βράδυ τρώει στο πολυτελές ξενοδοχείο « Ακταίον» στο Νέο Φάληρο. Εκεί συγκεντρώνεται όλη η αθηναϊκή αριστοκ ρατία. Συχνά πήγαινε εκεί και ο Βενιζέλος. Έρχεται κάποια μέρα και αποφασίζονται εκλογές . Ο Βενιζέλος πιστεύει στη νίκη. Τα αποτελέσματα όμως τον διαψεύδουν. Στις 4 Νοεμβρίου 1920 φεύγε ι με τη θαλαμηγό «Νάρκισσος» του εφοπλιστή Εμπειρίκου , που έχει ναυλώσει η Έλενα. Πηγαίνουν στο Παρίσι και ετοιμάζεται να παντρευτεί . Λένε ότι την πήρε για λόγους οικονομικούς. Η Παρασκευούλα μαθαίνει τα νέα. Ο Βενιζέλος της παραγγέλλει να τον συγχωρήσει . Η ίδια, περήφανη όπως ήταν, του ευχήθηκε να ευτυχήσει στη νέα του ζωή. Κάποια μέρα παντρεύεται με τον Φαίδρο Βάμβα.
Ο Βενιζέλος μπαίνει και πάλι στο καράβι της πολιτικής μετά την επανάσταση του 1922 και την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάνης . Επιστρέφει στην Αθήνα το Δεκέμβρη του 1923. Ο Βενιζέλος όταν παντρεύτηκαν ήταν 57 ετών και η Έλενα 47 . Πέρασαν κάποια χρόνια και το 1928 σχηματίζει κυβέρνηση , κερδίζοντας στις εκλογές. Τα γεγονότα που διαδραματίσθηκαν είναι μάλλον γνωστά. Ο Βενιζέλος ξανάφυγε από την Ελλάδα νικημένος, αφού έγινε και μια νέα απόπειρα δολοφονίας του στη λεωφόρο Κηφισίας το 1933. Έφυγε στη Γαλλία το 1934. Ξαναγύρισε και πήγε στην Κρήτη. Εκεί τον βρήκε το κίνημα του 1935. Φεύγει με την Έλενα και μάλιστα υπό συνθήκες περιπετειώδεις. Το πολεμικό «Αβέρωφ» τους μεταφέρει στην Κάσσο και από εκεί πάνε στην Ιταλία. Στη Νεάπολη παθαίνει μια εγκεφαλική κρίση. Κατέληξε κάποια μέρα στο Παρίσι, όπου και τελείωσε την πολυτάραχη ζωή του. Νεκρός μεταφέρθηκε στην Κρήτη για να ενταφιαστεί στο νησί που τον γέννησε.
Πηγή: «Τα μεγάλα τζάκ ια» Γιάννη Καιροφύλα, Εκδόσεις Φιλιππότη
