Για την άσκηση και προβολή μη συμβατικών θεραπευτικών μεθόδων
Ο Ιατρικός Σύλλογος, κρίνει σκόπιμο να ενημερώσει τους πολίτες για το ισχύον νομικό και δεοντολογικό πλαίσιο σχετικά με τη διαφήμιση και την προβολή μη συμβατικών ή λεγόμενων «εναλλακτικών» θεραπευτικών μεθόδων.
Σύμφωνα με τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν. 3418/2005), ο ιατρός κατά την άσκηση του επαγγέλματός του οφείλει να ενεργεί με βάση την εκπαίδευσή του, τη συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση και τους κανόνες της τεκμηριωμένης και βασισμένης σε ενδείξεις ιατρικής επιστήμης (άρθρο 3). Οφείλει επίσης να ενημερώνει τον ασθενή με τρόπο πλήρη, κατανοητό και αληθή για την κατάσταση της υγείας του, τις προτεινόμενες θεραπευτικές πράξεις, τα οφέλη, τους κινδύνους και τις συνέπειές τους (άρθρο 11).
Στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο οι λεγόμενες «εναλλακτικές» ή μη συμβατικές θεραπείες, όπως ο βελονισμός, η ομοιοπαθητική, η ρεφλεξολογία και ο βιοσυντονισμός, δεν αποτελούν αναγνωρισμένες ιατρικές ειδικότητες ούτε εντάσσονται, ως αυτοτελείς μέθοδοι, στις αναγνωρισμένες ιατρικές ειδικότητες που προβλέπονται από την Υπουργική Απόφαση Γ5α/Γ.Π.οικ.64843/20.09.2018 (ΦΕΚ Β΄ 4138/2018).
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβούλου του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου της 18.07.2023, και το Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ), ο βελονισμός έχει γίνει αποδεκτός υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις Για να εφαρμόσει κάποιος τον βελονισμό στην Ελλάδα, απαιτείται:
✔ Να είναι πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής και να διαθέτει άδεια άσκησης επαγγέλματος.
✔ Να είναι μέλος Ιατρικού Συλλόγου.
✔ Να έχει ολοκληρώσει τουλάχιστον 300 ώρες εκπαίδευσης στον ιατρικό βελονισμό σε αναγνωρισμένο εκπαιδευτικό κέντρο.
✔ Να είναι μέλος ιατρικής εταιρείας βελονισμού.
Παράλληλα ακόμα και όταν χρησιμοποιέιται μια μη συμβατική μέθοδος πριν από οποιαδήποτε θεραπευτική παρέμβαση οφείλει να έχει προηγηθεί ιατρική αξιολόγηση και διάγνωση, ενώ ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται με σαφήνεια για τη φύση της μεθόδου, τα αναμενόμενα οφέλη, τους πιθανούς κινδύνους και τους περιορισμούς της.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαφήμιση ιατρικών υπηρεσιών. Το άρθρο 17 του Ν. 3418/2005 απαγορεύει την προσωπική διαφήμιση των ιατρών, καθώς και τη διανομή φυλλαδίων, αγγελιών ή άλλων διαφημιστικών εντύπων. Επιτρέπεται μόνο η παροχή αντικειμενικής και τεκμηριωμένης ενημέρωσης, μέσα στα όρια που θέτει ο Κώδικας. Η ενημέρωση του κοινού δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μέσο προσέλκυσης ασθενών ούτε να εκμεταλλεύεται την έλλειψη ειδικών ιατρικών γνώσεων του κοινού.
Συνεπώς, η διανομή διαφημιστικών φυλλαδίων που προβάλλουν θεραπευτικές ιδιότητες μη συμβατικών μεθόδων και ταυτόχρονα συνδέουν τις μεθόδους αυτές με την ιατρική ειδικότητα συγκεκριμένου ιατρού μπορεί να δημιουργεί παραπλάνηση του κοινού και να αντίκειται στις διατάξεις περί ιατρικής δεοντολογίας και διαφήμισης. Η απλή αναγραφή των επαγγελματικών στοιχείων ενός ιατρού δεν καθιστά από μόνη της επιτρεπτό ένα κατά τα λοιπά διαφημιστικό έντυπο.
Οι παραβάσεις των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ιατρική νομοθεσία και δεοντολογία μπορούν να αποτελέσουν πειθαρχικά παραπτώματα, σύμφωνα με το άρθρο 319 του Ν. 4512/2018, όταν, μεταξύ άλλων, η συμπεριφορά του ιατρού δεν συνάδει με την ιατρική ηθική, την επιστήμη και τη δεοντολογία ή μπορεί να κλονίσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας προς το ιατρικό λειτούργημα.
Τέλος, οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η παρουσίαση μιας θεραπευτικής μεθόδου ως «ιατρικής ειδικότητας», η υπόσχεση θεραπείας συγκεκριμένων ασθενειών ή η σύνδεσή της με τίτλο ειδικότητας που δεν αναγνωρίζεται από την ελληνική νομοθεσία δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη επιστημονικής αποτελεσματικότητας ή θεσμικής αναγνώρισης. Για κάθε πρόβλημα υγείας συνιστάται η αναζήτηση υπεύθυνης ιατρικής ενημέρωσης και η λήψη αποφάσεων μετά από σαφή ενημέρωση σχετικά με τα οφέλη, τους κινδύνους και την επιστημονική τεκμηρίωση κάθε προτεινόμενης θεραπείας.
Πηγές:
• Ν. 3418/2005 – Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας, ιδίως άρθρα 3, 11, 17 και 25.
• Ν. 4512/2018, άρθρο 319 – Πειθαρχικά παραπτώματα ιατρών.
• Υπουργική Απόφαση Γ5α/Γ.Π.οικ.64843/20.09.2018, ΦΕΚ Β΄ 4138/2018 – Σύσταση και καθορισμός των αναγνωρισμένων ιατρικών ειδικοτήτων.
• Υπουργική Απόφαση Γ3β/ΓΠ/οικ.63736/24.08.2016 – Σχετικά με τη μέθοδο βιοσυντονισμού και τις συσκευές βιοσυντονισμού-βιοανάδρασης.
• Γνωμοδότηση Νομικού Συμβούλου Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, 18.07.2023, με θέμα τη διαφήμιση/προβολή του βελονισμού και των μη συμβατικών θεραπευτικών μεθόδων
• Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ), 270ή Ολομέλεια, 06.07.2018 – Απόφαση σχετικά με την υιοθέτηση της ιατρικής δραστηριότητας με τον τίτλο «Συμπληρωματική Ιατρική» και την ένταξη του βελονισμού στο πλαίσιο της Συμπληρωματικής Ιατρικής.
