Γράφει ο Ξυπολυτάς Νικόλαος
Διοικητής Γ.Ν. Ρεθύμνου
Γραμματέας Ιατρικού Συλλόγου Ρεθύμνου
Το χωριό σκοτεινό και παγωμένο. Άνθρωπος στους δρόμους, στην καρδιά της Κρήτης, παραμονή Χριστουγέννων, καλεσμένοι από την οικογένεια του Ζαχαρία Κλάδου. Στην μεγάλη στροφή της πλατείας, ένας χιονάνθρωπος με τη σκούπα στο χέρι, κοιτούσε κι´ αυτός ακίνητος και ψυχρός. Αυτές οι δύο εικόνες, μεγέθυναν την αντίθεση των συναισθημάτων με τις δύο εστίες θαλπωρής και ηρεμίας που συναντήσαμε. Η μία το σπίτι του Ζαχαρία και η άλλη στην εκκλησία του χωριού την Αγία Κυριακή με την χριστουγεννιάτικη λειτουργία.
Στο σπίτι είχε στηθεί τραπέζι περιμένοντας συγγενείς και φίλους. Θεσπέσιες μυρωδιές καθώς ο φούρνος και οι εστίες του δούλευαν. Φανταστείτε την απογοήτευσή μας όταν μάς είπαν ότι το φαγητό σερβίρεται στις 12μιση, μετά την θεία λειτουργία. Άνθρωποι, ήθη και έθιμα. Άνθρωποι απλοί, φιλόξενοι, αγέρωχοι, που ξέρουν να τιμούν τη φιλία, τον λόγο τους και την οικογένεια τους. Η κουβέντα και πάλι η ίδια. Πώς ήμασταν και πώς γίναμε.
Το χωριό έβγαζε 550 τόνους σταφίδας, 700 τόνους χαρούπι, λάδι, κρασί, κίτρα, κτηνοτροφικά, τα πάντα, διηγούνταν ο πρεσβύτερος Κλάδος. Ο κόσμος είχε χρήματα από την δουλειά του, ζούσε καλά, ερχόντουσαν μαζώχτρες από τα διπλανά χωριά, αρμονία, προκοπή, ευημερία. Τώρα, -σταματάει λίγο και συνεχίζει κουνώντας το κεφάλι -, τώρα οι συγχωριανοί βρίσκονται στα καφενεία περιμένοντας τη σύνταξη και την επιδότηση.
Στην εκκλησία της Αγ. Κυριακής, ο παπα-Νικολής ψηλός, επιβλητικός, δίνοντας δύναμη με την παρουσία του στους πιστούς, στεκόταν στον άμβωνα και με σταθερή φωνή έψαλε «…άνω σχώμεν τας καρδίας…» δημιουργώντας ένα ξεχωριστό κλίμα μυσταγωγίας. Άξιος. Μιάμιση ώρα λειτουργίας πέρασε χωρίς να το καταλάβω, χωμένος βαθιά στις σκέψεις μου. Σκεφτόμουν, «άνω σχώμεν» όχι μόνο τις καρδιές, αλλά και τα μάτια και το νου. Σκεφτόμουν τα δεινά που ήλθαν από τρίτους ή εξαιτίας μας.
Σήμερα μόλις ακούν ότι είμαστε Έλληνες ή μάς χλευάζουν ή μάς λυπούνται, μάλιστα πολλοί χαμηλώνουμε το κεφάλι. Ενώ πριν μερικά χρόνια ο Ζισκάρ ντ´ Εσταίν έλεγε ότι η Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα είναι σαν παιδί, χωρίς πιστοποιητικό γέννησης.
Οι πρώτες φράσεις που είπαν οι Έλληνες, αφού κήρυξαν την επανάσταση του 1821, ήταν: «Είμεθα Έλληνες», «Ελευθερία ή θάνατος», «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία». Αυτές οι φράσεις ήταν οι ισχυρές θέσεις των επαναστατημένων. Έλληνες και αποφασισμένοι να πεθάνουν αν δεν μπορούσαν να εδραιώσουν την ελευθερία, γιατί η ζωή δεν έχει νόημα, αν ο άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος να δρα ως προσωπικότητα και στον υλικό βίο, όσο και στον πνευματικό τομέα. Αυτοί οι λίγοι που ξεσηκώθηκαν, αποτελούσαν τις δυνάμεις που ανασυγκρότησαν ξανά την Ελλάδα. Άνθρωποι που χωρίς σκοπιμότητες και ιδιοτέλειες, δρουν, δημιουργούν, φωτίζουν και πρωτοπορούν. Άνθρωποι που δεν έμαθαν να σκύβουν το κεφάλι. «Ουκ είθισται τοις Έλλησι προσκυνέειν».
Σκέψεις ίσως καθόλου Χριστουγεννιάτικες και κατάλληλες των ημερών. Αλλά προξενούνται άθελα, επηρεασμένες από την πάλη μας με σύγχρονους Κύκλωπες και Λαιστρυγόνες, συνεχίζοντας το ταξίδι μας για την Ιθάκη…...
Καλή να είναι η χρονιά. Για όλους. Για όλα. Καλοτάξιδο όλον τον χρόνο το πλοίο «Ελλάς» με ναύτες όλους τους Έλληνες και προορισμό την «Ιθάκη» των πεπρωμένων, των υπεσχημένων, όσων μας αξίζουν και όσων αξίζουμε. Καλή να είναι η χρονιά. Και στο Γαράζο και παντού.
