Τα πολιτισμικά αγαθά κάθε μορφής, τον καιρό της Ενετοκρατίας που παρήγε η Κρήτη κυκλοφορούσαν σε όλο το Μεσογειακό χώρο με τις γαλέρες της «Γαληνοτάτης Δημοκρατίας». Οι Ενετοί αγκάλιασαν τον Ελληνικό πολιτισμό. Η Αναγέννηση απάλλαξε τον άνθρωπο από το σκοτάδι του Μεσαίωνα και των καλογέρων. Το Ελληνικό πνεύμα, ο ανυπέρβλητος και μοναδικός πολιτισμός, άρχισε να ξεπηδά, νικώντας τα πυκνά σκοτάδια, τον τρόμο και το φασισμό της Ιεράς Εξετάσεως. Αμέτρητοι, ανέβηκαν στην πυρά, για να προχωρήσει ο κόσμος και η ζωή. Η δύναμη του ελληνικού πνεύματος ώθησε τη ζωή, να ξεφύγει από τον ολοκληρωτισμό του φεουδαρχισμού και του παπισμού. Με τα βαριά τιμήματα, των βασανιστηρίων.
Σ’ αυτό το φριχτό κλίμα και το βαθύ σκοτάδι δειλά- δειλά οι άνθρωποι άρχισαν να σκέφτονται και να αμφισβητούν. Στην Κρήτη, επί ενετοκρατίας ανθίζει το Κρητικό θέατρο, η θρησκευτική ζωγραφική, η Μουσική, η Αρχιτεκτονική, η λογοτεχνία, η ποίηση και κάθε μορφή Τέχνης, παρά το ολοκληρωτικό καθεστώς των αρχόντων, ντόπιων και ξένων.
Τα δείγματα του Κρητικού πολιτισμού είναι γνωστά και δεν αναφερόμαστε. Τα απομεινάρια της αρχιτεκτονικής είναι απλωμένα σ’ ολόκληρο το νησί. Έχουν υποστεί τεράστιες καταστροφές από την αδιαφορία, την άγνοια των κατοίκων και την εγκληματική γραφειοκρα¬τία της Αρχαιολογικής υπηρεσίας και των «παραγόντων» του Υπουργείου Πολιτισμού. Οι κατά καιρούς και κατά τόπους κοινοτάρχες και δήμαρχοι δεν σεβάστηκαν τα πολιτισμικά αγαθά. Ούτε οι δασκάλοι, ούτε οι παπάδες ούτε οι κάθε λογής «γραμματιζούμενοι» καθηγητάδες, δεσποτάδες πολιτικοί και παράγοντες του τόπου. Η μεγάλη σιρμαγιά του Νησιού χάθηκε. Τα απομεινάρια και τα σπαράγματα που απόμειναν, σακατεμένα κι εκείνα δεν έχουν καλή τύχη. Νεοβάρβαροι, εγκληματικά αδιάφοροι, τα αφήνουν να χάνονται να εξαφανίζονται οριστικά.
Η Αρχαιολογική Υπηρεσία, το Υπουργείο Πολιτισμού με τη γραφειοκρατία, η Περιφέρεια, οι Νομάρχες, οι Δήμαρχοι και ο πνευμα¬τικός κόσμος, στέκονται εγκληματικά απαθείς και αδιάφοροι μπροστά στην καταστροφή και εξαφάνιση των θησαυρών. Κι αν κάποιος προσπα¬θήσει να διασώσει ή να διαμαρτυρηθεί βρίσκεται μπροστά σε μια εχθρότητα του κράτους και των κατοίκων που θέλουν να βιάσουν και να περάσουν τις βάρβαρες ιδιοτελείς επιδιώξεις τους. Οι ενεργοί πολίτες και οι καλοπροαίρετοι εθελοντές αντιμετωπίζονται με αδιαφορία, μίσος, εμπάθεια, χλευασμό, ζήλεια και απειλές.
Ένας παροξυσμός σήψης και κατάρρευσης των πολιτισμικών και ηθικών αξιών επικρατεί σε μια αδιάφορη, αποπνευματωμένη και άνευρη κοινωνία που υιοθέτησε τα κάτουρα και τις μαγαρισιές που σέρβιραν οι μαστόροι της «πολιτικής». Αφού βέβαια διέλυσαν την παιδεία και κάθε αντίσταση ενάντια στην καταστροφή.
Κατάφεραν να εξουδετερώσουν το λαό αφαιρώντας του κάθε δυνατότητα σκέψης. Του έδωσαν νέα «ιδανικά» και τον έσυραν στα γυαλιστερά, τα ευτελή, τα ανόητα, την υποκουλτούρα, τις μικροεπι¬διώξεις, το εύκολο χρήμα, τα πιλάφια, τις παπαρούνες, την ψεύτικη και εφήμερη ευμάρεια, το κεραμεούν και το φαύλον, των ανόητων διασκεδάσεων, των τετράτροχων της φιγούρας και της φαγούρας του μαύρου χρήματος από ευγενή εμπόρια. Και οι προσδοκίες των νέων, η πνευματική και ηθική υποδομή, για μια καλύτερη αυριανή κοινωνία, πού βρίσκονται; Ο διεφθαρμένος φασιστικός και ανήθικος κοινοβου¬λευ¬τισμός της κλοπής, του ψέματος και της ντροπής θέρισε τα πάντα και δημιούργησε μια έρημο για να πορευτεί ο λαός και το μέλλον της νεολαίας στο θάνατο χωρίς αντισώματα και πνευματικές δυνάμεις.
Ο κρατικός μηχανισμός στρώνει το δρόμο άμεσα και άνετα, αυτόν που χαράζουν οι εθνοπατέρες. Κάποια στιγμή οι «ευσυνείδητοι» υπάλληλοι θα πρέπει να δώσουν λόγο για τον «υπερβάλλοντα ζήλο» της αδιαφορίας και της τυπολατρείας τους μπροστά στην καταστροφή των πολιτισμικών αξιών. Ας μάθουν οι νέοι τι έγινε μετά την κατοχή με το Μορομανούσο και το Νομάρχη και ας σκεφτούν. Ο πολιτισμός συνθλίβεται ανάμεσα σε δυο αδίστακτες και βαριές μυλόπετρες αδυσώπητα. Ο Δήμος και το Υπουργείο Πολιτισμού, με την υπόλοιπη τοπική αυτοδιοίκηση, του τίποτα και του πουθενά. Η καταστροφή του Πολιτισμού και της Παιδείας δεν παράγει πολίτες που θα έχουν οράματα και ιδέες, για να φύγουμε από την κρίση και να σωθεί ο τόπος από την καταστροφή και τη φθορά.
Έτσι αρχίζει ένας φαύλος κύκλος σε βάρος του λαού και της καταστροφής του τόπου. Τι να περιμένει κανείς από τον Περιφερει¬άρχη, τη Νομάρχαινα, το Δήμαρχο και τους υπεύθυνους για τα πολιτι¬σμικά μνημεία της Κρήτης που κολυμπούν στα απόβλητα. Και η φύση, η θάλασσα, τα δάση – όσα απόμειναν από τις καταστροφές – είναι γεμάτα σκουπίδια και δεν θέλουν οι υπεύθυνοι – ανεύθυνοι να δημιουργήσουν εργοστάσιο ανακύκλωσης και επεξεργασίας των απορριμμάτων τη στιγμή που η Ε.Ε. χρηματοδοτεί σχετικά προγράμ¬ματα. Με ποια κουλτούρα; Και ο Περιφερειάρχης, οι νομάρχες, οι δήμαρχοι και οι αποδέλοιποι υπεύθυνοι παραμένουν αδρανείς και αδιάφοροι. Για να βαθαίνει η κρίση, η σήψη και ο ξεπεσμός του «Κρατικού μηχανισμού» που εγκληματεί σε βάρος του πολίτη του περιβάλλοντος και του πολιτισμού. Ποια μνημεία βάζουν στο ΕΣΠΑ για να τα διασώσουν; Πότε επιτέλους ο Δήμαρχος και η 28η Εφορεία θα σταματήσουν τις αιτιολογίες, δικαιολογίες, ψέματα, τυπολατρείες και αντιθέσεις, για να συνεργαστούν για να μαζέψουν τα σπαράγμα της Vila Barozzi. Πότε επιτέλους θα συνεννοηθούν και να ενδιαφερθούν. Πόσο θα μας δουλεύουν οι «αρμόδιοι»; και θα ξεχνούν τις υποσχέσεις τους οι εκλεγμένοι; Με μοναδικό αντάλλαγμα τον αγώνα μας. Τη διάσωση των πολιτισμικών μνημείων της περιοχής του Ρεθέμνου. Πότε θα σταμα¬τήσει ο εμπαιγμός και το ψέμα των «αρμοδίων»; Τροφοδότες και συντηρητές κάθε μορφής κρίσης. Περιμένουμε τώρα και από το νέο κοινωνικό φορέα δράσεις και παρεμβάσεις του ΣΥΝΠΟΛΙΣ στον Πολιτισμό και το Περιβάλλον. Να τους δούμε κι αυτούς.
