Στα προηγούμενα δύο δημοσιεύματα αναφερθήκανε στις Ρεθεμνιώτικες ονομασίες των φαγώσιμων μανιταριών(έμμετρο) στο πρώτο και στο δεύτερο μιλήσαμε για την καλλιέργεια μανιταριών άγριων και καλλιεργήσιμων ήδη. Καταγράψαμε τα απαραίτητα υλικά και εργαλεία για να ξεκινήσει κάποιος ερασιτεχνικά μια καλλιέργεια. Ξεχωρίσαμε τα τρία βασικά στάδια τις επιλογής και τοποθέτηση του μύκητα για επώαση(ιστολογικά η με σπόρια)-πρώτο στάδιο, τις επώασης -δεύτερο και της παραγωγής -τρίτο. Τέλος αναφερθήκαμε σε δύο είδη μανιταριών πολύ γνωστών σε μάς τον αρτηκίτη (πλευρώτους) και τον δρουβαλίτη (γεωτρόπα). Ξαναθυμίζουμε ότι το πρώτο ((τρώει ξύλο)) ενώ ο δρουβαλίτης δημιουργεί με διάφορα δένδρα συμβιωτικές μυκόριζες. Ας δούμε αναλυτικά τα στάδια μέσα από την εμπειρία της διαδικασίας. Θυμίζουμε πάλι ότι ο ερασιτέχνης μπορεί να ασχοληθεί από όποιο στάδιο επιθυμεί αφήνοντας τα προηγούμενα αφού υπάρχουν διαθέσιμα είτε μικκύλια για εμβολιασμό είτε έτοιμα εμβολιασμένα υποστρώματα για παραγωγή.
ΑΝΑΠΙΑΣΜΑ ΑΡΤΗΚΙΤΗ ΣΕ ΠΕΛΕΤ ΑΠΟ ΕΠΙΜΟΛΥΣΜΕΝΟ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ
ΑΝΑΠΙΑΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΤΗΚΙΤΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ
Επιλέγουμε υγειές μανιτάρια (όχι ώριμα και σκουληκοφαγωμένα) και με το χέρι για να αποφύγουμε τις επιμολύνσεις, τα χωρίζουμε στη μέση. Με το κατάλληλο εργαλείο(νυστέρι, μαχαιράκι κ.λ.π) αφού το απολυμάνουμε με οινόπνευμα 70% παίρνουμε μικρά μικρά κομματάκια εσωτερικού ιστού. Τα τοποθετούμε ,είτε πάνω σε κατάλληλα προετοιμασμένο χαρτί ,είτε σε αποστειρωμένο καρπό δημητριακών(στάρι κριθάρι κ.α). Στην πρώτη περίπτωση χαρτί, επιλέγουμε χαρτί από κούτα απαλλαγμένο από κόλλες και μελάνια τα αποστειρώνουμε με βραστό νερό για τουλάχιστον 10 λεφτά και αφού κρυώσουν και στραγγίσουν όχι όμως να στεγνώσουν, τοποθετούμε τα κομματάκια του ιστού. Σε μια μεμβράνη η τάπερ βάζουμε το ένα χαρτί με τα κομματάκια πάνω στο άλλο σε στυλ λαζάνια και τα κλείνουμε κάνοντας τέσσερεις πέντε μικρές τρυπούλες είναι αρκετές. Σε θερμοκρασίες από 10 έως 23 βαθμούς κελσίου και σκοτεινό μέρος σε 20 μέρες έως ένα μήνα τα χαρτιά θα έχουν ασπρίσει ,τότε είναι έτοιμα για την επόμενη φάση. Αν επιλέξουμε τα δημητριακά τα βάζουμε μια μέρα πρίν στο νερό τα αποστειρώνουμε με βράσιμο για μισή ώρα και τα στραγγίζουμε χωρίς να στεγνώσουν. Τότε τα τοποθετούμε κατά προτιμήσει σε σακουλάκια πλαστικά(απολύμανσή με ψέκασμα - οινόπνευμα). Στην συνέχεια τοποθετούμε τα κομματάκια του ιστού και τα κλείνουμε αεροστεγώς κάνοντάς πάλι 4-5 τρυπούλες. Η συνέχεια είναι ίδια με το χαρτί. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε βάζα αλλά θέλουν αποστείρωση και επιμολύνονται πιο εύκολα από μούχλα ειδικά αν έχουν ξαναχρησιμοποιηθεί. Τέλος μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τριβλείο Πέτρι με άγαρ και να τοποθετήσουνε τα κομματάκια του ιστού.
ΑΝΑΠΙΑΣΜΑ ΤΟΥ ΑΡΤΗΚΊΤΗ ΜΕ ΣΠΌΡΙΑ
Τα μανιτάρια όπως ο αρτηκίτης μόλις ανοίξουν(ξεδιπλώσουν) από κάτω απελευθερώνουν σπόρια στη φύση για τον πολλαπλασιασμός τους .Ξανά αναφέρω εδώ την προσωπική παρατήρηση για τον καλύτερο συνεργάτη πολλαπλασιαστή του αρτηκίτη το σαλιγκάρι (χοχλιός). Τρώει μανιωδώς το κάτω μέρος και μαζί φυσικά εκατοντάδες σπόρια, στην συνέχεια αφοδεύει στην ρίζα του άρτηκα τα σπόρια με το πολλαπλασιαστικό υλικό τα περιττώματα του . Αν αφήσουμε το μανιτάρι το βράδυ σε γυαλί το πρωί θα δούμε ζωγραφισμένα τα αποτυπώματα των σπόριων. Μπορούμε να τα συλλέξουμε κόβοντας το πόδι του μανιταριού ,το στηρίζουμε με οδοντογλυφίδες για να μην ακουμπάει και επιμολύνεται, και τοποθετώντας από κάτω αποστειρωμένη συμπαγή γάζα .Στη συνέχεια την τοποθετούμε σε πολλαπλάσιαστικο υλικό. Είναι πιο δύσκολη και περισσότερο επιστημονική μέθοδος με περισσότερους κινδύνους επιμολύνσεων χρησιμοποιείτε πιο πολύ για απόπειρες φύτευσης στο φυσικό περιβάλλον.
ΑΝΑΠΙΑΣΜΑ ΤΟΥ ΔΡΟΥΒΑΛΙΤΗ ΓΕΩΤΡΟΠΑ
Τα μανιτάρια όπως ο δρουβαλίτης που δημιουργούν συμβιωτικές μυκόριζες έχουν μεγάλο βαθμό δυσκολίας στην καλλιέργειά τους, ιδιαίτερα ερασιτεχνικά. Οι πιο διαδεδομένη τρόποι είναι μια Ρωσική μέθοδος όπου πολτοποιούμε ώριμα μανιτάρια με νερό προσθέτουμε λίγη ζάχαρη και λίγο ξύδι τ’ αφήνουμε να δουλέψουν στον ήλιο για ένα έως δύο μήνες και μετά σκαλίζουμε στο δένδρο πού θέλουμε να δημιουργηθούν μυκόριζες και ρίχνουμε το μίγμα. Κατάλληλα δένδρα βελανιδιές κουμαριές κ.α. Στη δεύτερη μέθοδο αγοράζουμε έτοιμο εργαστηριακά μικκύλιο και ακολουθούμε την ίδια προσέγγισή σε κατάλληλο δένδρο όπου υπάρχει πλούσιο θρεπτικό υλικό. Προσωπικά έχω αναπιάσει ιστολογικά δρουβαλίτη σε βάζο με καλαμπόκι και έχω κάνει δεύτερη διαίρεση με ταγή με στόχο τη φύτευση κάτω από δένδρο , αλλά και την καλλιέργεια σε πλούσιο πολλαπλασιαστικό υπόστρωμα με υπολείμματά καφέ κ.α. Ίδωμεν.
Η ΚΑΤΩ ΠΛΕΥΡΑ ΑΡΤΗΚΙΤΗ ΜΕ ΣΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΛΥΝΣΗ ΣΕ ΓΚΑΒΙΚΙΛΙΕΣ ΞΥΛΟΥ
ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΟΥΜΕ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
α) Σχολαστική καθαριότητα συχνή απολύμανση των εργαλείων -άλλοι μύκητες είναι πανταχού παρόντες ειδικά η μούχλα
β) Ο ιστός που παίρνουμε πρέπει να είναι υγιείς(όχι σκουλικο-τρυπημένος και υπερώριμος) και μόνο από το εσωτερικό μέρος
γ) Καλή προετοιμασία και αποστείρωση του υλικού πάνω στο οποίο θα γίνει ο πολλαπλασιασμός(χαρτί, καρποί δημητριακών κ.α.).
ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΕΠΩΑΣΗΣ ΤΟΥ ΜΥΚΗΤΑ
Αφού έχουμε ολοκληρώσει το πρώτο στάδιο αποθηκεύουμε το υλικό είτε σε ένα μεγάλο πλαστικό τάπερ είτε σε μια σακούλα μαύρη κατά προτίμηση και το τοποθετούμε σε χώρο σκοτεινό με θερμοκρασίες από 10-23 βαθμούς κελσίου για ένα μήνα περίπου μέχρι να ασπρίσει όλο το υλικό. Αν όλα πάνε καλά μπορούμε να προχωρήσουμε σε αύξησή του υλικού με την ίδια διαδικασία χρησιμοποιώντας ένα μέρος του υλικού και νέο υλικό για υπόστρωμα.
ΤΙ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΈΞΟΥΜΕ
Α) Αν υπάρχει μόλυνση ιδιαίτερα με μούχλα πετάμε μεγαλύτερο μέρος από το επιμολυσμένο αν όχι όλο για σιγουριά.
Β) Πηγαίνουμε σιγά σιγά παρότι ο κανόνας είναι στο ένα κιλό πολλαπλασιαστικού υλικού βάζουμε τρείς με τέσσερεις κουταλιές της σούπας έτοιμο μυκήλιο προτείνω το μισό μισό για να επιμολυνθεί πολύ πιο γρήγορα και πιο ασφαλή το νέο μείγμα.
Γ)Αν θέλουμε να επιμολύνουμε με μανιτάρι (μύκητα) γκαβίλιες ξύλου το κάνουμε σε αυτή τη φάση ,όπου έχουμε ήδη αναπιάσει μυκήλιο γιατί αν βάλουμε απευθείας πάνω στις γκαβίλιες ιστό θα αποτύχει.
Δ) Με έτοιμο υλικό προτείνω να εμβολιάζονται και υλικά όπως το άχυρο και το πέλετ(όχι πεύκου .
1)ΜΟΛΥΣΜΕΝΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ ΑΠΟ ΜΟΥΧΛΑ 2)ΥΓΕΙΕΣ ΣΕ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ ΕΤΟΙΜΟ ΓΙΑ
ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΑΣΗ
Έχοντας φτάσει σε αυτή τη φάση είμαστε έτοιμη να μπούμε στην τελική φάση του τελικού εμβολιασμού και της επώασης του τελικού υποστρώματος και την παραγωγή μανιταριών για τα οποία θα μιλήσουμε στο επόμενο δημοσίευμα.
ΑΡΜΕΝΟΙ 13/05/2026
ΓΙΩΡΓΗΣ ΚΤΙΣΤΑΚΗΣ
ΚΤΙΣΤΟΓΙΩΡΓΗΣ)
