ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΕΡΠΑΤΑΡΗΣ: «ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ»
Σαράντα ημέρες μετά τον τραγικό θάνατο των δύο πυροσβεστών στη μεγάλη πυρκαγιά του Ρεθύμνου, τα ερωτήματα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασαν τη ζωή τους παραμένουν ανοιχτά. Ο δικηγόρος στον Άρειο Πάγο Δημήτρης Περπατάρης, που εκπροσωπεί την οικογένεια του 58χρονου Μανώλη Στρατιδάκη, κάνει λόγο για σοβαρές καθυστερήσεις στη διερεύνηση της υπόθεσης και ζητά την άμεση ολοκλήρωση όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Συγχρόνως, μιλά για τις καθυστερήσεις στη διερεύνηση του δυστυχήματος, την εντολή που οδήγησε τους δύο πυροσβέστες στον θάνατο και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα.
Συνέντευξη: Σταύρος Ρακιντζής
Εκπροσωπείτε την οικογένεια του 58χρονου Μανώλη Στρατιδάκη. Μιλήστε μας για την υπόθεση.
«Έχουν περάσει 40 μέρες, αυτοί οι άνθρωποι έγιναν κυριολεκτικά ολοκαύτωμα για το δημόσιο συμφέρον, και οι οικογένειές τους και όλη η κοινωνία νιώθουν ότι δεν έχει πάρει κανείς σοβαρά τα θέματα διερεύνησης εργατικών δυστυχημάτων. Όταν χάνεται μια ανθρώπινη ζωή στην εργασία, σε οποιοδήποτε χώρο εργασίας, δημόσιο, ιδιωτικό, πρόκειται περί εργατικού δυστυχήματος.
Θα δούμε την αρμόδια εισαγγελέα και θα ζητήσουμε να διατάξει επίσπευση, διότι δεν υπάρχει πόρισμα, δεν υπάρχουν ιατροδικαστικές μελέτες, δεν έχει γίνει περισυλλογή και περιφρούρηση του χώρου.
Είναι φοβερό αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα, δε θέλω να αναφερθώ σε παραλληλισμούς. Αλλά είναι δυνατόν να χάνονται δύο άνθρωποι υπό συνθήκες που παίρνουν μια εντολή στον ασύρματο, να γυρίσουν πίσω, σε μια περιοχή που δεν υπάρχουν προστατευτέα έννομα αγαθά και πολίτες και δεν έχει διερευνηθεί ποιος έδωσε την εντολή και γιατί, στο αν είχαν μέσα προστασίας, αν υπήρχαν αντιασφυξιόγονες μάσκες, στο αν δεν είχε GPS ένα όχημα της πυροσβεστικής υπηρεσίας, αν υπάρχει καταγραφή του σημείου.
Επίσης, έχουν ζητήσει οι οικογένειες τα προσωπικά αντικείμενα των ανθρώπων υπήρχαν μέσα. Να δούμε το κινητό, να δούμε κλήσεις, να δούμε αν υπήρχε η δυνατότητα επικοινωνίας με άλλο τμήμα το οποίο βρισκόταν εκεί, κοντά. Επίσης, όλη αυτή η συζήτηση περί του ΔΕΔΔΗΕ, το πώς ξεκίνησε η πυρκαγιά. Πριν υπάρξουν λοιπόν θέματα ποινικών ή αστικών διαδικασιών.
Είναι δυνατόν να έχουν περάσει 40 μέρες και δύο άνθρωποι να έχουν απανθρακωθεί και να μην υπάρχει η στοιχειώδης διαδικασία ενός πορίσματος, μίας εξέτασης μαρτύρων. Υπήρχε ένας κτηνοτρόφος ο οποίος επέβαινε μέχρι ένα σημείο, μέχρι να πάρει την εντολή να γυρίσει πίσω το πυροσβεστικό όχημα.
Πού είναι αυτός ο άνθρωπος; Να ακούσουμε, την μαρτυρία του. Αυτός ήταν αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυρας. Καταλαβαίνετε ότι δημιουργούνται εύλογα σημαντικές απορίες.
Εμείς θα ζητήσουμε λοιπόν από την Εισαγγελέα να δώσει εντολή για επίσπευση όλων αυτών των διαδικασιών, διότι δυστυχώς βλέπουμε μια σχετική καθυστέρηση. Ο ανιψιός του αδικοχαμένου Μάνου, ο Ηλίας, μας είπε ότι το όνειρο της ζωής του είναι να καταταγεί στην πυροσβεστική υπηρεσία.
Αυτό, παρά το χαμό του θείου του, ο οποίος τον αγαπούσε πάρα πολύ, γιατί δεν είχε δικά του παιδιά. Οι άνθρωποι θέλουν διαφάνεια και δικαιοσύνη. Δεν έχουν καλέσει για καταθέσεις κανέναν από την οικογένεια, από τους συναδέλφους, από τους διοικητές. Δεν υπάρχει πόρισμα της ίδιας της πυροσβεστικής που είναι το πρώτο που θα πρέπει να κάνει.»
Πότε έπρεπε να ήταν έτοιμο το πόρισμα;
«Κανονικά έπρεπε να είχε γίνει άμεσα. Δηλαδή, να δώσουμε το περιθώριο ενός μήνα, που έχει γίνει η ολοκλήρωση διαδικασίας. Επίσης, θα έπρεπε να κληθούν και οι τεχνικοί, μηχανικοί του ΔΕΔΔΗΕ να εξηγήσουν αν υπάρχουν ευθύνες για το ξεκίνημα της πυρκαγιάς, ώστε να αποφευχθεί και για το μέλλον. Είναι όλα στο σκοτάδι και στα τυφλά. Δεν υπάρχει και καμία επίσημη καταγραφή, των στοιχείων. Βρέθηκαν καμένες οι αρβύλες. Κάποιοι συνάδελφοί τους, για να τους τιμήσουν, βάλανε εκεί μια ελληνική σημαία. Την επόμενη μέρα εξαφανίστηκαν. Ποιος τις πήρε, τι έχουνε γίνει, ποιος τις μάζεψε, ποιος τις θέλει, δεν ξέρει κανείς. Και είναι το μοναδικό που έμεινε από ένα ανθρώπινο σώμα, από μια στολή. Μιλάμε για έναν πυροσβέστη, ο οποίος είχε δεκαετίες εμπειρία και προϋπηρεσία. Το άλλο το παλικάρι δυστυχώς ήταν πιο πρόσφατο στην υπηρεσία.
Αλλά μιλάμε για έναν από τους εμπειρότερους και τους πολύ συντηρητικούς στην αντιμετώπιση των κίνδυνων, που τηρούσε πολύ αυστηρά, όλα τα μέτρα ασφαλείας. Αυτά μας το είπανε κατηγορηματικά οι συγγενείς του.
Ένας έμπειρος πυροσβέστης, για να γυρίζει επιτόπια και να πηγαίνει προς το θάνατο, σημαίνει ότι έχει πάρει εντολή από την ιεραρχία. Δεν μπορεί να του το έδωσε κάποιος συνάδελφος. Έχει δώσει εντολή κάποιος από την υπηρεσία και αυτό υπάρχει ηχογραφημένο. Είναι αδιανόητο το 2026 να μην υπάρχει σύστημα GPS navigation που έχει το πιο φθηνό ιδιωτικό αυτοκίνητο, για να γνωρίζει ο πυροσβέστης που πάει, πού ακριβώς βρίσκεται και τι συνθήκες υπάρχουν και αν υπάρχουν και παρακαμπτήριο οδοί, αγροτικοί, χωματόδρομοι
για να διαφύγει. Είναι δυνατόν αυτό στην εποχή μας; Να μην υπάρχουν κάμερες.
Εδώ συζητιέται παγκοσμίως να υπάρχουν στις αστυνομικές δυνάμεις κάμερες για να καταγράφουν όλα τα περιστατικά. Να ξέρουν αν επιτέθηκε κάποιος στον αστυνομικό, αν ο αστυνομικός επιτέθηκε και άσκησε βία, να υπάρχουν τα πάντα καταγεγραμμένα και αποδελτιωμένα. Κάμερες παντού μας παρακολουθούν. Τα πρόστιμα έρχονται στο σπίτι μας πλέον ηλεκτρονικά με email. Είναι δυνατόν να μην υπάρχει κάποιο σύστημα, καταγραφής για να γνωρίζει η πολιτεία την εξάπλωση της φωτιάς, το ανθρώπινο δυναμικό αν εκτίθεται και που είναι οι δυνάμεις κατανεμημένες;»
Θεωρείτε ότι στο χώρο στον οποίο έχασαν τη ζωή τους οι δύο πυροσβέστες τηρήθηκαν οι διαδικασίες που έπρεπε;
«Όχι, καθόλου. Δεν υπήρχε ούτε κόκκινη κορδέλα, να περιφρουρηθεί, να τραβηχτούν φωτογραφίες, να δουν το DNA. Οι άνθρωποι αφήσαν, δυστυχώς λυπάμαι τώρα που το λέω, στάχτες. Το αμάξι σε όλες τις φωτογραφίες είναι καμένο μόνο μπροστά. Το μπροστά δε δικαιολογεί. Γιατί βγήκανε; Ποιος τους κάλεσε να πάνε; Πηγαίνουν σε μία περιοχή στην οποία δεν υπήρχε τίποτα. Δηλαδή, υπήρχε μόνο αυτή η εξάπλωση λόγω του ανέμου. Εκεί δεν υπήρχε ούτε ανθρώπινο στοιχείο, ούτε ζώα, ούτε κάτι για διαφύλαξη. Ποιος έδωσε αυτή την εντολή και γιατί;»
Είπατε και για ένα τρίτο πρόσωπο, για έναν κτηνοτρόφο.
Ναι, ένας κτηνοτρόφος επέβαινε πίσω στην καρότσα για να πάει να βοηθήσει ο άνθρωπος ή γιατί ήταν εκεί τα δικά του τα ζωντανά. Όταν δόθηκε η εντολή, οι πληροφορίες που έχουμε είναι ότι κατέβηκε. Μιλάμε για μια πλαγιά που βλέπεις από πάνω, αν έχει εξαπλωθεί η φωτιά και αν είναι επικίνδυνο. Δεν έπρεπε να ζητηθεί ο αυτόπτης μάρτυρας; Το βασικό που κάνουμε πάντα σε μία διαδικασία που διερευνάται και ποινικά είναι να καλέσουμε άμεσα όταν έχει νωπές τις μνήμες, τον μάρτυρα.»
Θεωρείτε ότι υπάρχει προχειρότητα;
«Εγώ δε θέλω να μιλήσω ακόμη για προσπάθεια συγκάλυψης. Σίγουρα όμως νομίζω ότι από άποψη νομιμότητας και διαφάνειας υπάρχει άμεση υποχρέωση και θα ζητήσουμε από την αρμόδια εισαγγελία να δοθούν εντολές να ολοκληρωθεί η διαδικασία, να έχουμε μπροστά μας ένα πόρισμα. Να έχουμε μια ιατροδικαστική έκθεση. Στην υπόθεση Μαζωνάκη διατάχθηκε εντός ώρας αυτό. Δεν καταλαβαίνω, γιατί υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά; Πρέπει να είσαι επώνυμος στην Ελλάδα; Η οικογένεια δεν έχει κληθεί. Ούτε οι άνθρωποι των φορέων, ούτε της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δηλαδή αυτά είναι δουλειά των δικηγόρων, πριν το κάνει η επίσημη θεσμική διαδικασία;
Εγώ σήμερα έχω καθήκον απέναντι στην αλήθεια και στους δύο νεκρούς να καταγράψω το γεγονός της καθυστέρησης και να ζητήσω από την αρμόδια εισαγγελέα, να δώσει τις σχετικές εντολές.
Όταν μιλάμε για πυροσβεστικό σώμα, η πυροσβεστική έχει αντανακλαστικά και αξιόμαχους αξιωματικούς και μόνιμους υπαλλήλους και μαχόμενους πυροσβέστες και έχουν δώσει τη ζωή τους για το καθήκον.
Αλλά δε γίνεται τα ανακλαστικά της όταν θρηνεί δύο ανθρώπους της να είναι τόσο υπνωτισμένα. Δεν μπορεί να έχουν τόσο μεγάλη καθυστέρηση. Και εν πάσει περιπτώση υπάρχει θέμα δικαιοσύνης και νομιμότητας.
Τι θα ζητήσετε ακριβώς από την εισαγγελέα
«Θα ζητήσουμε να δώσει εντολή σε όλες τις εμπλεκόμενες αρχές να επισπεύσουν τη διαδικασία και να δώσουν τη δυνατότητα και στην οικογένεια να έχει πρόσβαση και στο όχημα, με δικό της πραγματογνώμονα και στα προσωπικά αντικείμενα, που βρίσκονται μέσα στο όχημα και σε υλικό που έχει συλλεγεί ή έπρεπε να έχει συλλεγεί ή έπρεπε να έχει περιφρουρηθεί από τον τόπο που χάθηκαν. Εμείς θα μιλήσουμε και με τον κ. Δήμαρχο που ξέρουμε ότι έχει ευαισθητοποιηθεί ιδιαίτερα για το θέμα αυτό. Από εκεί και πέρα καλούμε τον οποιοσδήποτε που έχει κάτι να καταθέσει ή να συνεισφέρει ή γνωρίζει ή άκουσε ή είχε μια επικοινωνία, προκειμένου να συγκεντρωθεί όλο το απαραίτητο αποδεικτικό υλικό για να γνωρίζουν για ποιο λόγο χάθηκαν οι άνθρωποι.»
Η οικογένεια απευθύνθηκε σε εσάς γι' αυτόν ακριβώς το λόγο;
«Απευθύνθηκε γιατί δεν υπήρξε οποιαδήποτε επικοινωνία οποιασδήποτε αρχής. Μιλάμε για οικογένειες του μόχθου, ο ιερέας έχει πέντε παιδιά και το ένα το έδωσε στο καθήκον. Δηλαδή είναι σημαντικό να τιμάμε και τους επωνύμους, αλλά υπάρχουν και οι ανώνυμοι μαχητές που μπήκανε στο μέτωπο και θυσιάστηκαν για για το κοινό καλό. Η οικογένεια ζητάει από τη στιγμή που δεν υπήρξε αυτή η οποιαδήποτε επίσημη κλήτευσή της να υπάρχει δι' ημών η επίσημη διαδικασία προς τις αρμόδιες αρχές και να κάνουμε αιτήσεις για να λάβουμε τα σχετικά πορίσματα, το υλικό που έχει συλλεγεί, τις φωτογραφίες, την επιμέτρηση των αποστάσεων, το σήμα στον ασύρματο, το οποίο το επαναλαμβάνω θεωρώ ότι είναι σημαντικό, ποιος το έδωσε, γιατί το έδωσε και τι σκοπιμότητα είχε η συγκεκριμένη εντολή η οποία οδήγησε στο να μπουν σε αυτό το τείχος του καπνού όπως ονομάστηκε. Επίσης το σημαντικότερο είναι τα μέτρα προστασίας.. Δηλαδή, ένας άνθρωπος που δεκαετίες είναι πυροσβέστης είναι δυνατόν να βγαίνει έξω χωρίς να βάλει αντιασφυξιογόνα μάσκα; Στους κανονισμούς υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας, οπουδήποτε υπάρχει αέριο, διαρροή είναι υποχρεωτικό. Σε ειδικά συνεργεία και σε τεχνικές εργασίες και είναι δυνατόν στο πυροσβεστικό σώμα να μην υπάρχουν; Γιατί δεν έγινε χρήση, να μας δικαιολογήσει κάποιος γιατί δεν υπήρχαν σε όχημα της υπηρεσίας, το ξαναλέω.»
Έγινε και πολύ μεγάλη συζήτηση γενικά για το καθεστώς υπό το οποίο δουλεύουν οι εποχικοί πυροσβέστες
«Είναι συμβασιούχοι. Ο γνήσιος όρος εποχικότητα στο εργατικό δίκαιο παραπέμπει σε μία απασχόληση που είναι μόνο για παράδειγμα για τους θερινούς μήνες. Είναι μόνο στο διάστημα που παίρνει άδεια κάποιος μόνιμος υπάλληλος. Εδώ, η απασχόληση, οι ανάγκες που καλύπτουν είναι όλο το έτος πλέον. Υπάρχει αυτό το καθεστώς τριών ταχυτήτων. Δηλαδή, ένα πολύ σημαντικό που μας το ανέδειξε δυστυχώς το δυστύχημα αυτό, είχαμε δύο ανθρώπους που έχουν επισφαλείς σχέσεις εργασίας. Ο ένας, πέντε χρόνια ομηρία και ο άλλος ανά χρόνο να αγωνιά αν θα τον ξαναπάρουν.»
Είναι καλά εκπαιδευμένοι;
«Δυστυχώς ο αδικοχαμένος μπορεί να ήταν δεκαετίες. Αλλά ένα παλικάρι το οποίο μπαίνει κατευθείαν στο μέτωπο, τι εκπαίδευση έχει; Μας είπανε και συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι, θα μας δώσουν στοιχεία, εάν αυτά τα παιδιά είναι ετοιμοπόλεμα. Με την έννοια ότι έχουν την πλήρη κατάρτιση, έχουν τον εξοπλισμό ασφαλείας, έχουν κάποιες προσλαμβάνουσες, κάποιες εμπειρίες. Γι’ αυτό και για μας ο θεσμός πρέπει να είναι θεσμός μονιμότητας στο πυροσβεστικό σώμα. Δε νοείται στη χώρα Ελλάδα, με τις πυρκαγιές που αντιμετωπίζουμε και τους κατακλυσμούς να μην υπάρχει εξαιρετικά εκπαιδευμένο μόνιμο προσωπικό το οποίο το έχει ανάγκη και η υπηρεσία.»
