Η γυναίκα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διατήρηση και συνοχή του αγροτικού νοικοκυριού στην ύπαιθρο. Ήταν η μάνα, η σύζυγος, η ακούραστη εργάτρια της γης χωρίς να περιμένει κάποιο χρηματικό αντάλλαγμα για όλες αυτές τις υπηρεσίες που πρόσφερε. Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερες νέες γυναίκες εγκατέλειπαν τα χωριά τους για να σπουδάσουν ή για αναζήτηση καλύτερης εργασίας με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια άνιση αριθμητική ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών στον αγροτικό χώρο, ιδιαίτερα στα ορεινά χωριά. Αλλά και από εκείνες που έμεναν στις εστίες τους ελάχιστες επέλεγαν να ασχοληθούν με το γεωργικό επάγγελμα λόγω κυρίως των απαιτήσεων της δουλειάς (χειρωνακτικές, χρειάζεται αντοχή και σωματική δύναμη) αλλά και κάποιων στερεοτυπικών αντιλήψεων περί του ρόλου των δύο φύλων. Σήμερα, στο ολοκληρωμένο μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης που προωθείται στην Ευρώπη η γυναίκα καλείται και πάλι να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Νέες εργασιακές διέξοδοι προκύπτουν για τις γυναίκες της υπαίθρου σε παραγεωργικές δραστηριότητες όπως είναι ο αγροτουρισμός, η εμπορία ειδών λαϊκής τέχνη (υφαντά, κεραμικά,κ.ά.) και η οικοτεχνική παραγωγή και εμπορία προϊόντων προερχόμενων απο τη γεωργική εκμετάλλευση (πχ. μαρμελάδες και γλυκά). Ακόμη, δράσεις που σχετίζονται με την προστασία του αγροτικού περιβάλλοντος, την ιδιαίτερη ταυτότητα των αγροτικών περιοχών όπως επίσης και κίνητρα συμμετοχής τους σε γυναικείους συνεταιρισμούς πρέπει να αναδειχθούν διότι ταιριάζουν στη γυναικεία φύση. Ειδικά ο αγροτουρισμός μπορεί να ωφεληθεί από τη γυναικεία “επιχειρηματικότητα” μέσω της τροφοδοσίας των καταλυμάτων με διάφορα προϊόντα, της ενασχόλησης με τη λαογραφία του μέρους, της συντήρησης ιστορικών μνημείων και της ενασχόλησης των νέων γυναικών με εναλλακτικές δραστηριότητες. Ευρωπαϊκά Προγράμματα και Πρωτοβουλίες (όπως Equal, Leader, κά.) που σχετίζονταν με την ισότητα των ευκαιριών στα δύο φύλα και παρείχαν κίνητρα για συμμετοχή των γυναικών σε δραστηριότητες πιστεύω πως δεν πέτυχαν ακριβώς τον σκοπό τους, καθώς η ανεργία που παρατηρείται στις γυναίκες της υπαίθρου εξακολουθεί να είναι αρκετά υψηλή.

Τι μπορεί να γίνει σήμερα? Σίγουρα, πρώτα απ’ όλα, πρέπει από ειδικούς επιστήμονες να εκπαιδευτούν και να εμψυχωθούν οι γυναίκες ώστε να αναλάβουν μελλοντικά πρωτοβουλίες. Επίσης, να δοθούν οικονομικές επιχορηγήσεις ή χρηματοδοτήσεις με ευνοϊκούς όρους (απλοποίηση και επιτάχυνση οικονομικών διαδικασιών) ώστε να μπορέσουν να δημιουργήσουν νέες επιχειρήσεις σε καινοτόμους κατά προτεραιότητα τομείς παραγωγής, τυποποίησης και μεταποίησης προϊόντων ή να ασχοληθούν με τον αγροτουρισμό. Τέλος, να οδηγηθούν προς τον συνεργατισμό καθώς όπου ιδρύθηκαν συνεταιρισμοί βελτιώθηκε η οικονομική και κοινωνική θέση της γυναίκας, παρόλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν (ελλείψεις σε εξοπλισμό, λίγα ίδια κεφάλαια, δυσκολία ισορρόπησης οικογενειακών και επαγγελματικών υποχρεώσεων, κά.). Αναμφισβήτητα όμως απαιτείται βελτίωση των κοινωνικών υποδομών στην ύπαιθρο έτσι ώστε να εξασφαλιστεί μια ικανοποιητική ποιότητα ζωής για τους κατοίκους της.

Μελίνα Κριτσωτάκη