ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Κ. ΑΚΟΥΜΙΑΝΑΚΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ
E-mail: [email protected]
http://soixantedix.blogspot.com/
«Ξέρεις σε ποιόν μιλάς;». Μια έκφραση που αποτυπώνει ανάγλυφα την αλαζονεία των προσώπων που κάποια στιγμή βρέθηκαν να ασκούν κάποια εξουσία. Η εξουσία του δασκάλου στο σχολείο που έδερνε τους μαθητές του ακόμα και εκτός σχολείου, του καθηγητή στο πανεπιστήμιο που αν «δεν σε πήγαινε» δεν περνούσες ποτέ το μάθημά του, του λοχαγού στο στρατό που σε φόρτωνε άλλη μια θητεία φυλακή, του προέδρου στην κοινότητα που εξυπηρετούσε το σόι του, του βουλευτή στην εκλογική του περιφέρεια που τακτοποιούσε τα «δικά του παιδιά», του υπουργού στην κυβέρνηση, που έφερνε σε μια νύχτα νόμο προς ψήφιση, κομμένο και ραμμένο στην υπηρεσία εξυπηρέτησης των δικών του συμφερόντων. Ήταν εποχές που-αν και είχαμε δίκιο- μάλλον δεν ξέραμε σε ποιους μιλούσαμε, καιροί που οι μεγαλύτεροι μας έλεγαν να σιωπήσουμε, χρόνια που κάποιοι ισχυροί περπατούσαν κι «έτρεμε η γης».
Εξουσία είναι η δυνατότητα που έχει κάποιος να επιβάλλει τη θέλησή του σε άλλους. Αυτή η δυνατότητα μπορεί να βασίζεται στο νόμο, στο χάρισμα, στην παράδοση αλλά και στην κατοχή πλούτου. Υπάρχουν εξουσίες πολλών επιπέδων και τομέων. Εξουσίες που αρχίζουν από διοικητικά συμβούλια σωματείων και φορέων και φτάνουν μέχρι το ανώτερο επίπεδο διοίκησης του δημόσιου τομέα. Εξουσίες που βασίζονται στο χάρισμα, στη θέση, στον πλούτο, στην έξωθεν καλή μαρτυρία. Εξουσίες νόμιμες, νομιμοφανείς, άνομες και παράνομες. Εξουσίες που δίνουν κύρος σε εκείνους που τις ασκούν, εξουσίες που εξευτελίζουν τους ανίκανους που ξαφνικά βρέθηκαν πολύ ψηλά και αιφνιδιάστηκαν και οι ίδιοι με τα προνόμια της θέσης τους. Εξουσίες που ανέδειξαν ηγέτες, εξουσίες που κατέδειξαν «φελλούς», εξουσίες που στα χέρια ανεπαρκών και λίγων κατέστρεψαν λαούς και γύρισαν ολόκληρες και περήφανες χώρες πολλά χρόνια πίσω. Εξουσίες που χρησιμοποιήθηκαν για επίτευξη προσωπικού πλουτισμού και ελάχιστες φορές έστειλαν στη φυλακή εκείνους που χρησιμοποίησαν τη θέση τους για να επιτύχουν ίδιον όφελος. Και εν τέλει εξουσίες που «χάλασαν» ανθρώπους, που διάβρωσαν συνειδήσεις και που φτώχυναν πολλούς για να πλουτίσουν λίγοι.
Λέγεται -και όχι άδικα- πως η εξουσία διαφθείρει. Αν η εξουσία γίνει απόλυτη, διαφθείρει απολύτως. Φίλοι μας και συμμαθητές μας που αναρριχήθηκαν στα ανώτερα κλιμάκια της ιεραρχίας, μας ξέχασαν θαμπωμένοι από τη χλιδή και την ευζωία της άρχουσας τάξης. Νόμισαν ότι επειδή έγιναν «λακέδες» ισχυρών πολιτικών και οικονομικών παραγόντων, πήραν λίγη από τη λάμψη τους ως «ετερόφωτοι αστέρες». Όταν ή εφήμερη λάμψη των προστατών τους ξεθώριασε και έσβησε, τότε κι αυτοί χάθηκαν και εξαερώθηκαν. Απεμπόλησαν τις αποτυχίες των αφεντικών τους, αλλά με περίσσια όρεξη και θράσος καρπώθηκαν τις όποιες επιτυχίες τους. Ίσως επειδή η επιτυχία έχει πολλούς πατέρες, αλλά η αποτυχία είναι ορφανή.
Πολλές φορές η εξουσία απεικονίζει τη θέση και όχι την αξία. Γίνεται εξουσία που ο κάτοχός της την θεωρεί αιώνια και όχι παροδική. Καταλήγει τυραννία που αντί να δίνει λύσεις, δημιουργεί προβλήματα. Και ξαφνικά ένα απόγευμα εκείνοι που κάποτε περπατούσαν κι «έτρεμε η γης», βρίσκονται με χειροπέδες κι έχουν ρίξει από ντροπή τα μάτια καταγής. Ντροπή, επειδή τους έπιασαν «με τη γίδα στην πλάτη» κι όχι επειδή μετάνιωσαν. Άνομες εξουσίες που έγιναν και άπονες. Άργησα, αλλά τώρα ξέρω σε ποιον μιλάω…
