Μετά τις προσφυγές στο Συμβούλιο Επικρατείας των κατοίκων της Επισκοπής και του Δήμου Αποκορώνου,  μια ακόμη έρχεται να προστεθεί από  κατοίκους του Βορειοανατολικού Ρεθύμνου από Μυσσίρια μέχρι Σκαλέτα κατά της  με ΑΠ:ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/68871/4536/20-7-2022 Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) του έργου: «Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ): τμήμα Χανιά - Ηράκλειο».

Κι ενώ το υπουργείο Υποδομών προγραμμάτιζε ότι για το τμήμα των 157,5 Km από Χανιά μέχρι Χερσόνησο οι προσφορές των κατασκευαστικών εταιρειών θα δίνονταν το 2023 στοχεύοντας την ολοκλήρωση του διαγωνισμού μέσα στο ίδιο έτος,  τρείς προσφυγές στο ΣΤΕ κατά της ΑΕΠΟ αλλάζουν τα δεδομένα και εκτρέπουν την πορεία των εν εξελίξει διαγωνιστικών διαδικασιών.

          Τα κυριότερα νομικά ζητήματα που τίθενται στην προσφυγή αφορούν σωρεία παραβάσεων της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας στους περιβαλλοντικούς όρους για τον ΒΟΑΚ αλλά και πράξεις της Διοίκησης που έχουν σχέση με το έργο και αφορούν:

Α) στην ερμηνεία και εφαρμογή της οδηγίας 2011/92/ΕΕ για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων,

 Β) στην ερμηνεία και εφαρμογή της οδηγίας 2008/50/ΕΚ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα,

Γ) στην ερμηνεία και εφαρμογή της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ για την πολιτική στον τομέα των υδάτων

 Δ) στην ερμηνεία και εφαρμογή της οδηγίας 2008/105/ΕΚ σχετικά με πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος στον τομέα της πολιτικής των υδάτων,

Ε) στην ερμηνεία και εφαρμογή της οδηγίας 2006/11/ΕΚ για τη ρύπανση που προκαλείται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται στο υδάτινο περιβάλλον της περιοχής,

ΣΤ) στην ερμηνεία και εφαρμογή της οδηγίας 2006/118/ΕΚ σχετικά με την προστασία των υπόγειων υδάτων από τη ρύπανση και την υποβάθμιση,

Ζ) στην ερμηνεία και εφαρμογή των οδηγιών 92/43ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, και 2009/147 Natura 2000.

Η) στην ερμηνεία και εφαρμογή της οδηγίας 2002/49ΕΚ για τον θόρυβο,

Θ) στην εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης (Άρθρο 191 ΣΛΕΕ) ως γενικής αρχής του δικαίου της Ένωσης.

          Η εξέλιξη αυτή ήταν αναμενόμενη μετά τις έντονες και επανειλημμένες αντιδράσεις, των κατοίκων οι οποίοι από τον Φεβρουάριο του 2020 με ποικίλα άρθρα, υπομνήματα και προτάσεις στη δημόσια συζήτηση υποστήριζαν ότι  η προτεινόμενη όδευση του ΒΟΑΚ στη Βόρεια παράκτια ζώνη του Ανατολικού Ρεθύμνου είναι προδιαγεγραμμένο έγκλημα σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, του πολιτισμού, των περιοχών μελλοντικής οικιστικής ανάπτυξης (περιοχή ΠΕΠΔΙ) της τουριστικής οικονομίας.  Περνά από περιοχές ΖΟΕ, (περιοχή 14), και  Ζώνες Υψηλής Παραγωγικότητας.  Οι υδάτινοι πόροι που εξυπηρετούν τον πρωτογενή τομέα και η ποιότητα του νερού θα επηρεαστεί σημαντικά.  Η επέκταση του σχεδίου πόλεως ανατολικά του Ρεθύμνου θα διακόπτεται από αυτοκινητόδρομο ταχείας κυκλοφορίας ο οποίος θα τεμαχίζει τα οικόπεδα. Ποιος πολίτης, ποια τουριστική επιχείρηση, θα θελήσει να επενδύσει ανάμεσα σε τρεις δρόμους, δίπλα στη θάλασσα ο ένας με τον άλλο σε απόσταση περίπου 100 μέτρων. Πολυάριθμες οικοδομήσιμες εκτάσεις με υψηλή σήμερα αντικειμενική και πραγματική αξία θα υποβαθμιστούν. Η προτεινόμενη χάραξη είναι σε λάθος τροχιά. Σε αυτό συνηγορεί το πλήθος των τεχνικών έργων που αναγκάστηκαν να προτείνουν οι μελετητές (κοιλαδογέφυρες, επιχωματώσεις, cut&cover, σήραγγες εκατοντάδων μέτρων στις αρχαιολογικές ζώνες κ.α.), κατακρεουργώντας το φυσικό ανάγλυφο. Οι συνέπειες είναι μη αναστρέψιμες για την αμφιθεατρική πλευρά-ύψωμα του κάμπου του Ρεθύμνου η οποία διαμελίζεται και μαζί της το οικονομικό και επενδυτικό ενδιαφέρον.

• Δεν θα παραιτηθούμε ποτέ από την πεποίθηση ότι ένα τόσο σπουδαίο έργο που επαγγέλλεται και πρέπει  να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των κατοίκων κ’ επισκεπτών του Ρεθύμνου, μπορεί να καταστρέφει ανεπανόρθωτα τον τόπο που ζουν αυτοί οι κάτοικοι ή θα επισκεφτούν οι τουρίστες. Πώς μπορεί, να θεωρείται περιβαλλοντολογικά συνετό να χαράσσεται δρόμος ταχείας κυκλοφορίας και  να περνά ακριβώς από την μέση της πιο τουριστικής και κατοικημένης περιοχής, εκεί που συγκεντρώνονται οι περισσότερες τουριστικές μονάδες, κάποιες εκ των οποίων διεθνώς βραβευμένες για την ποιότητα τους αλλά και σε μικρή απόσταση από την θάλασσα. Δεν είναι αμελητέα η βλάβη, που προκαλείται σε σπίτια πολιτών, καθώς ο εν λόγω δρόμος πρόκειται να διέλθει μέσα από  αυτά ή τις αυλές τους. Σε περιοχές ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, H επίδραση αυτή είναι αρνητική τόσο ως προς την καλαισθησία, όσο και ως προς την οικονομία της περιοχής, μέσω της τουριστικής υποβάθμισης. 
• Διαμαρτυρηθήκαμε επανειλημμένα, κληθήκαμε σε μια, όπως αποδείχτηκε  προσχηματική διαβούλευση της οποίας  προϋπόθεση ήταν ότι η χάραξη δεν αλλάζει!  Μια διαβούλευση  όπου η περιβαλλοντική αρχή που συντάσσει ΑΕΠΟ, διεξάγει τις διαβουλεύσεις και ταυτίζεται με την εγκρίνουσα αρχή (που είναι η Διεύθυνση περιβαλλοντικής αδειοδότησης του ΥΠΕΝ). (αντιτίθεται στην οδηγία 2001/42/ΕΕ άρθρο 6, παράγραφος 3 ».
• Σε αυτή τη «διαβούλευση» το Υπουργείο υποδομών αρνήθηκε καν να συζητήσει  την ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ πρόταση που πρότεινε ο Δήμος Ρεθύμνου της Νοτιότερης χάραξης - έξω από τον τουριστικό, οικιστικό ιστό της παράκτιας ζώνης - τεκμηριωμένη από έμπειρους επιστήμονες και ανεξάρτητους ειδικούς σε συνδυασμό με την πολύτιμη τοπική γνώση και η οποία υποστηρίχτηκε από όλα τα Τεχνικά Επιμελητήρια και την Αντιπεριφέρεια. Η πρόταση αυτή τόλμησε να επανεξετάσει μια άλλη τροχιά πλησιέστερη στην ενδοχώρα πίσω από τις αρχαιολογικές ζώνες Χαμαλευρίου και Σταυρωμένου καταλήγοντας στην περιοχή του Λατζιμά.
• Πλησιάζοντας τον αυτοκινητόδρομο αυτό γύρω από την πόλη, την πνίγουν περιβαλλοντικά και πολεοδομικά, με μοναδικό σκοπό να μαζεύονται ΕΠΙΠΛΕΟΝ διόδια.  Για το τμήμα κόμβο Ατσιποπούλου μέχρι κόμβο Αμαρίου , δε νοείται να συζητάμε για σύγχρονο ΒΟΑΚ στον οποίο μάλιστα θα κληθούν οι Κρητικοί και μάλιστα οι Ρεθεμνιώτες  να πληρώνουν διόδια και οι αλλαγές που προβλέπονται να αφορούν μικροδιορθώσεις της υφιστάμενης κατάστασης.

          Κατόπιν τούτων, δεν μένει άλλος δρόμος παρά η προσφυγή στη Δικαιοσύνη. Ας κρίνει αυτή αν ο ΒΟΑΚ πρέπει να τσιμεντοποιεί περιοχές αναπτυξιακής δυναμικής και υπεραξίας, τουριστικής, γεωργικής και οικιστικής προοπτικής, να ελίσσεται μέσα από τα οικιστικά-ρυμοτομικά σχέδια οικισμών, ανάμεσα σε κατοικίες, ξενοδοχεία, τουριστικές επιχειρήσεις, την ίδια τη ζωή μας.

Δεν είναι αργά για την

          ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΙΜΗ ΛΥΣΗ , να γίνει ο υπάρχον ΒΟΑΚ ο    περιφερειακός του Ρεθύμνου, Μετατόπιση των ορίων, Νοτιότερα τουλάχιστον 3 χμ.  από την προτεινόμενη χάραξη στη συγκεκριμένη περιοχή, ή όπου είναι καλύτερα μετά από μελέτη, όπου η αντικειμενική αξία γης είναι χαμηλότερη και ο αριθμός των υφιστάμενων κτισμάτων, μικρότερος. Τα ποσά αποζημιώσεων που θα απαιτηθούν για απαλλοτριώσεις θα είναι πολύ μικρότερα (το 1/5 ή και λιγότερο) σε σχέση με τις βορειότερες τουριστικές παραθαλάσσιες περιοχές. Κατ΄ αυτό τον τρόπο από τη μία θα μείνουν ανεπηρέαστες ιδιοκτησίες υψηλού κόστους και από την άλλη θα ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη περιοχών της ενδοχώρας με χαμηλό σήμερα επενδυτικό ενδιαφέρον έτσι θα έχουμε τα μέγιστα θετικά αποτελέσματα και τις όσο το δυνατόν λιγότερες παράπλευρες απώλειες.

  Ας σκεφθεί η κυβέρνηση μακροπρόθεσμα, να υπάρξει μια βιώσιμη ορθολογική, αναπτυξιακή προοπτική  που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του τόπου μας  και να  μην καταστραφούν οι κερδοφόρες επιχειρήσεις. Όχι γρήγορες λύσεις που θα υποβαθμίσουν τις ανεπτυγμένες αυτές περιοχές.

ΒΟΑΚ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ και δεν θα μπορεί να αλλάξει. Τα έργα πρέπει να μελετώνται σωστά και να εξετάζονται όλες οι λεπτομέρειες από την αρχή. Ακόμη και εάν το κόστος είναι μεγαλύτερο. 

Πρωτοβουλία ομάδας κατοίκων Ανατολικού Ρεθύμνου

Γιουλούντας Αντώνιος Ευάγγελος, τηλέφωνο  6937119039

Ερμής Γεώργιος του Ιωάννου,        τηλέφωνο  6973535200