Στον έρωτα και στον πόλεμο όλα επιτρέπονται. Και η σκό¬πιμη πρόκληση ζήλιας αποτελεί το τέλειο παράδειγμα. Μάλι¬στα, σε σύγκριση με τους άνδρες, οι γυναίκες δηλώνουν ότι υποκινούν σκόπιμα τη ζήλια του συντρόφου τους πιο συχνά και μετέρχο-νται αρκετές τακτικές, από τις οποίες όλες έχουν να κάνουν με σεξουαλικές συμπεριφορές.
Η πιο συνηθισμένη τακτική που χρησιμοποιούν οι γυναίκες για να προκαλέσουν τη ζήλια του συντρόφου τους είναι να αναφέρουν, δήθεν συμπτωματικά, πόσο ελκυστικές τις βρί¬σκουν άλλοι άνδρες - ότι κάποιος άνδρας τις φλερτάρισε ή τις κολάκεψε ή ζήτησε το νούμερο του τηλεφώνου τους. Μια ακό¬μη τακτική είναι το φλερτ, παρουσία του συντρόφου τους, με κάποιον πιθανό ανταγωνιστή του. Μερικές φορές, ακόμη και ένα χαμόγελο αρκεί. Εδώ σημασία έχει το φύλο, καθώς οι άν¬δρες συχνά ερμηνεύουν τα χαμόγελα των γυναικών ως σήμα¬τα ερωτικού ενδιαφέροντος ή ως προσκλήσεις για προσέγγι¬ση, και πολλές φορές αναλαμβάνουν δράση σύμφωνα με αυτά τα υποτιθέμενα σήματα. Μερικές γυναίκες ξυπνούν αισθήμα¬τα ζήλιας χορεύοντας αισθησιακά με κάποιον άλλο, παρουσία του συντρόφου τους. Άλλες μιλούν για παλιές τους σχέσεις. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι άνδρες (και οι γυναίκες) καταπνίγουν συνήθως τα συναισθήματα τους• κρύβουν τη ζήλια τους για να μη δείξουν ότι απειλούνται, συγκαλύπτοντας έτσι ένα συ¬ναίσθημα που μπορεί να προδώσει αισθήματα ανασφάλειας ως προς τη σχέση τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει και ότι δεν βρά¬ζουν από ζήλια μέσα τους.
Γιατί να θέλουν οι γυναίκες να προκαλέσουν σκόπιμα τη ζήλια του συντρόφου τους; Μια πιθανή εξήγηση προέρχε¬ται από τη μελέτη των περιστάσεων υπό τις οποίες οι γυναί¬κες επιστρατεύουν αυτή την τακτική. Παρόλο που σε πολλά ζευγάρια και τα δύο μέλη είναι εξίσου αφοσιωμένα το ένα στο άλλο, κατά μια διόλου ευκαταφρόνητη μειονότητα - παρουσιάζουν μια ασυμμετρία ως προς την αφοσίωση τους, με τον έναν σύντροφο να είναι πε¬ρισσότερο αφοσιωμένος απ' ό,τι ο άλλος. Μέσα σε αυτή την ομάδα, όταν ο άνδρας είναι ο πιο αφοσιωμένος σύντροφος, μό¬λις το 26 % των γυναικών δηλώνουν ότι προκαλούν σκόπιμα τη ζήλια του συντρόφου τους. Σε χτυπητή αντίθεση, όταν η γυναίκα είναι το πιο αφοσιωμένο μέλος του ζεύγους, τότε το 50 % των γυναικών καταφεύγουν στην πρόκληση της ζήλιας του συντρόφου τους.
Η στρατηγική της πρόκλησης ζήλιας από μια γυναίκα εξυ¬πηρετεί τρεις σκοπούς. Πρώτον, καθιστά την ίδια περισσότε¬ρο επιθυμητή στα μάτια του συντρόφου της. Το ερωτικό ενδι¬αφέρον των άλλων για ένα άτομο αποτελεί μέτρο της αξίας του ατόμου ως συντρόφου. Δεύτερον, η αντίδραση του συντρόφου στο περιστατικό που προκαλεί τη ζήλια του είναι καθοριστικό κριτήριο του βαθμού αφοσίωσης του. Για παράδειγμα, αν ένας άνδρας μένει αδιάφορος βλέποντας τη γυναίκα του να κάθε¬ται στα γόνατα κάποιου άλλου, αυτό μπορεί να σηματοδοτεί απουσία πίστης εκ μέρους του, ενώ ο βαθμός στον οποίο θα εκ¬δηλώσει ζήλια μπορεί να είναι σημάδι του βάθους της αφοσί¬ωσης του στη σχέση. Ίσως ο πιο σημαντικός, όμως, είναι ο τρί¬τος σκοπός: η ενίσχυση της αφοσίωσης του συντρόφου. Και οι άνδρες αποδεικνύονται ιδιαίτερα ευάλωτοι από αυτή την άπο¬ψη, καθώς είναι πιο πιθανό να αφοσιωθούν σε μια γυναίκα την οποία θεωρούν σφόδρα επιθυμητή από άλλους άνδρες. Έτσι, ο ζηλιάρης άνδρας καταλήγει «εαυτόν "τιμωρούμενος"»: φτάνει να πιστεύει ότι είναι τυχερός που έχει τη συγκεκριμένη σύντροφο, και έτσι διπλασιάζει την αφοσίωση του.
Μέτρα απόγνωσης
Κάποιες γυναίκες, αντί απλώς να προσπαθήσουν να ενεργοποιήσουν το ερωτικό ενδιαφέρον του συντρόφου τους, αποφασίζουν να κάνουν σεξ με έναν άγνωστο, επιχειρώντας έτσι να μεγεθύνουν την αίσθηση του πόσο επιθυμητές είναι. Αρκετές ανέφεραν περιστατικά όπου επιστράτευσαν τέτοιες τακτικές υποκίνησης της ζήλιας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η τακτική αυτή δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Η πρόκληση ζήλιας μέσω του φλερτ με άλλους μπορεί να αποβεί αποτελεσματική τακτική όσον αφορά την ενίσχυση της αίσθησης του πόσο επιθυμητοί είμαστε, και επομένως να οδηγήσει σε ενίσχυση της αφοσίωσης του συντρόφου μας. Όταν όμως οι γυναίκες φτάνουν μέχρι το σεξ προκειμένου να κεντρίσουν τη ζήλια του συντρόφου τους, αυτό συνήθως είναι αναποτελεσματική απόπειρα αποκατάστασης μιας ασυμμετρίας ως προς την αφοσίωση στη σχέση - και τις περισσότερες φορές αποτυγχάνει παρά επιτυγχάνει.
Περιφρούρηση του συντρόφου
Η μητέρα μου με έμαθε ότι, αν δεν ικανοποιώ τον άντρα μου, αυτό θα το κάνει κάποια άλλη.
Η περιφρούρηση τον συντρόφου περιλαμβάνει πολλές και ποικίλες στρατηγικές, από την απλή επαγρύπνηση έως και την άσκηση βίας, και αποσκοπούν στη διατήρηση της «κατοχής» του συντρόφου. Το σεξ ως μέσο για την υπεράσπιση της σχέ¬σης είναι μια τέτοια τακτική περιφρούρησης. Οι γυναίκες λέ¬νε ότι ενίοτε κάνουν έρωτα διότι θέλουν να εμποδίσουν τους συντρόφους τους από πιθανά ξεστρατίσματα, ελπίζοντας ότι έτσι θα μειώσουν τη σεξουαλική επιθυμία τους για κάποια άλλη.
Το σεξ ως τακτική των γυναικών για περιφρούρηση του συντρόφου είναι αποτελεσματικό για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, μπορεί να βοηθήσει ώστε να παραμείνει σεξουαλικά ικανοποιημένος ο ερωτικός σύντροφος, επομένως και σεξουαλικά πιστός, τόσο στις βραχύβιες όσο και στις μακροχρόνιες σχέσεις.
Έχει τεκμηριωθεί ότι οι στρατηγικές περιφρούρησης του συντρόφου χρησιμοποιούνται σε ποικίλα είδη, από έντομα έως θηλαστικά. Συχνά, αλλά όχι πάντα, τα αρσενικά είναι εκείνα που περιφρουρούν τη σύντροφο. Στις αράχνες του νερού, πα-ραδείγματος χάριν, τα αρσενικά μένουν στη ράχη των θηλυκών συντρόφων τους για ώρες ολόκληρες, έτσι ώστε να εμποδίσουν άλλους παρείσα¬κτους να κλέψουν τη σύντροφο τους. Αντίθετα απ' ό,τι κάνουν τα περισσότερα έντομα και τα άλλα θηλαστικά, οι άνθρωποι κατά κανόνα δημιουργούν σχέσεις που διαρκούν χρόνια, δε¬καετίες ή και μια ολόκληρη ζωή. Κατά συνέπεια, τόσο οι γυ¬ναίκες όσο και οι άνδρες έχουν να αντιμετωπίσουν την πρό¬κληση πώς θα «κρατήσουν» δίπλα τους το ταίρι τους.
Οι γυναίκες κάνουν σεξ με κίνητρο την περιφρούρηση του δεσμού τους επειδή το κόστος της μη περιφρούρησης μπορεί να είναι καταστροφικό. Μια γυναίκα που δεν καταφέρνει να διαφυλάξει τον σύντροφο της ενδέχεται να χάσει την υποστή¬ριξη που της παρέχει, είτε υλική είναι αυτή είτε συναισθηματική. Η γυναίκα της οποίας ο σύντροφος την απατά μπορεί να κολλήσει «από σπόντα» κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Μπορεί επίσης να ντροπιαστεί, να ταπεινωθεί και καταρριφθεί η φήμη της, αν ο σύντροφος της την παρατήσει για κάποια άλλη. Μολονότι η συνταγή δεν πετυχαίνει πάντα, το σεξ στο πλαίσιο του ζευγαριού προορίζεται εν μέρει για την αποτροπή της απιστίας και του χωρισμού των συντρόφων.
Αναβάθμιση
Οι εξωσυζυγικές σχέσεις είναι κάτι ανή¬θικο και η σεξουαλική απιστία μπορεί να έχει καταστρο¬φικές συνέπειες τόσο για τα μεμονωμένα άτομα όσο και για τον βαθμό αφοσίωσης του ζευγαριού. Η σεξουαλική απιστία προκαλεί μεγάλο ψυχολογικό πόνο, ένα μείγμα συναισθημά¬των που περιλαμβάνουν ζήλια, λύπη, κατάθλιψη, θυμό και μια βαθιά αίσθηση ταπείνωσης. Η σεξουαλική απιστία είναι μια από τις βασικές αιτίες κακοποίησης ερωτικών συντρόφων, φορές είναι το έναυσμα ακόμη και για ανθρωποκτονίες.
Παρά τις επιζήμιες συνέπειες της απιστίας, όταν μια γυναίκα απατά τον σύντροφο της, η απόφαση της καθοδηγείται, εν μέρει, από κίνητρα για κάποια κρυφά οφέλη. Μπορεί η λέξη «όφελος» να ακούγεται παράξενη όταν συζητάμε για την απιστία, αλλά ας δούμε τι σημαίνει αυτό. Πρώτον, το σεξ με κάποιο τρίτο πρόσωπο προσφέρει στον «άπιστο» (γυναίκα ή άνδρα) πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με το πόσο επιθυμητός είναι στην «αγορά» συντρόφων - πληροφορίες καθοριστικής σημασίας για να παραμείνει ή να απομακρυνθεί από την υπάρχουσα σχέση. Επίσης, αν το τρίτο πρόσωπο είναι πο¬λύ επιθυμητό ως ταίρι, αυτό σημαίνει ότι και ο «προδότης» - είναι επιθυμητός.
Αν ο παράλληλος σύντροφος εκτιμήσει τις σεξουαλικές δεξιότητες της γυναίκας και την ικανοποίηση που του προσφέρει, αυτό θα σημαίνει ότι η ίδια δεν θα πρέπει να μετρά την αξία της ως συντρόφου βασισμένη στο πληκτικό συζυγικό σεξ. Ο παράλληλος σύντροφος μπορεί επίσης να προσφέρει μια «σχέση μετάβασης», λειτουργώντας ως δίχτυ ασφαλείας από την ψυχολογική απομόνωση την οποία βιώνουμε όταν επιχειρούμε να προσαρμοστούμε στις συχνά δραματικές αλλαγές που επιφέρει η εγκατάλειψη μιας μακροχρόνιας σχέσης.
Ο παράλληλος σύντροφος μπορεί να μη μείνει μαζί μας για πάντα, αλλά η επαφή μαζί του προσφέρει ψυχολογική ενδυνάμωση που κάνει τη μετάβαση πιο εύκολη.
Κάποιες φορές; ο παράλληλος σύντροφος εξελίσσεται στον μεγάλο έρωτα του «παραστρατημένου». Αυτό προκύπτει από τα κίνητρα που ανέφεραν οι γυναίκες για τις παράλληλες σχέ¬σεις που συνήψαν. Μια μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 79% των γυναικών που έκαναν έναν παράνομο δεσμό δέθηκαν και συναισθηματικά ή και ερωτεύτηκαν τον συγκεκριμένο πρόσωπο. Παρότι αυτό το εύρημα δείχνει μάλλον εύλογο, στην πραγματικότητα έρχεται σε χτυπητή αντίθεση με τις ανδρικές εμπειρίες: μονάχα το ένα τρίτο των ανδρών συνδέεται συναισθηματικά με τα πρόσωπα της παράλληλης σχέσης. Σύμφωνα με μια μελέτη το κίνητρο των περισσότερων ανδρών που συνευρίσκονται σεξουαλικά με άτομα εκτός της κύριας σχέσης τους είναι πιο πολύ η επιθυμία για σεξουαλική ποικιλία. Η σπουδαιότητα που έχει για τις γυναίκες η συναισθηματική σύνδεση αποκαλύπτεται από ένα ακόμη σημαντι¬κό εύρημα: οι περισσότερες γυναίκες που δημιουργούν εξωσυζυγικές σχέσεις είναι πολύ δυσαρεστημένες με τον γάμο τους.
Και πάλι, αυτό μπορεί να ηχεί προφανές, αλλά δεν ισχύει για τους άνδρες. Οι άνδρες που συνάπτουν εξωσυζυγικές σχέσεις δεν δηλώνουν λιγότερο ευχαριστημένοι από τον γάμο τους απ' ό,τι οι άνδρες που παραμένουν πιστοί στη συζυγική κλίνη! Παρόλο που μόνο το 34% των γυναικών οι οποίες συνάπτουν παράλληλες σχέσεις δηλώνουν ότι είναι ευχαριστημένες ή πολύ ευχαριστημένες από τον γάμο τους, το 56% των ανδρών που κάνουν σεξ εκτός του γάμου δηλώνουν ευχαριστημένοι ή πολύ ευχαριστημένοι από τον γάμο τους.
Είναι δεδομένο ότι το ένα τρίτο περίπου όλων των παντρε¬μένων γυναικών στις δυτικές κοινωνίες θα αποκτήσουν εξωσυζυγική σχέση στη διάρκεια του γάμου τους. Πολλές φορές, πίσω από την επιδίωξη των παράλληλων σχέσεων υπάρχει μια κρυφή εξελικτική λογική. Καθώς παρέχουν στις γυναίκες σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το πόσο σεξουαλικά επιθυμητές είναι, οι εξωσυζυγικές σχέσεις ενισχύουν την αυτοεκτίμησή τους, προσφέρουν συχνά ένα ωφέλιμο, μεταβατικό στάδιο μετά τον χωρισμό και μερικές φορές τους δίνουν τη δυ¬νατότητα να χτίσουν έναν νέο και σοβαρότερο συναισθηματι¬κό δεσμό, προς αναζήτηση μιας καλύτερης, μακροχρόνιας συ¬ντροφικής σχέσης.
Μια γυναίκα είπε ότι η εξωσυζυγική της σχέση την είχε διευ¬κολύνει να χωρίσει από τον σύζυγο της. Μια άλλη ανέφερε ότι η παράλληλη σχέση της τη βοήθησε να συνειδητοποιήσει ότι μπορούσε να βρει κάποιον άλλο που να της ταιριάζει περισσό-τερο. Και μια τρίτη παραδέχτηκε ότι είχε παντρευτεί πολύ νέα: η εξωσυζυγική της σχέση τής φανέρωσε, πέραν πάσης αμφιβο¬λίας, ότι δεν ήταν υποχρεωμένη να συμβιβαστεί και να μείνει με έναν άνδρα που δεν ικανοποιούσε τις απαιτήσεις της.
Επιπλέον, η ζέση της σεξουαλικής ικανοποίησης μπορεί να ανυψώσει την αυτοεκτίμηση του ατόμου και να του δώσει το θάρρος να εγκαταλείψει μια κακή σχέση. Όταν ένα ζευγάρι αντιμετωπίζει σεξουαλικά προβλήματα, οι σύντροφοι συνήθως τα εσωτερικεύουν και κατηγορούν τον εαυτό τους.
Πηγή: CINDY MESTON και DAVID BUSS
Εκδόσεις ΚΑΤΟΠΤΡΟ
