Δεν είναι άγνωστοι οι λόγοι για την κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, οι δήμοι της χώρας. Ο στοιχειωδώς ενημερωμένος πολίτης γνωρίζει πώς διοικήθηκαν κατά τη μεταπολίτευση οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μέσα από ποιες πρακτικές έφτασαν να αποτελούν εστίες πελατειακών σχέσεων και διαφθοράς.

Γνωστός σε όλους είναι ο τρόπος που «αξιοποιήθηκε» η διαδικασία της αποκομιδής των απορριμμάτων ως μέσο ρουσφετολογικής τακτοποίησης των «ημετέρων». Προσλαμβάνονταν ως εργαζόμενοι στην καθαριότητα, μετακινούνταν σε υπηρεσίες γραφείου και αυτόματα δημιουργούνταν πλασματικές ανάγκες σε προσωπικό, οι οποίες «δικαιολογούσαν» νέες ανάγκες για προσλήψεις.

Δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια -και μέχρι να ξεσπάσει η κρίση- οι δήμοι λειτουργούσαν τελείως ανεξέλεγκτα. Η ανεξαρτησία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ερμηνεύτηκε από τους περισσότερους εκλεγμένους δημοτικούς άρχοντες ως δικαίωμα στην αυθαιρεσία και την ασυδοσία. Και έτσι λειτούργησε. Δεν έφτασαν τυχαία στο σημείο να είναι υπερχρεωμένοι και ανίκανοι να προσφέρουν στοιχειώδεις υπηρεσίες στους δημότες τους.

Υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Ελάχιστοι, μετρημένοι στα δάχτυλα, δήμοι που όχι μόνο δεν εμφανίζουν ελλείμματα ή δεν έχουν οφειλές ή τις εξυπηρετούν κανονικά, αλλά αντίθετα παράγουν έργο, αξιοποιούν τα ευρωπαϊκά προγράμματα, διαθέτουν ηγεσίες που δεν αντιλαμβάνονται τον χαρακτηρισμό του «δημοτικού άρχοντα» με τη σχεδόν μεσαιωνική έννοια που απέδειξαν ότι τον αντιλαμβάνονταν οι περισσότεροι.

Και τελικά δεν είναι περίεργο που δήμαρχοι και εργαζόμενοι στους δήμους προέβησαν και σε ακρότητες όπως αυτές της Θεσσαλονίκης. Οταν επί χρόνια έχεις συνηθίσει να ενεργείς ανεξέλεγκτα και να επιβάλλεις τις επιλογές σου, είναι δύσκολο να αποδεχθείς ότι έρχεται κάποτε η στιγμή που κάποια από τα όσα έχεις αποφασίσει θα πρέπει να ακυρωθούν.