Του Δημ.Κ.Σαρρή
Πολύς λόγος γίνεται ,τελευταία , για τις ΒΑΠΕ(ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ) αλλά και τις απλές ΑΠΕ.
Δεν αμφισβητεί βέβαια κανείς την σημασία τους .Όμως πρέπει να τις δούμε στις πραγματικές τους διαστάσεις .
Η αλήθεια είναι ότι οι ΑΠΕ δεν αποτελούν την λυτρωτική λύση στο ελλειμματικό ενεργειακό ισοζύγιο της Κρήτης.
Ο ρόλος τους είναι συμπληρωματικός των υπαρχόντων συμβατικών υποδομών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και όχι υποκατάστασης τους.
Άλλωστε ,για λόγους ευστάθειας του ηλεκτρικού δικτύου ,δεν επιτρέπεται η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ να είναι πάνω του 30% της συνολικής εγκατεστημένης συμβατικής ισχύος, καθόσον οι ΑΠΕ στηρίζονται σε ασταθείς παράγοντες των καιρικών συνθηκών ,όπως είναι ο ήλιος και ο αέρας.. Προτεραιότητα έχει λοιπόν το 70% και δευτερευόντως το 30%...
Άρα ενώ το πρωταρχικό μας ενδιαφέρον έπρεπε να εστιάζεται κύρια στην ολοκλήρωση των υποδομών της συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής , για την Κρήτη ,κάτι το οποίο φαίνεται να έχει <<ξεχασθεί>>, όλοι ομιλούν μόνο για τις ΑΠΕ, αποπροσανατολίζοντας την κοινή γνώμη από το κύριο ζήτημα.
(Αυτό θυμίζει, περίπου , κάποιον με σκισμένο και παλιό σακάκι , που ψάχνει τι χρώμα θα έχει το μαντήλι στο πέτο του!….)
Η οριστική επίλυση του Ενεργειακού ισοζυγίου του νησιού μας βρίσκεται στην εισαγωγή του φυσικού αερίου στην ΚΡΗΤΗ, όπως θα τεκμηριώσουμε παρακάτω .Ενα πρόβλημα που είχε φθάσει πολύ κοντά στην επίλυση του από την ΔΕΗ ,πριν λίγα μόλις χρόνια ,και ξαφνικά χάθηκε από την ατζέντα της .
Είναι γνωστό ότι η Κρήτη τα τελευταία χρόνια, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξής της (οικιστικής & βιομηχανικής) αλλά κύρια της ακμάζουσας τουριστικής βιομηχανίας της, παρουσιάζει σημαντική αύξηση της ενεργειακής της ζήτησης, που ανέρχεται στο 8% περίπου ετησίως.
Στην Κρήτη λειτουργούν τρία Ενεργειακά Κέντρα της ΔΕΗ.
α. ο Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ στην «Ξηροκαμάρα» Χανίων, ονομαστικής ισχύος 330 MW και
β. ο Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής «Λινοπεραμάτων» Ηρακλείου, ονομαστικής ισχύος 250 MW.
Γ.Ο νέος Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής του <<Αθερινόλακου>> Σητείας της ΔΕΗ , συνολικής ισχύος ,σήμερα, 195,2 MW.
Παρά δε το γεγονός της ένταξης στο ενεργειακό ισοζύγιο της Κρήτης του νέου Σταθμού Ηλεκτροπαραγωγής του «Αθερινόλακου» Σητείας της Δ.Ε.Η., ,κατά δήλωση εκπροσώπου της Δ.Ε.Η. , προβλέπεται η επέκταση της ισχύος του σταθμού αυτού με την προσθήκη μίας νέας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής 100 MW περίπου, ισχύς η οποία βραχυπρόθεσμα θα καλύψει την ετησίως αύξηση της ζήτησης ενέργειας για το νησί μας, ώστε να μην καταστεί αναγκαία, όπως έγινε το πρόσφατο παρελθόν η τοποθέτηση συμπληρωματικών μονάδων αεροστροβίλων στην Ξηροκαμάρα και στα Λινοπεράματα.
Υπολογίζεται, βέβαια, επίσημα από τη Δ.Ε.Η. ότι η παραγόμενη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας στην Κρήτη συνολικά δεν επαρκεί για να καλύψει τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση και απαιτείται η κατασκευή δύο επιπλέον μονάδων, ισχύος 2χ250 MW = 500 MW, ώστε το νησί μας να έχει ενεργειακή επάρκεια για τα επόμενα είκοσι και πλέον χρόνια.
Στο πλαίσιο της επίλυσης του ενεργειακού προβλήματος του νησιού μας το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης υπερψήφισε, κατά πλειοψηφία, στη Συνεδρίαση της 10/02/03 στον Αγ. Νικόλαο, την πρόταση της πρώην Ν.Α.Η. για την κατασκευή νέου εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 250 MW στη θέση «Κορακιά» στα σύνορα του Νομού Ηρακλείου – Ρεθύμνου (εντός του Νομού Ηρακλείου και μέσα στα διοικητικά όρια του Δήμου Γαζίου).
Στη ίδια επίμαχη συνεδρίαση το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης αποφάσισε να κατασκευαστεί, σε δεύτερη φάση, μία επιπλέον μονάδα ηλεκτροπαραγωγής επίσης στη θέση «Κορακιά», δίδυμη της πρώτης και όμορη μ’ αυτήν, ώστε σε βάθος χρόνου να καταργηθούν και να απορροφηθούν σε αυτές, τόσο οι μονάδες των «Λινοπεραμάτων», όσο και της «Ξηροκαμάρας», που βρίσκονται και οι δύο εντός του ιστού της πόλης του Ηρακλείου η πρώτη & του οικιστικού ιστού της Πόλης των Χανίων η δεύτερη και δημιουργούν σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα.
Οι νέες μονάδες στην «Κορακιά», με πρόταση της Ρ.Α.Ε. μάλιστα, προβλέπετο αρχικά να λειτουργήσουν αντί με καύσιμο μαζούτ 75, το οποίο απαιτεί αποθείωση, γεγονός που θα επιβάρυνε περιβαλλοντικά το χώρο, λόγω των παραγόμενων μεγάλων ποσοτήτων γύψου.
Το γεγονός αυτό, κατέστησε αναγκαία την εισαγωγή φυσικού αερίου στην Κρήτη για την άρση όλων των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, που ήσαν αναπόφευκτες εάν το καύσιμο ήταν μαζούτ 75 ή ακόμα και καύσιμο μαζούτ χαμηλού θείου.
Σε επιβεβαίωση μάλιστα της δέσμευσης της Πολιτείας για κατάργηση της μονάδας των «Λινοπεραμάτων» Ηρακλείου, μετά τη λειτουργία της νέας μονάδας Ηλεκτροπαραγωγής στην «Κορακιά», υπογράφηκε επίσημη συμφωνία στο Δημοτικό Κατάστημα του Δήμου Γαζίου μεταξύ του τ. Υπουργού Ανάπτυξης, του τ. Περιφερειάρχη Κρήτης, του τότε Νομάρχη Ηρακλείου, του τότε Δημάρχου Γαζίου και της Δ.Ε.Η., στην οποία προβλέπεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της, η οποία αποτελεί την ικανή και αναγκαία συνθήκη κατά την επίμαχη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για την αποδοχή απ’ την πλευρά του Ηρακλείου (Νομαρχία & Δήμος Γαζίου) της ίδρυσης του νέου αυτού εργοστασίου εντός των διοικητικών ορίων του Νομού.
Το νησί της Κρήτης λόγω της γεωγραφικής του θέσης δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί το κεντρικό δίκτυο της χώρας αλλά μπορεί να εισάγει φυσικό αέριο σε υγροποιημένη μορφή ή σε αέρια υπό πίεση εφόσον βέβαια δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές (εγκαταστάσεις ελλιμενισμού δεξαμενόπλοιων, εγκαταστάσεις για την επαναεριοποίηση του υγροποιημένου αερίου, εγκαταστάσεις αποθήκευσης, δίκτυο μεταφοράς), ανάλογα με τη χρήση που πρόκειται να έχει το φυσικό αέριο στο νησί (ηλεκτροπαραγωγή, βιομηχανία, οικιστικός τομέας). Τέτοιου είδους εγκαταστάσεις λειτουργούν σήμερα στη Ρεβυθούσα στην Αττική όπου φθάνει το υγροποιημένο φυσικό αέριο και εισάγεται στο κεντρικό δίκτυο της χώρας. Το φυσικό αέριο θα μπορούσε να φθάνει με πλοίο στην Κρήτη π.χ. από την Αλγερία, από όπου η Ελλάδα ήδη εισάγει φυσικό αέριο από τις αρχές του 2000 ή ακόμα και από την Αίγυπτο.
Το 1997 ολοκληρώθηκε μελέτη με την ευθύνη της ΔΕΠΑ για την εισαγωγή φυσικού αερίου στην Κρήτη. Διερευνήθηκαν διαφορετικά σενάρια και μελετήθηκε η χωροθέτηση των απαιτούμενων εγκαταστάσεων. Τρεις περιοχές παρουσιάστηκαν τότε ως υποψήφιες στη μελέτη της ΔΕΠΑ: η θέση Αθερινόλακκος της Σητείας (όπου σήμερα βρίσκεται ο νέος σταθμός της ΔΕΗ, η θέση Κορακιές στα σύνορα των νομών Ηρακλείου και Ρεθύμνου και μια περιοχή στις δυτικές ακτές του νομού Χανίων στη θέση Στόμιο. Η μελέτη έδειξε με την εισαγωγή του φυσικού αερίου στην Κρήτη η ΔΕΗ θα βελτιώσει τις υφιστάμενες μονάδες της και θα μειώσει το κόστος παραγωγής, ενώ υπολόγίσε το κόστος των εγκαταστάσεων με τα τότε δεδομένα.
Το Νοέμβριο του 2003 η Ρυθμιστική Αρχή ενέργειας προκήρυξε διαγωνισμό για την στρατηγική μελέτη σχετικά με τον ανεφοδιασμό της Κρήτης με φυσικό αέριο. Την μελέτη ανέλαβε η βρετανική εταιρία συμβούλων ADVANTICA Ltd. Η μελέτη περιλαμβάνει την τεχνική και οικονομική αξιολόγηση όλων των διαθέσιμων λύσεων για την θαλάσσια μεταφορά και αποθήκευση του φυσικού αερίου στο νησί καθώς και την σύνταξη των σχετικών τεχνικών προδιαγραφών.
Αναμενόμενα οφέλη από το φυσικό αέριο για την Κρήτη
· Προστασία Περιβάλλοντος
Το φυσικό αέριο είναι η καθαρότερη πηγή πρωτογενούς ενέργειας, μετά τις ανανεώσιμες μορφές. Τα μεγέθη των εκπεμπόμενων ρύπων είναι σαφώς μικρότερα σε σχέση με τα συμβατικά καύσιμα, ενώ η βελτίωση του βαθμού απόδοσης μειώνει τη συνολική κατανάλωση καυσίμου και συνεπώς περιορίζει την ατμοσφαιρική ρύπανση. Στην περίπτωση της Κρήτης θα υπάρχει σημαντική μείωση ρύπων ανά παραγόμενη μονάδα ενέργειας αφού οι μονάδες παραγωγής της ΔΕΗ χρησιμοποιούν ντίζελ και μαζούτ και η απόδοση τους βρίσκεται στα χαμηλά όρια των συμβατικών μονάδων.
Τέλος, η χρήση του φυσικού αερίου θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της χώρας μας για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου που έχουν τεθεί στο πρωτόκολλο του Κυότο, αφού ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας εκλύονται συγκριτικά λιγότερα αέρια που συμβάλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου (όπως διοξείδιο του άνθρακα).
· Μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο/ βελτίωση του ενεργειακού προβλήματος
Η χρήση του φυσικού αερίου θα έχει σημαντικές θετικές επιδράσεις στη δομή του ενεργειακού ισοζυγίου της Κρήτης, μια και θα μειώσει την εξάρτησή από το πετρέλαιο. Το σύστημα της Κρήτης είναι μη διασυνδεδεμένο με την υπόλοιπη χώρα και επομένως παρουσιάζει μεγαλύτερες δυσκολίες στη διαχείριση του. Το φυσικό αέριο θα συμβάλει επίσης στην καλύτερη διαχείριση του συστήματος και στην επίλυση του ενεργειακού προβλήματος με βελτίωση της απόδοσης των υπαρχόντων μονάδων παραγωγής, με εισαγωγή νέων τεχνολογιών με νέα χαρακτηριστικά, αναβάθμιση των παλιών με μετατροπή τους σε συνδυασμένου κύκλου, και γενικότερα με τη διαφοροποίηση του συστήματος δίνοντας του νέες δυνατότητες .
· Εξοικονόμηση Ενέργειας και μείωση κόστους
Για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας η χρησιμοποίηση φυσικού αερίου σε μονάδες συνδυασμένου κύκλου θα έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση του βαθμού απόδοσης παραγωγής ηλεκτρισμού και μείωση του κόστους που αυτή τη στιγμή είναι ιδιαίτερα αυξημένο για τις μονάδες τις ΔΕΗ στο σύστημα της Κρήτης λόγω των τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται. Η χρησιμοποίηση φυσικού αερίου σε μονάδες συνδυασμένου κύκλου θα έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση του βαθμού απόδοσης παραγωγής ηλεκτρισμού σε 52-55% έναντι 30-40% των συμβατικών ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών.
Εκτός από την αυξημένη απόδοση, σημαντικό είναι επίσης το χαμηλότερο κόστος κατασκευής ενός νέου σταθμού παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο σε σχέση με τον αντίστοιχο πετρελαίου.
Τέλος, σε περίπτωση που το φυσικό αέριο γίνει διαθέσιμο σε βιομηχανικούς και οικιακούς καταναλωτές, γεγονός όμως που προϋποθέτει δίκτυο διανομής και υψηλά κόστη θα υπάρχουν πρόσθετα οφέλη. Λόγω της "καθαρότητας" των προϊόντων καύσης του φυσικού αερίου, αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί απ΄ ευθείας σε ορισμένες βιομηχανικές εφαρμογές χωρίς την παρεμβολή εναλλακτών που έχουν ως συνέπεια ενεργειακές απώλειες. Με την υποκατάσταση ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, κυρίως στις οικιακές και εμπορικές χρήσεις, θα αποφευχθούν οι απώλειες μετατροπής του σε ηλεκτρική ενέργεια καθώς και στη μεταφορά της.
Για την κατασκευή, όμως, των νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στην θέση Κορακιά, απαιτείται η επίλυση σημαντικών προβλημάτων, ως προϋπόθεση για τα παραπέρα βήματα υλοποίησης του σχεδίου αυτού.
Τέτοια προβλήματα είναι τα ακόλουθα :
Ø Ιδιοκτησιακό καθεστώς του γηπέδου.
Ø Προσδιορισμός τιμής κτήσης της γης.
Ø Αιγιαλός.
Ø Επάρκεια χώρου.
Ø Αδειοδοτήσεις.
Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, με έγγραφά της προς τη Ν.Α.Η., έχει ζητήσει τη συνδρομή της για την αποσαφήνιση των προβλημάτων, που η λύση τους εκκρεμεί.
Ήδη η πρώην Νομαρχία Ηρακλείου(2005) είχε προχωρήσει στην τοπογράφηση του χώρου στον καθορισμό του αιγιαλού και της παραλίας, καθώς και στην έρευνα για τον προσδιορισμό της τιμής της γης.
Την απάντηση για το δασικό καθεστώς της περιοχής καλείται να δώσει η Δ/νση Δασών της Περιφέρειας Κρήτης, η οποία μπορεί να εκδώσει την σχετική πράξη καθορισμού της επίμαχης έκτασης αυτής ως δασικής, με στόχο την εμφάνιση πιθανών διεκδικητών τμημάτων της έκτασης αυτής.
Στην συνέχεια θα υποβληθούν ενστάσεις από ιδιώτες, οι οποίοι θα εμφανισθούν να διεκδικούν την ιδιοκτησία τμημάτων της όλης έκτασης που θα εκδικασθούν.
Στη συνέχεια, ασκώντας η Δ/νση Δασών το κατά Νόμον δικαίωμά της, δύναται για λόγους κοινής ωφέλειας μπορεί να προχωρήσει στην άρση του χαρακτηρισμού της επίμαχης έκτασης ως δασικής, για την κατασκευή του μεγάλου εργοστασίου αυτού ηλεκτροπαραγωγής.
Η Ρ.Α.Ε. έχει επίσης αποστείλει επιστολές προς την ΚΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, στην 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και στην Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων, στις οποίες αφού διαβίβασε χάρτες κλίμακας 1:5.000, που εκπόνησε η Δ/νση Τοπογραφικής της Ν.Α.Η., στους οποίους καθορίζεται η συγκεκριμένη έκταση από την ισοϋψή των 80 μέτρων και από την ακτογραμμή, με το ερώτημα αν τυχόν υπάρχουν εντός αυτής αρχαιολογικοί χώροι και βυζαντινά νεώτερα μνημεία.
Όπως τονίζει η Ρ.Α.Ε., στην επιστολή της, η εξέταση της ευρύτερης περιοχής κρίθηκε αναγκαία, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια του χώρου για την εγκατάσταση των νέων σταθμών φυσικού αερίου και ηλεκτροπαραγωγής, καθώς και των μελλοντικών επεκτάσεών τους.
Η επίλυση αυτών των προβλημάτων θα δράσει καταλυτικά στην επίσπευση της κατασκευής του μεγαλύτερου αυτού αναπτυξιακού έργου της Κρήτης, το οποίο θα λύσει οριστικά το ενεργειακό πρόβλημα του νησιού μας, καθόσον η μελέτη βιωσιμότητας της νέας αυτής εγκατάστασης ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο έδωσε το «πράσινο» φως για τη χρήση του.
Το όλο ζήτημα λοιπόν είναι πολύ σοβαρό, καθ’ όσον αφορά την ενεργειακή επάρκεια της Κρήτης, που αποτελεί την αναγκαία και ικανή συνθήκη της ανάπτυξης της, δηλαδή του μέλλοντος της.
Υπάρχει σημαντική καθυστέρηση, η οποία αποδίδεται εκτός των άλλων στα σοβαρά διοικητικά προβλήματα που αντιμετώπισε στο πρόσφατο παρελθόν η Δ.Ε.Η., με αποτέλεσμα το όλο πρόγραμμα να παγώσει.
Απαιτείται, λοιπόν, κυβερνητική πολιτική βούληση, η οποία να μην περιορίζεται σε λεκτικές διαβεβαιώσεις για την πρόοδο του σημαντικού αυτού έργου, αλλά ρεαλιστικές δυναμικές πρωτοβουλίες ώστε η Δ.Ε.Η., που θα είναι ο επενδυτικός φορέας να προχωρήσει επιτέλους στην έναρξη κατασκευής του το συντομότερο δυνατόν, καθώς και η Δ.Ε.Π.Α. να διασφαλίσει την απαραίτητη ομαλή εισαγωγή φυσικού αερίου στο νησί μας.
Ο κ.Σαρρής είναι πρώην νομάρχης Ηρακλείου
