Γράφει η Εύα Πλεύρη
Πολλές φορές έχει τύχη στον καθένα μας να επισκεφθούμε μια παραλία και να διαπιστώσουμε ότι στη θάλασσα υπάρχουν φύκια, κηλίδες από πετρέλαιο, επιπλέουν κουτιά αναψυκτικών, υπάρχουν φυσαλίδες και πολλά άλλα χωρίς να γνωρίζουμε αν είναι καλό ή κακό σημάδι και αν είναι κατάλληλο το μέρος για να κολυμπήσουμε.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει αρκετά έργα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων και έχουν αυξηθεί οι ακτές που είναι κατάλληλες για μπάνιο. Σύμφωνα με τους ειδικούς οι ελληνικές θάλασσες είναι πιο καθαρές από ποτέ. Το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει βαριά βιομηχανία είναι σωτήριο για το θαλάσσιο περιβάλλον. Ακόμη η γεωγραφική θέση της χώρας μας βοηθάει στη διατήρηση της καλής ποιότητας του υγρού στοιχείου.
Υπάρχουν τρία βασικά σημάδια που μας δείχνουν ότι η θάλασσα είναι καθαρή και αυτά είναι τα εξής:
Πρώτον αν έχει τσούχτρες ή αχινούς. Για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν αυτά τα θαλάσσια είδη θέλουν καθαρά νερά. Σε γενικές γραμμές, η βιοποικιλότητα των ελληνικών θαλασσών, είναι ένδειξη ότι τα νερά είναι κατάλληλα και ευνοούν την ανάπτυξη της θαλάσσιας ζωής. Τα περισσότερα ψάρια φεύγουν όταν το νερό δεν είναι καθαρό. Οι τσούχτρες θέλουν καθαρά νερά για να ζήσουν. Το ίδιο ισχύει και για τους αχινούς.
Δεύτερον αν έχει φύκια. Τα περισσότερα φύκια αποτελούν ένδειξη ότι η θάλασσα είναι καθαρή θα πρέπει όμως να προσέξετε το χρώμα και το είδος των φυκιών. Το είδος λιβάδια ή αλλιώς «ποσειδώνια» που υπάρχουν στη Mεσόγειο αποτελούν δείκτη καθαρότητας. Tα φύκια αυτά έχουν σκούρο πράσινο χρώμα και πλατύ φύλλο. Aν όμως εντοπίσετε ένα είδος φυκιού που λέγεται ulva, το οποίο μοιάζει με φύλλο μαρουλιού, αυτό δείχνει ότι η θάλασσα ίσως δεν είναι και τόσο καθαρή.
Τρίτον αν υπάρχουν θαλάσσια ρεύματα. Aυτό σημαίνει ότι το νερό ανανεώνεται συνεχώς, και έτσι απαλλάσσεται από τους μολυσματικούς ή ρυπογόνους παράγοντες. Aκόμη, όταν φυσάει από την παραλία προς το πέλαγος, τα σκουπίδια παρασύρονται προς τα μέσα.
Υπάρχουν όμως και ορισμένα στοιχεία που υποδηλώνουν ότι η θάλασσα δεν είναι καθαρή. H ρύπανση της θάλασσας διακρίνεται σε δύο κατηγορίες: την οργανική (μικροοργανισμοί, βακτήρια κτλ.) και τη χημική (απόβλητα εργοστασίων, πετρέλαια κτλ.), που είναι και η χειρότερη.
Ας δούμε ποια είναι αυτά τα στοιχεία:
Όταν έχει καφέ χρώμα: Συνήθως τα νερά που δεν είναι καθαρά έχουν καφέ-κίτρινο ή καφέ-πράσινο χρώμα, που προέρχεται από το φυτοπλαγκτόν το οποίο βρίσκεται διάχυτο στη θάλασσα. H οργανική ρύπανση βοηθάει το φυτοπλαγκτόν να αναπτυχθεί πολύ γρήγορα, καθώς του παρέχει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται. Aν υπάρχει ρύπανση από πετρέλαιο, το νερό ιριδίζει, καθώς το φως αντανακλάται στην κηλίδα που βρίσκεται στην επιφάνεια της θάλασσας.
Όταν μαζεύει πολλά «γυαλιά»: Διαφανείς μέδουσες που εμφανίζονται συχνότερα όταν υπάρχει οργανική ρύπανση, καθώς τους εξασφαλίζει τα συστατικά που χρειάζονται για να επιβιώσουν. Αυτό βέβαια δεν είναι απόλυτο, καθώς μπορεί να βρέθηκαν στη συγκεκριμένη περιοχή από θαλάσσια ρεύματα.
Όταν το νερό έχει φυσαλίδες: Στην περίπτωση που υπάρχουν φυσαλίδες ή το νερό αφρίζει, υπάρχει πιθανότητα η θάλασσα να μην είναι καθαρή. Αυτό μπορεί να συμβεί αν υπάρχει κοντά στην ακτή οικισμός που δεν διαθέτει αποχετευτικό δίκτυο αλλά βόθρους. Yπάρχει όμως και το ενδεχόμενο η θάλασσα να έχει φυσαλίδες, επειδή από κάπου αναβλύζει γλυκό νερό, επειδή το γλυκό και το θαλασσινό νερό δεν αναμειγνύονται εύκολα.
Όταν μυρίζει άσχημα: H μυρωδιά είναι συχνά στοιχείο ότι η θάλασσα δεν είναι καθαρή. Ορισμένες φορές όμως για τη δυσάρεστη μυρωδιά ευθύνονται πολλοί μη μολυσματικοί παράγοντες, όπως η οσμή των σαπισμένων φυκιών. Στην περίπτωση που μυρίζει άσχημα και συνυπάρχουν και κάποιοι από τους υπόλοιπους παράγοντες που αναφέραμε, τότε καλύτερα να προτιμήσετε μία άλλη παραλία για να κολυμπήσετε.
Όταν επιπλέουν σκουπίδια: Τα αλουμινένια κουτάκια ή οι πλαστικές σακούλες επιβαρύνουν το θαλάσσιο περιβάλλον, χωρίς αυτό να σημαίνει όμως ότι η θάλασσα είναι μολυσμένη και από οργανικούς παράγοντες (μικρόβια, βακτήρια κτλ.) ή χημική ρύπανση. Eπιπλέον, τα σκουπίδια προκαλούν αλλοίωση της αισθητικής της θάλασσας και διαφοροποίηση των φυσικών χαρακτηριστικών της. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορεί να πει κανείς ότι, αν σε μια ακτή βρούμε μερικά κουτάκια από αναψυκτικό να επιπλέουν, δεν είναι καθαρή.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα είστε στην παραλία, δείτε τα φύκη και τα θαλάσσια φυτά με άλλο μάτι. Η παρουσία ή απουσία τους θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε την οικολογική κατάσταση της θάλασσας στην οποία βρίσκεστε.
