Περίπου 17.400 άνθρωποι έχουν φτάσει μέχρι σήμερα στην Κρήτη, με το Ρέθυμνο να καταγράφει σαφώς μικρότερο αριθμό περιστατικών σε σχέση με το Ηράκλειο και τα Χανιά. Την ίδια ώρα, όμως, οι μεταναστευτικές ροές παρουσιάζουν σημαντική μετατόπιση προς την ανατολική πλευρά του νησιού, με το Ηράκλειο και την Ιεράπετρα να καταγράφουν αισθητή αύξηση. Ο πρόεδρος της Ένωσης Λιμενικών Κρήτης Μανώλης Αθουσάκης μιλά για την εικόνα που διαμορφώνεται φέτος, εκτιμά ότι οι αφίξεις κινούνται πλέον σε επίπεδα σταθεροποίησης και εξηγεί τους λόγους της αλλαγής στη γεωγραφία των ροών. Παράλληλα, αναφέρεται στην ανάγκη δημιουργίας κατάλληλου χώρου προσωρινής φιλοξενίας στο Ηράκλειο, στις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στο λιμάνι, αλλά και στην πίεση που δέχεται το προσωπικό του Λιμενικού, ζητώντας περαιτέρω ενίσχυση των υπηρεσιών στην Κρήτη.
Συνέντευξη Σταύρος Ρακιντζής
Σε σύγκριση με την περυσινή χρονιά μέχρι σήμερα πόσες αφίξεις έχουμε;
«Το 2025 οι αφίξεις ήταν περίπου 21.000 άτομα και 356 περιστατικά. Από αυτά, τα 218 αφορούσαν τα Χανιά, δηλαδή νότια των Χανίων και κυρίως τη Γαύδο. Φέτος, κλείνοντας σχεδόν τον χρόνο τα περιστατικά στα Χανιά είναι περίπου στα 116. Αντίθετα, στο Ηράκλειο τα περιστατικά ήταν για το 2025, 80 ενώ σήμερα φτάνουμε ήδη στα 174 περιστατικά. Ομοίως βέβαια και στην Ιεράπετρα τα έχουν διπλασιαστεί. Ήταν 25 και έχουν φτάσει κοντά στα 60 περιστατικά. Φαίνεται λοιπόν μια μετατόπιση των αφίξεων ανατολικότερα της Κρήτης, πιθανότατα γιατί και οι λιβυκές αρχές προσπαθούν να κάνουν κάτι. Οπότε αναγκάζονται να κινηθούν ανατολικότερα για να τους αποφύγουν. Ο μήνας Σεπτέμβριος, ο Ιούνιος και ο Αύγουστος -και το 2025 αλλά και φέτος- είναι απ' τους μήνες που έχουν τις περισσότερες αφίξεις. Δηλαδή, ο Σεπτέμβριος έκλεισε με 3600 περίπου άτομα και ο Οκτώβριος φαίνεται να έχει καλό καιρό, δηλαδή, τουλάχιστον μέχρι τις 14 του μήνα ο καιρός θα είναι καλός. Οπότε θα έχουμε αφίξεις. Βέβαια, στο σύνολο των περιστατικών, σε σχέση με το 2025, είμαστε περίπου στα ίδια νούμερα. Δηλαδή, υπάρχει μια τάση σταθεροποίησης, ένα πάγωμα της κλιμάκωσης που είχαμε από το 2024 και ξαφνικά το 2025 φτάσαμε σχεδόν στις 21.000. Είναι περίπου τα ίδια και έχει να κάνει με τις καιρικές συνθήκες. Η σταθεροποίηση φαίνεται να υπάρχει και ο χρόνος θα κλείσει περίπου στα ίδια.»
Μέχρι τώρα;
«Σχεδόν 17.400 άτομα.»
Αυτό σχετίζεται και με τα μέτρα που έχει πάρει και η ελληνική κυβέρνηση;
«Όλα συμβάλλουν στο να γίνει αποτροπή. Ξέρουμε ότι γίνονται ενέργειες, είναι ένα φαινόμενο που είναι πάρα πολύ δύσκολο να το ρυθμίσεις, εφόσον δεν έχει να κάνει με εσωτερικούς παράγοντες, αλλά εξωγενείς. Δηλαδή με ένα άλλο κράτος ή το καθεστώς που υπάρχει στη Λιβύη. Υπάρχουν συνομιλίες, γίνονται προσπάθειες και αυτό νομίζουμε ότι το δείχνουν τα νούμερα. Διαφορετικά θα ήταν πολύ μεγαλύτερα. Βέβαια, πρέπει να γίνουν κάποιες ενέργειες. Ακούμε και εμείς τον υπουργό τον κ. Πλεύρη ότι εξαγγείλει κάποια πράγματα. Αυτά όμως απαιτούν χρόνο. Μέχρι όμως να μειωθούν οι ροές θα πρέπει να δημιουργηθεί ο χώρος στο Ηράκλειο.»
Οι άνθρωποι που καταφθάνουν στην Κρήτη από πού κατάγονται;
«Από το Μπαγκλαντές και το Σουδάν κυρίως, οι Αιγύπτιοι έχουν ελαχιστοποιηθεί και αυτό οφείλεται πάλι στις καλές σχέσεις που υπάρχουν διακρατικά μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.»
Στην πλειοψηφία τους είναι άντρες;
«Ναι συνήθως είναι άντρες που αναζητούν να πάνε σε μια άλλη χώρα για να δουλέψουν. Οι οικογένειες είναι πιο δύσκολο να μετακινηθούν υπό αυτές τις συνθήκες. Δηλαδή, στο Σαββατοκύριακο που ο καιρός ήταν πάρα πολύ κακός είχαμε κάποιες αφίξεις. Νότια, το ύψος κύματος ξεπερνούσε τα 2 μέτρα. Παρ' όλα αυτά, αυτοί οι άνθρωποι είχαν ξεκινήσει με καλές καιρικές συνθήκες και έκαναν ένα ταξίδι 4-5 ημερών, αντί για 2 που κάνουν συνήθως. Κάπου χαθήκαν προφανώς. Οπότε είναι δύσκολο για οικογένεια να ταξιδέψει. Δεν το διακινδυνεύουν.»
Το χειμώνα συνεχίζουν;
«Τον Γενάρη του 2026 είχε 7 περιστατικά. Τον Φεβρουάριο είχε 5. Έχει να κάνει πάντα με τις καιρικές συνθήκες.»
Αυτό που κάνει εντύπωση είναι ότι εκείνους τους οποίους συλλαμβάνετε είναι ανήλικοι.
«Να σας εξηγήσω τι γίνεται. Αυτοί που συλλαμβάνονται δασκαλεύονται και δηλώνουν ανήλικοι.
Οπότε ακολουθεί μια διαδικασία που πάνε σε εισαγγελέα και ανακριτή, διατάζει ο ανακριτής να περάσουν από ιατρική εξέταση για να φανεί ποια είναι η ηλικία τους. Οπότε εκεί διαπιστώνεται μετά ότι τελικά δεν είναι ανήλικοι. Αλλά σε πρώτη φάση φαίνονται ανήλικοι όμως. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία καταγράφονται ως ανήλικοι. Γιατί κάτω από τα 15 δεν υπάρχουν και πολλές ποινικές κυρώσεις.»
Οι αφίξεις στο Ρέθυμνο;
«Στα 25-26 περιστατικά. Σε σχέση δηλαδή με το Ηράκλειο που έχει170 και τα Χανιά που έχουν 116 περίπου, είναι πολύ πιο κάτω.»
Θέλουμε την άποψή σας για τη δομή το Ηράκλειο.
«Επειδή έχω ασχοληθεί από την αρχή με το κομμάτι των χώρων προσωρινής φιλοξενίας, λόγω του αδιεξόδου που βρεθήκαμε με το «Ψυγείο» στο λιμάνι του Ηρακλείου, υπήρξαν συναντήσεις και με την κα Βουλουδάκη και με τον κ. Πλεύρη. Υπάρχει ακόμα άρνηση των τοπικών παραγόντων ώστε να δημιουργηθεί ένας χώρος, να γίνει αλλαγή του χώρου από το «Ψυγείο», το οποίο δεν είναι και δικό μας και δε διατίθεται αυτός ο χώρος για να τους βάζουμε εκεί μέσα και δεν είναι και υγειονομικά κατάλληλος.
Υπάρχουν πολλά προβλήματα. Υγειονομικά θέματα. Είναι πολύ κλειστός χώρος.
Υπάρχουν διάφορες καταστάσεις. Όχι γιατί αντιδρούν αυτοί οι άνθρωποι, να το τονίσω αυτό, αλλά γιατί δεν είναι σωστός ο χώρος και επειδή δεν είναι και δικό μας και δεν τον παραχωρεί ο ιδιοκτήτης δεν μπορούν να γίνουν τα βασικά. Δεν μπορεί να μετατραπεί αυτός ο χώρος ώστε να υπάρχουν τα βασικά μέτρα υγιεινής και ασφάλειας.
Οπότε αναζητούσαμε εξαρχής κάποιο χώρο και η κα Βουλουδάκη και όλοι. Αναζητούσαμε χώρο σχετικά μικρό, ώστε να γίνει αυτή η αλλαγή και να πάμε σε ένα χώρο καλύτερο και για αυτούς και για τα στελέχη μας και για οποιονδήποτε συναλλάσσεται με αυτούς. Υπάρχουν αντιδράσεις. Είναι λογικό η κοινωνία να αντιδρά. Κανείς δε θα θέλει δίπλα του κάτι τέτοιο. Βέβαια από την άλλη, γίνονται και κάποιες προτάσεις για στρατόπεδα. Όμως ένα στρατόπεδο με μεγάλες εκτάσεις μπορεί να έχει μέσα 5.000 άτομα. Κάτι που προφανώς δεν θα το θέλουν ούτε οι ίδιοι που αντιδρούν αυτή τη στιγμή. Σας ξαναλέω, λογικά αντιδρά ο κόσμος, από την άποψη ότι φοβάται. Αυτή τη στιγμή όμως, δεν έχει δημιουργηθεί κανένα πρόβλημα στο λιμάνι του Ηρακλείου. Μιλάμε για ένα κεντρικό σημείο, που περνάει όλος ο τουρισμός του λιμανιού από εκεί. Παρκάρουν άνθρωποι. Παρκάρουν τουρίστες. Δεν αντιλαμβάνεται κανείς το τι συμβαίνει στο χώρο αυτό. Δεν υπάρχει δηλαδή κάτι το οποίο θα φέρει αναστάτωση ή θα δημιουργήσει προβλήματα.»
Έχει γίνει ο απαιτούμενος διάλογος με την τοπική κοινωνία;
«Νομίζω ότι ο διάλογος αυτός έχει γίνει. Όταν κάποιοι που φαίνονται ότι ξέρουν καλύτερα το θέμα συμπεριφέρονται αρνητικά, φαίνεται σαν όντως να υπάρχει κάποιος κίνδυνος. Είναι δύσκολο να τους πείσεις μετά ότι δε θα γίνει κάτι, ότι δε θα αλλάξει αυτός ο χώρος. Δηλαδή ο χώρος που έχει βρεθεί τώρα στους Αθανάτους μόνο από την έκταση που έχει δεν μπορεί να γίνει μια δομή των 5.000 ανθρώπων.»
Είναι κατάλληλος αυτός ο χώρος;
«Σε αυτό το χώρο θα μπορούν να μπουν τα βασικά. να μπουν κάποια ντουζ, να τηρηθούν κάποιοι κανόνες υγιεινής. Εμείς δεν έχουμε προτείνει ποτέ χώρο. Θέλουμε όμως ένα χώρο που να μπορούν να μπουν τα βασικά.»
Ποιες προδιάγραφες θα βάζατε;
«Να έχει τις βασικές υποδομές υγιεινής, δηλαδή τουαλέτες κλπ. Να μπορούν να πλυθούν αυτοί οι άνθρωποι και να γίνονται σωστά οι απολυμάνσεις. Αυτό θέλει κάποιο χρόνο ώστε να μπουν υγειονομικά συνεργεία, να το καθαρίσουν. Όταν έχεις ένα χώρο στον οποίο δεν μπορείς να τους μετατοπίσεις, δεν μπορείς να τον καθαρίσεις το χώρο αυτό.
Ο χώρος πρέπει να είναι αεριζόμενος. Αυτά όλα μπορούν να γίνουν στο χώρο που έχουν προτείνει.»
Στους Αθανάτους λέτε.
«Στους Αθανάτους, σωστά και σε οποιοδήποτε αντίστοιχο χώρο αντίστοιχου μεγέθους.»
Άρα λοιπόν ο χώρος αυτός είναι κατάλληλος.
«Εφόσον διαμορφωθεί, ναι. Εφόσον διαμορφωθεί οποιοσδήποτε χώρος αντίστοιχος θα μπορούσε να είναι κατάλληλος.»
Πρόκειται για χώρο προσωρινής φιλοξενίας.
Σωστά. Κι επειδή το καλοκαίρι διαπιστώθηκε ότι υπήρχε πρόβλημα με την ακτοπλοΐα, που τα πλοία ήταν γεμάτα και δεν μπορούσαν να μεταφέρουν και μετανάστες, ναυλώθηκε πλοίο γι' αυτό το λόγο και μετέφερε τους μετανάστες χωρίς να επηρεάζει ούτε την ακτοπλοΐα της Κρήτης.
Δηλαδή όλες οι διαδικασίες από την αρχή που ξεκίνησε το φαινόμενο που ήταν ελάχιστοι βέβαια τότε, αλλά μέχρι και σήμερα, είναι η ταχεία αποπεράτωση των διαδικασιών ώστε αυτοί να φεύγουν από την Κρήτη και να πηγαίνουν στις επόμενες δομές.»
Οι λιμενικοί πως διαχειρίζεστε το μεταναστευτικό στην Κρήτη;
«Όταν έχουμε περιστατικά, όπως του Σεπτεμβρίου που ήταν ένας δύσκολος μήνας, και υπάρχει πολλή πίεση ψυχολογική και σωματική. Αυτό σημαίνει κόπωση των στελεχών και στα σκάφη και στους χώρους που φυλάνε που οδηγεί στην αποδέσμευση από τα άλλα καθήκοντα τους. Δηλαδή, αποδιοργάνωση του βασικού λιμενικού έργου κι αυτό είναι πρόβλημα.
Ωστόσο, υπάρχει ενίσχυση στην Κρήτη, έχουν φέρει και με μόνιμες μεταθέσεις προσωπικό, αλλά αν έρθουν και άλλοι θα είναι ακόμα καλύτερα. Έρχονται και αποσπασμένοι. Εφόσον τώρα, -μιλώντας για το Ηράκλειο-, δημιουργηθεί και ο χώρος αυτής της προσωπικής φύλαξης, ήδη έχουν προσληφθεί 15 συνοριοφύλακες για τη φύλαξη τους.
Αυτό σημαίνει ότι αυτά τα 15 άτομα θα αποδεσμευτούν από το Λιμενικό.
Γίνονται ενέργειες, είμαστε σε θετική κατεύθυνση. Επιπλέον προσωπικό χρειάζεται σε όλο το λιμενικό σώμα. Ήδη έχει βγει μια προκήρυξη 420 ατόμων που τρέχει, -επιπλέον από αυτά που παίρνει κάθε χρόνο περίπου 125 άτομα το χρόνο. Οι ανάγκες του λιμενικού γενικότερα είναι μεγάλες. Αυτή τη στιγμή και ρεαλιστικά μιλώντας, δεν μπορεί να βρεθεί αυτός ο κόσμος να έρθει. Με τα 420 άτομα που θα πάρει τώρα, που η πρόσκληση τρέχει μέχρι τον Γενάρη, πιστεύουμε θα έχουν βγει οι συνάδελφοι από τις σχολές και θα είναι μιας ταχείας εκπαίδευσης. Από αυτούς θα έρθουν άτομα στην Κρήτη κι αν δεν έρθουν οι ίδιοι θα έρθουν από άλλες περιοχές της Ελλάδας που θα πάνε οι νέοι να τους αλλάξουν. Περιμένουμε και εκεί να υπάρξει πρόοδος. Υπάρχει η δέσμευση, ότι θα ενισχυθεί περαιτέρω η Κρήτη.»
