«Βλέπουμε τον κόσμο όπως εσύ», αυτό είναι το μήνυμα προς τον καταναλωτή γνωστής εταιρίας κινητής τηλεφωνίας.
«Βλέπουμε τον κόσμο όπως εσύ», αυτό είναι το μήνυμα προς τον καταναλωτή γνωστής εταιρίας κινητής τηλεφωνίας.Μα είναι δυνατόν τη στιγμή που κάποιοι διατρανώνουν πως «δεν είμαστε όλοι ίδιοι» να περνούν τα διαφημιστικά συμβούλια τέτοιο μήνυμα. Ένα μήνυμα συνεπές προς τους ελεγκτικούς και αφομοιωτικούς μηχανισμούς, αφού ο κυρίαρχος αστός μόνο μέσα από την ταυτότητα θα μπορούσε να αντιληφτεί το οικείο, το φιλικό προς αυτόν, και έτσι να το ελέγξει. Από την άλλη το γνωστό μήνυμα που πρώτοι εξέπεμψαν οι πολιτικοί, πως «δεν είμαστε όλοι ίδιοι», ενέχει τον διαχωρισμό και την διάκριση στα επιμέρους, όμως, δεν υπερβαίνει το διαχωρισμό αυτό, ώστε να προκύψει κάτι πάνω από αυτόν, μια νέα σύνθεση. Να θέσουμε από εδώ ένα ερώτημα που μπορεί καλύτερα να επιβιώσει στην κριτική. Να πούμε «ποιοι είμαστε» αποφεύγοντας τον ορισμό που αναγκαστικά θα απαιτήσει κάποιο κατηγορούμενο˙ «Εμείς είμαστε οι καλοί, οι ηθικοί, οι τίμιοι» και πάει λέγοντας, «εσείς δεν είστε οι καλοί οι ηθικοί, οι τίμιοι» και πάει λέγοντας.
Ας πούμε τις προτάσεις μας χωρίς να ταυτίσουμε, αλλά μέσα από την ανάδειξη των διαφορών και το διαχωρισμό στα επιμέρους να προσπαθήσουμε να συνθέσουμε, κυρίως να συνθέσουμε μια ερμηνεία για το πώς έχουν τα πράγματα στην ελληνική κοινωνία σήμερα. Αν εμείς ταυτίσουμε τότε και η εταιρεία έχει το «δικαίωμα» να μας ταυτίσει με τη δική της ματιά. Να προχωρήσει, δηλαδή, σε μια μορφή ιδεολογικής βίας, από την οποία η κοινωνία μας είναι έμπλεη. Απέναντι, λοιπόν, σε αυτή την καθημερινή βία, που μας θέλει όλους ίδιους, πανομοιότυπους και έτσι μετρήσιμους, δεν αρκεί η απλή παράθεση γεγονότων, δεν αρκεί η απλή καταγραφή, δεν οδηγεί πουθενά η κινηματογραφική ματιά, που απλά αναπαριστά το πραγματικό χωρίς ποτέ να είναι τέτοιο. Απαιτείται μια άλλη ματιά που θα επιμερίζει και θα συνθέτει τα πράγματα, αρκούμενη έστω και σε ίχνη αλήθειας, που, όμως, είναι ικανά να μας πάνε παραπέρα. Απαιτείται η θεωρία και η ερμηνεία ως κάτι αδιαχώριστο, αφού το ένα δεν υπάρχει χωρίς το άλλο.
Αφού η ελληνική κοινωνία πέρασε το στάδιο της απόδοσης ευθυνών για τη σημερινή κατάσταση χωρίς να αποδώσει ευθύνες, αφού οι «πνευματικοί» άνθρωποι εξάντλησαν τις ιδέες τους και έτσι εξαντλήθηκαν, αφού η οικονομία ρήμαξε τα πάντα και μαζί τον εαυτό της, νομίζω ότι ήρθε η ώρα να διδαχτούμε κάποια πράγματα από τα ίδια τα γεγονότα, αλλά να μη μείνουμε μόνο σε αυτά. Ας τα ερμηνεύσουμε χωρίς να αναπαράξουμε την πραγματικότητα και τον κυρίαρχο λόγο. Ας μη δούμε με τα μάτια αυτών που μένουν στην απλή καταγραφή, στην αναπαραγωγή και στην ιδεολογία. «Δεν βλέπουμε τον κόσμο όπως εσείς», είναι η απάντηση στη διαφήμιση της κινητής τηλεφωνίας και σε εκείνους που διατείνονται ως «πνευματικοί» άνθρωποι ότι έχουν τις λύσεις. Οι τελευταίοι μοιάζουν και αυτοί να αναφωνούν το αρκετά διαφορετικό «δεν βλέπουμε (είμαστε τυφλοί) τον κόσμο όπως εσείς» κάνοντας έτσι την αυτοκριτική τους…
Ζαχαρίας Δ. Αντωνάκης, ιστορικός-φιλόλογος
