Στις μέρες μας ακούγονται, γράφονται και λέγονται πολλά, γίνονται ακόμη περισσότερα χωρίς όμως να είμαστε γνώστες του συνόλου των πραγμάτων. Ας αρχίσουμε με τα απλά. Τι είναι η λογοκρισία; Είναι ο έλεγχος του λόγου και άλλων μορφών ανθρώπινης έκφρασης που τις περισσότερες φορές πηγάζει από τη θέληση των κυβερνώντων να ασκούν έλεγχο στην κοινωνία. Στόχος της είναι, λοιπόν, η παρεμπόδιση της ανταλλαγής πληροφοριών, ιδεών και απόψεων που είναι αντίθετες στις αρχές της εξουσίας. Η μεγαλύτερη χρήση της λογοκρισίας γίνεται σε ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπως η δικτατορία. Σε μία δημοκρατική κοινωνία, ωστόσο, είναι κοινώς αποδεκτό ότι ο κάθε άνθρωπος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να παράγει και να λαμβάνει πληροφορίες χωρίς κανέναν περιορισμό.
Κατά πόσο όμως εφαρμόζεται στις μέρες μας η ελευθερία του λόγου των ανθρώπων, και στην τωρινή περίπτωση, των δημοσιογράφων; Πρώτα είχαμε τη σύλληψη του δημοσιογράφου και εκδότη του περιοδικού «Hot Doc» Κώστα Βαξεβάνη και μετά το μέχρι νεωτέρας «κόψιμο» της ενημερωτικής εκπομπής της ΝΕΤ «Πρωινή Ενημέρωση», την οποία παρουσίαζαν οι δημοσιογράφοι Κώστας Αρβανίτης και Μαριλένα Κατσίμη.
Ο Κώστας Βαξεβάνης συνελήφθη το πρωί της π. Κυριακής και οδηγήθηκε στη ΓΑΔΑ και από εκεί στην Ευελπίδων, μετά την εισαγγελική παραγγελία σε βάρος του για παραβίαση του νόμου περί προσωπικών δεδομένων, επειδή δημοσίευσε στο περιοδικό του στοιχεία της λεγόμενης «λίστας Λαγκάρντ». Συνελήφθη, δηλαδή, ένας δημοσιογράφος επειδή απλώς έκανε τη δουλειά του, θέλοντας να υπερασπιστεί το δημόσιο συμφέρον. Μάλιστα, κατά την έξοδό του από την Ευελπίδων, ο ίδιος ο Κώστας Βαξεβάνης δήλωσε μεταξύ άλλων πως «Δημοσιογραφία είναι όταν αποκαλύπτεις την αλήθεια εκεί που οι άλλοι θέλουν να την κρύψουν. Όλα τα άλλα είναι δημόσιες σχέσεις». Αυτό που θα έπρεπε να κάνουν οι Έλληνες πολιτικοί, από τη μεριά τους, θα ήταν να στρέψουν την προσοχή τους στη διερεύνηση φοροδιαφυγής των πλουσίων και στα οικονομικά εγκλήματα που έχουν γίνει και όχι να ευλογούν, να ανέχονται ή και να επιδιώκουν τη φίμωση ή τη δίωξη δημοσιογράφων, επειδή αυτό τους «βολεύει». Είναι φανερό, λοιπόν, πως η συγκεκριμένη σύλληψη έγινε επειδή κάποιοι φοβήθηκαν την αλήθεια, εκείνη την αλήθεια που έφερε στην επιφάνεια ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος και γι' αυτό θέλησαν να του κλείσουν το στόμα.
Δε μας έφτανε όμως μόνο αυτό, καθώς είχαμε και άλλο ένα κρούσμα λογοκρισίας. «Κόπηκε» την π. Δευτέρα η εκπομπή της ΝΕΤ των δημοσιογράφων Κώστα Αρβανίτη και Μαριλένας Κατσίμη, επειδή έκαναν ένα σχόλιο για τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη κ. Νίκο Δένδια. Οι δημοσιογράφοι ανέφεραν ότι βγήκαν τα πορίσματα του ιατροδικαστή για τους δεκαπέντε συληφθέντες που συμμετείχαν στην αντιφασιστική μοτοπορεία της 30ης Σεπτεμβρίου και πως όντως είχαν υποστεί τις βιαιοπραγίες των αστυνομικών. Ωστόσο, ο κ. Δένδιας είχε ανακοινώσει στη Βουλή την πρόθεσή του να κάνει μήνυση στην εφημερίδα «Guardian» για το δημοσίευμα που έκανε λόγο για βασανιστήρια των συλληφθέντων στη ΓΑΔΑ. Οι δημοσιογράφοι σχολίασαν το περιστατικό, όπως είχαν χρέος να κάνουν, αλλά αυτό δεν άρεσε στο γενικό διευθυντή ενημέρωσης της ΕΡΤ κ. Αιμίλιο Λιάτσο, ο οποίος, χωρίς να ενημερώσει τους παρουσιαστές, τους «εξαφάνισε» από τον τηλεοπτικό αέρα της ΝΕΤ και προχώρησε στη διακοπή της συνεργασίας μαζί τους. Μήπως θα ήταν καλύτερα να σταματήσουν τα όποια βασανιστήρια στη ΓΑΔΑ και όχι η εκπομπή των δημοσιογράφων αυτών;
Φαίνεται, λοιπόν, και πάλι ο φόβος της κυβέρνησης απέναντι στην αλήθεια και γι' αυτό φροντίζουν να «φιμώνουν» οποιαδήποτε δημοσιογραφική φωνή, που έχει την αξιοπρέπεια και θέλει να φέρνει στο φως, απλώς, την αλήθεια. Δυστυχώς, αυτό που βλέπουμε σε αυτά τα περιστατικά, που δεν είναι τα μόνα, είναι ότι υπάρχουν πολλές ομοιότητες με τη Χούντα και δεν ισχύει αυτό που λέμε «το ψέμα να φοβάσαι, η αλήθεια δεν έβλαψε ποτέ κανέναν». Ας είμαστε όμως και λίγο αισιόδοξοι και ας ελπίσουμε πως με τη γνώση και το θάρρος θα ανατραπεί η υπάρχουσα κατάσταση και θα μπορούμε να ζούμε σε μία κοινωνία όπου πράγματι θα υπάρχει η ελευθερία του λόγου...
Μαρία Ιερωνυμάκη
