Σε μια περίοδο αλλαγής των κοινωνικών δεδομένων, συχνά περιστατικά κλοπών σημειώνονται σε μεγάλες αλυσίδες της χώρας, με αποτέλεσμα κύκλοι της αγοράς να κάνουν λόγο για αύξηση των απωλειών κατά 100 εκατ. ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια. Δηλαδή από τα 200 εκατ. ευρώ που αγγίζουν οι απώλειες στα σούπερ μάρκετ το 2009 στην Ελλάδα (ως αποτέλεσμα κυρίως εσωτερικών κλοπών), το ποσό σήμερα στην περίοδο της κρίσης, θα αγγίξει στο τέλος του έτους τα 300 εκατ. ευρώ. Τζίρος δηλαδή κοντά στο 4% των συνολικών πωλήσεων στα καταστήματα τροφίμων της χώρας. Αυτό, όμως, που έχει σημασία δεν είναι τόσο η αριθμητική – ποσοτική αύξηση των κλοπών όσο η ποιοτική διαφοροποίησή τους, η οποία είναι ενδεικτική της κοινωνικής μετάλλαξης που βρίσκεται σε εξέλιξη στη χώρα μας.

«Η κατάσταση που παρατηρούμε είναι πλέον διαφοροποιημένη. Πρόκειται για μια εικόνα εξαθλίωσης μεγάλων κοινωνικών στρωμάτων, όπου παρακολουθούμε ότι αναγκάζονται να στρέφονται προς τις κλοπές τροφίμων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των οσπρίων. Υπάρχει μεγάλη αύξηση κλοπών σε συσκευασίες φασολιών ή  φακών, όπου οι πολίτες τις ανοίγουν για να κλέψουν μερικά σπυριά κι όχι ολόκληρη τη συσκευασία. Αυτό δείχνει πως μεγάλη μερίδα του πληθυσμού δεν έχει τα στοιχειώδη για να ζήσει». Οι πιο πρόσφατες μετρήσεις αποδεικνύουν πως πλέον οι απώλειες ειδών στα ράφια των καταστημάτων δεν αφορούν είδη πολυτελείας ή αρώματα και καλλυντικά αλλά είδη πρώτης ανάγκης. Την πρωτιά στις κλοπές έχουν τα όσπρια, τα αρτοσκευάσματα ή τα φρούτα (πολλά εκ των οποίων καταναλώνονται και εντός των χώρων των σούπερ μάρκετ), τα σοκολατοειδή ή οι ξηροί καρποί. Η αύξηση αυτών των κρουσμάτων αγγίζει το 10% και τείνει να λάβει εκρηκτικές διαστάσεις.

Σύμφωνα με έρευνες της αγοράς, περίπου 70% όσων κλέβουν τα καταστήματα είναι τακτικοί πελάτες, γεγονός που σαφώς προκαλεί έκπληξη. Το 40% των συλληφθέντων είναι ηλικίας 28 έως 40 ετών, δείγμα που αποδεικνύει το πρόβλημα της ανεργίας των νέων. Επίσης, το 65% των δραστών είναι Έλληνες και το υπόλοιπο αλλοδαποί. Οι περισσότεροι δράστες, μάλιστα, είναι κάτοικοι της γειτονιάς, φοιτητές και συνταξιούχοι και προτιμούν να δρουν το Σάββατο και κυρίως τις ώρες αιχμής. Οι περισσότερες κλοπές γίνονται τον Δεκέμβριο, τις ημέρες των εορτών. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, σε κάθε κατάστημα πραγματοποιούνται από μία έως και επτά κλοπές την ημέρα!

Σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τις απώλειες, μεγάλες αλυσίδες εφάρμοσαν πιλοτικά μέσα στο 2008 διάφορα αντικλεπτικά συστήματα, όπως καρφίδες,  πώματα και αυτοκόλλητα. Παρ’ όλα αυτά, το πρόβλημα πλέον έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο, με αποτέλεσμα στελέχη της αγοράς σούπερ μάρκετ να βρίσκονται σε αμηχανία. «Υπήρξε κατάστημά μας στο οποίο μέσα σε μία ημέρα πιάστηκαν τρία διαφορετικά άτομα να κλέβουν.

(ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 3.2.2013)

Μανώλης Σκαρσούλης