Η ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής αποτελεί για χιλιάδες νέους την αρχή μιας νέας περιόδου ζωής. Για τους φοιτητές που επιλέγουν το Ρέθυμνο, όμως, μαζί με τη χαρά της επιτυχίας ξεκινά σχεδόν αμέσως και ένας δύσκολος αγώνας: η αναζήτηση κατάλληλης και οικονομικά προσιτής κατοικίας.
Το Ρέθυμνο είναι μια πόλη με έντονη φοιτητική παρουσία, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί έναν ιδιαίτερα δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Αυτές οι δύο ταυτότητες συνυπάρχουν, όχι πάντα αρμονικά. Η αυξημένη τουριστική ζήτηση, η διάδοση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η περιορισμένη προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση διαμορφώνουν μια εξαιρετικά ανταγωνιστική αγορά.
Σύμφωνα με διαθέσιμες διαδικτυακές αγγελίες, η μέση ζητούμενη τιμή για φοιτητικές κατοικίες στην ευρύτερη περιοχή του Ρεθύμνου διαμορφώνεται περίπου στα 14 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Οι ζητούμενες τιμές για μικρά διαμερίσματα και γκαρσονιέρες συχνά κινούνται μεταξύ 350 και 500 ευρώ τον μήνα, ενώ μεγαλύτερες κατοικίες μπορεί να φτάσουν ή να ξεπεράσουν τα 700-800 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή, την κατάσταση και τον εξοπλισμό τους. Οι τιμές αυτές προέρχονται από αγγελίες και δεν ταυτίζονται αναγκαστικά με τα ποσά στα οποία ολοκληρώνονται τελικά οι συμφωνίες.
Για μία οικογένεια που κατοικεί σε άλλη πόλη, το ενοίκιο είναι μόνο η αρχή. Στο μηνιαίο κόστος προστίθενται το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό, το διαδίκτυο, τα κοινόχρηστα, η θέρμανση ή η ψύξη, οι μετακινήσεις, η διατροφή και οι υπόλοιπες ανάγκες του φοιτητή. Παράλληλα, κατά την έναρξη της μίσθωσης απαιτούνται συνήθως η εγγύηση, το πρώτο ενοίκιο και, σε αρκετές περιπτώσεις, η αμοιβή μεσιτικού γραφείου. Έτσι, η εγκατάσταση ενός πρωτοετούς μπορεί να απαιτήσει ένα ιδιαίτερα υψηλό αρχικό ποσό.
Η ποιότητα δεν ακολουθεί πάντα την τιμή
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα δεν είναι μόνο το ύψος των ενοικίων, αλλά και η αναντιστοιχία ανάμεσα στην τιμή και στην ποιότητα των προσφερόμενων κατοικιών. Οι οικογένειες αναζητούν ένα ασφαλές, φωτεινό και λειτουργικό σπίτι, με επαρκή μόνωση, σωστές ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, βασικό εξοπλισμό και πρόσβαση στις συγκοινωνίες.
Ωστόσο, στην πράξη μπορεί να συναντήσουν παλαιά ή ελλιπώς συντηρημένα ακίνητα, μικρούς χώρους, υγρασία, φθαρμένα έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές ή κατοικίες χωρίς επαρκή ενεργειακή απόδοση. Η υγρασία αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα σε μια παραθαλάσσια πόλη, καθώς μπορεί να επιβαρύνει τόσο την ποιότητα διαβίωσης όσο και τα έξοδα θέρμανσης.
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται, επομένως, να αποφασίσουν γρήγορα, χωρίς πάντοτε να διαθέτουν τον χρόνο για λεπτομερή έλεγχο του ακινήτου. Ένα οικονομικό σπίτι μπορεί να αποδειχθεί τελικά ακριβότερο, εάν παρουσιάζει υψηλή κατανάλωση ρεύματος, προβλήματα μόνωσης ή συνεχείς ανάγκες επισκευών.
Μισθώσεις μόνο για την ακαδημαϊκή περίοδο
Μια ακόμη ιδιαιτερότητα της τοπικής αγοράς είναι οι κατοικίες που προσφέρονται μόνο από το φθινόπωρο μέχρι το τέλος της άνοιξης. Σε ορισμένες αγγελίες αναφέρεται ρητά διαθεσιμότητα, για παράδειγμα, από τον Οκτώβριο μέχρι τον Ιούνιο. Μετά την ολοκλήρωση της ακαδημαϊκής περιόδου, τα ακίνητα αξιοποιούνται ενδεχομένως για τουριστική μίσθωση.
Αυτό δημιουργεί σοβαρά πρακτικά προβλήματα. Οι φοιτητές μπορεί να έχουν εξεταστική τον Ιούνιο ή τον Σεπτέμβριο, θερινή πρακτική άσκηση, εργασία ή άλλες ακαδημαϊκές υποχρεώσεις. Επιπλέον, πρέπει να μεταφέρουν ή να αποθηκεύσουν τα προσωπικά τους αντικείμενα και να ξεκινήσουν εκ νέου την αναζήτηση κατοικίας πριν από την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά.
Η προσωρινότητα αυτή δυσκολεύει τη δημιουργία ενός σταθερού περιβάλλοντος ζωής. Το σπίτι δεν αποτελεί απλώς έναν χώρο ύπνου. Είναι ο χώρος στον οποίο ο φοιτητής μελετά, ξεκουράζεται, κοινωνικοποιείται και προσπαθεί να προσαρμοστεί στην πρώτη περίοδο ανεξάρτητης διαβίωσης.
Η πίεση που βιώνουν οι γονείς
Για τους γονείς, η αναζήτηση κατοικίας συνοδεύεται από έντονη οικονομική και συναισθηματική πίεση. Πολλοί ταξιδεύουν στο Ρέθυμνο για λίγες ημέρες, επισκέπτονται διαδοχικά ακίνητα και προσπαθούν να συγκρίνουν τιμές, αποστάσεις και συνθήκες μέσα σε περιορισμένο χρόνο.
Ο φόβος ότι μια καλή κατοικία θα δοθεί άμεσα στον επόμενο ενδιαφερόμενο περιορίζει τη δυνατότητα προσεκτικής αξιολόγησης. Παράλληλα, οι γονείς ανησυχούν για την ασφάλεια της περιοχής, τη μετακίνηση προς την Πανεπιστημιούπολη του Γάλλου, την κατάσταση του κτιρίου και τη σαφήνεια των όρων του μισθωτηρίου.
Για οικογένειες με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, η φοιτητική στέγαση μπορεί να ανατρέψει ολόκληρο τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γονείς αναγκάζονται να περιορίσουν άλλες βασικές δαπάνες, να εργαστούν περισσότερο ή να στηριχθούν σε συγγενικά πρόσωπα. Άλλοι φοιτητές επιλέγουν τη συγκατοίκηση ή την παράλληλη εργασία, όχι ως ελεύθερη επιλογή αλλά ως οικονομική αναγκαιότητα.
Οι φοιτητικές κατοικίες δεν επαρκούν για όλους
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης διαθέτει στο Ρέθυμνο οργανωμένες φοιτητικές κατοικίες, με 139 δίκλινα δωμάτια και τέσσερα δωμάτια προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία. Τα δωμάτια παρέχουν βασικές υποδομές, όπως ατομικό λουτρό, θέρμανση και ψύξη, επίπλωση και πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η δυνατότητα στέγασης αφορά περιορισμένο αριθμό φοιτητών και η επιλογή πραγματοποιείται με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια.
Η δημιουργία νέων φοιτητικών εστιών στο Ρέθυμνο, οι οποίες προβλέπεται να προσθέσουν περίπου 2.710 θέσεις, μπορεί να αλλάξει σημαντικά την κατάσταση όταν ολοκληρωθεί. Μέχρι τότε, όμως, η πλειονότητα των φοιτητών εξακολουθεί να εξαρτάται από την ιδιωτική αγορά.
Το στεγαστικό πρόβλημα δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα οικογενειακού προϋπολογισμού. Επηρεάζει την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και μπορεί να καθορίσει ακόμη και το αν ένας νέος θα αποδεχθεί τη θέση του στο Πανεπιστήμιο. Η δυσκολία εξασφάλισης κατοικίας αναγνωρίζεται ως ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ελκυστικότητα των σπουδών στην πόλη.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί περισσότερες δημόσιες φοιτητικές κατοικίες, ουσιαστική ενίσχυση των οικογενειών, ελέγχους στις συνθήκες μίσθωσης και καλύτερη ενημέρωση των πρωτοετών. Η δυνατότητα ενός νέου να σπουδάσει δεν πρέπει να εξαρτάται από το εάν η οικογένειά του μπορεί να αντέξει ένα ενοίκιο που πλησιάζει ή ξεπερνά τον μισό μηνιαίο μισθό.
ΠΟΠΗ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗ
