ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΜΑΝΟΥΣΟ ΚΛΑΔΟ
Ως σπουδαίο ιστορικό γεγονός, το οποίο έρχεται να σηματοδοτήσει το μέλλον της Ορθοδοξίας, χαρακτηρίζει την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο των Ορθοδόξων Εκκλησιών ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Ευγένιος, ο οποίος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και τα αποτελέσματα των συνεδριών, οι οποίες θα ολοκληρωθούν επίσημα την προσεχή Δευτέρα.
Μιλώντας στην εφημερίδα μας, ο Σεβασμιότατος κ. Ευγένιος αναλύει τα όσα έχουν διαδραματιστεί έως σήμερα στο Κολυμπάρι Χανίων, μιλά για τον ρόλο του Οικουμενικού Πατριάρχη, σχολιάζει τις απουσίες των τεσσάρων Προκαθημένων και αναφέρεται στην ουσία των συζητήσεων που διεξάγονται και στο νόημα τους τόσο για την Εκκλησία σε εσωτερικό οργανωτικό επίπεδο αλλά κυρίως στην αναφορά και παρουσία της μέσα στο σύγχρονο γίγνεσθαι με τα πολλά, μεγάλα και δυσεπίλυτα προβλήματα των ανθρώπων.
Περισσότερα στην συνέντευξη που ακολουθεί:
Σεβασμιώτατε ποιες είναι οι εντυπώσεις που έχετε αποκομίσει μέσα από τις μέχρι σήμερα εργασίες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου;
Θεωρώ πως αυτό το μεγάλο και ιστορικό γεγονός που διαδραματίζεται στον τόπο μας αυτόν τον καιρό, ότι αποτελεί μια μεγάλη ευλογία για την Εκκλησία μας και όσους την αποτελούμε. Δεν ξέρω πόσοι από μας έχουμε καταλάβει την διάσταση του γεγονότος. Πιστεύω, ότι το μέλλον θα δείξει σε όλους μας το πόσο μεγάλη σημασία για την ζωή της Εκκλησίας έχει αυτό το γεγονός. Πρώτον γιατί μας έδωσε την δυνατότητα και την ευκαιρία να είμαστε μαζί. Να βρεθούμε μαζί. Να κοιτάζει ο ένας το πρόσωπο του άλλου. Να κρατάει ο ένας το χέρι του άλλου. Να αποφασίσομε να ενώσομε τις αγωνίες μας για το αύριο. Να βγάλουμε την Εκκλησία από τα κατεστημένα και τα στερεότυπα και να της δώσουμε μια προοπτική. Να την οδηγήσουμε εκεί που τελικά την οδηγεί το θέλημα του Θεού, που πολλές φορές εμείς με τις δικές μας αδυναμίες και τις δικές μας αμαρτίες το εμποδίζουμε. Το θέλημα του Θεού είναι να είμαστε όλοι ενωμένοι, ειδικά όσοι πιστεύουμε ορθόδοξα σε Εκείνον. Και αυτό ο Πατέρας και Πατριάρχης μας το καλλιεργεί από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε την Πατριαρχεία. Να μην λησμονούμε πως αυτή η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, έχει μια μακρά προεργασία. Όχι μόνο αυτό που έχει γραφτεί κατά κόρον, ότι ετοιμάζεται για περισσότερα από 60 χρόνια η θεματολογία της. Προπάντων προετοιμάζονταν ο τρόπος με τον οποίο επρόκειτο να συγκληθεί. Μην ξεχνάμε, ότι μόλις ανέβηκε στον Πατριαρχικό Θρόνο της Κωνσταντινούπολης ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, το πρώτο πράγμα που έκανε έξι μήνες μετά, ήταν να καλέσει του όλους τους Προκαθημένους, να έχει μια συνάντηση μαζί τους, ένα συλλείτουργο, το οποίο αποτέλεσε σημαντικό ιστορικό σταθμό, γιατί δεν είχε ξαναγίνει. Πολλοί τότε τον κατηγόρησαν, ότι αυτά που κάνει είναι καινοφανή, εκείνος όμως, γνώριζε, ότι βγάζει την Εκκλησία από την απομόνωση. Ότι δεν μπορούν οι Εκκλησίες να ζουν μόνες τους και ότι όλοι μαζί είμαστε μία Εκκλησία, τελικά, και δεν υπάρχουν πολλές Εκκλησίες, όπως και αν ονομάζονται, Πατριαρχεία, Αρχιεπισκοπές, Αυτοκέφαλες, Μητροπόλεις ή όπως αλλιώς. Όλοι μαζί αποτελούμε την Εκκλησία του Χριστού, που έχει σήμερα απέναντι της όλα τα προβλήματα του κόσμου. Και πρέπει να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους και να εκφράσει τον προβληματισμό, την σκέψη και την αγωνία της για αυτά τα προβλήματα. Να δώσει την αρωγή, την οποία χρειάζονται οι άνθρωποι. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, λοιπόν, θεωρώ, ότι είναι το επιστέγασμα όλων αυτών των προσπαθειών του Πατριάρχου. Να βγουν οι Εκκλησίες από την απομόνωση τους και να προσεγγίσουν η μία την άλλη. Να δουν από κοινού, τα κοινά προβλήματα που τους απασχολούν. Να αρχίσουν από κοινού να κάνουν δράσεις για τον άνθρωπο κοιτάζοντας τον στα μάτια. Και να αρχίσουν επίσης από κοινού να διευθετούν κάποια προβλήματα που τώρα πια με όλη αυτή την κινητικότητα που υπάρχει στον κόσμο περνούν ήδη από το ένα μέρος στο άλλο. Δεν έχουμε πλέον μόνο τα προβλήματα της Ελληνικής ή της Βουλγαρικής ή της Αλβανικής επικράτειας. Έχουμε προβλήματα που απασχολούν όλο τον ορθόδοξο κόσμο και πρέπει να τα λύνουμε από κοινού, να υπάρχει για αυτά μια κοινή αντιμετώπιση.
Ποια είναι η αλλαγή που θεωρείτε, ότι σηματοδοτείται για την Ορθόδοξη Εκκλησία μέσα από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο;
Νομίζω πως η αλλαγή ήδη έγινε. Και αυτή η αλλαγή είναι ότι αρχίσαμε να βγαίνουμε από τον ατομισμό μας και αρχίσαμε να λειτουργούμε συλλογικά και συνοδικά. Είναι μεγάλο πράγμα όλοι αυτοί οι άνθρωποι που μαζεύτηκαν από όλες τις Εκκλησίες, να κάθονται μαζί σε ένα κοινό τραπέζι, να εκφράζουν τις ανησυχίες τους, να δίδουν λύσεις στα προβλήματα. Πολλές φορές, ο «τελευταίος» που βρίσκεται μέσα σε αυτή την αίθουσα, μπορεί να σκεφτεί κάτι που δεν το έχουν σκεφτεί όλοι οι άλλοι και αυτό να γίνει αποδεκτό και να είναι τελικά λυσιτελές για κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα. Αυτό το βλέπουμε όλες αυτές τις ημέρες κι εγώ προσωπικά αισθάνομαι πολύ ευλογημένος που βρέθηκα στην αίθουσα αυτή κατά την έναρξη της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου και είδα πως λειτουργεί τελικά το Άγιο Πνεύμα μέσα στην εκκλησία. Το πιστεύω ακράδαντα, εκείνο συγκροτεί όλο το θεσμό της εκκλησία και αποδείχθηκε περίτρανα και τις μέρες αυτές που όλοι μας πολλές φορές σκεπτόμενοι με κοσμικό πρόβλημα βλέπαμε μπροστά μας προβλήματα, εμπόδια, δυσκολίες, βλέπαμε ότι υπάρχει κίνδυνος ακόμα και ματαίωσης αυτής της Συνόδου που δεν έγινε όμως, γιατί τελικά τη θέλει ο Θεός, γιατί τελικά ο Θεός θέλει να βρισκόμαστε, να συζητούμε, να διαλεγόμαστε, να λύνουμε από κοινού προβλήματα, να κοιτάμε μπροστά.
Πως βλέπετε να εξελίσσεται η κατάσταση μέσα στην Ορθοδοξία μετά την απουσία των τεσσάρων Εκκλησιών από τις εργασίες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου;
Νομίζω ότι όλοι πλέον έχουν καταλάβει και απ’ ότι διαφαίνεται και από τα δημοσιεύματα, οι εκκλησίες που δεν προσήλθαν δεν είναι τελικά τόσο απούσες όσο φαίνεται. Παρακολουθούν και εκείνες όσα διαδραματίζονται και είμαι σίγουρος, είμαι βεβαιότατος, ότι θα αποδειχθεί στο μέλλον, ότι και εκείνες από τις αποφάσεις που θα ληφθούν θα αδράξουν την ευκαιρία να είναι και να εμφανίζονται ως ένα με τις άλλες εκκλησίες. Ήδη τα προβλήματα που τις απασχολούν είναι προβλήματα που λειτουργούν καθαυτά μέσα στις εκκλησίες και είναι κάποια προβλήματα που θα τα λύσουν μόνες τους και από την αρχή έβλεπα και θεωρούσα, ότι τα προβλήματα που απασχολούν ιδιαίτερα διμερείς σχέσεις κάποιων εκκλησιών δεν μπορούν να είναι ανασταλτικός παράγοντας για την πραγματοποίηση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Ως μη όφειλε κάποια οδήγησαν κάποιες εκκλησίες σε αύτη την απουσία. Εγώ όμως και εδώ θέλω να τονίσω ιδιαίτερα, ότι γιατί να στεκόμαστε στις απουσίες και να μην τονίζουμε τις παρουσίες και τελικά την παρουσία του Θεού στη ζωή μας, τη παρουσία του Αγίου Πνεύματος σ’ αυτή τη σύνοδο που μας οδηγεί όλους. Βλέπουμε πως και εκείνοι που μέχρι τώρα για διάφορους λόγους δυσανασχετούσαν, βλέπουν τώρα πως λειτουργούν τα πράγματα, βλέπουν πως κινείται ο Πατριάρχης μας. Ξεπεράστηκαν κάποια φοβικά σύνδρομα. Ήδη όλοι άκουσαν με πολλή χαρά να αίρονται όλες οι καχυποψίες που σκίαζαν και την σχέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την Εκκλησία της Ελλάδος γιατί πολλά ακούγονταν τον τελευταίο καιρό για τις νέες χώρες και όλα αυτά με το ανακοινωθέν του Πατριαρχείου αλλά προπάντων με όσα είπε ο Πατριάρχης μέσα στην αίθουσα της ολομέλειας της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου ήρθησαν και ήδη διαφαίνεται μια νέα σελίδα σε αυτές τις σχέσεις της μητρός εκκλησίας με την εκκλησία της Ελλάδος που δεν μπορεί παρά να μας δίνει μόνο χαρά. Δόξα το Θεό το ίδιο σώμα Χρίστου διακονούμε όλοι και μεταξύ μας μόνο προβλήματα τέτοια δεν πρέπει να μας διαχωρίζουν. Όλοι έχουμε να αντιμετωπίσουμε τα κοινά προβλήματα του κόσμου και συμμερίζομαι την άποψη του συντοπίτη μας Πατριάρχη Αλεξάνδρειας που από την πρώτη μέρα φωνάζει πως πρέπει με ταπείνωση και αγάπη ειλικρινή υπερβαίνοντας τα όποια εμπόδια να κοιτάξουμε τον άνθρωπο που πονά, που υποφέρει, που στερείται ιδιαίτερα τούτους τους καιρούς και να σταθούμε δίπλα του αφήνοντας κατά μέρος κάποια πράγματα τα οποία μπορούν να λυθούν με άλλες διαδικασίες.
Μπαίνουμε, λοιπόν, σε μια νέα εποχή για την Ορθοδοξία;
Αν και δεν μου αρέσει ο όρος αυτός που χρησιμοποιείται τελευταία κατά κόρον για άλλους λόγους, αυτό που αισθάνομαι, ότι μπαίνουμε σε μια εποχή που μπορούμε όλοι να ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα που μας απασχολούν τώρα ή που ενδεχομένως θα μας απασχολήσουν στο μέλλον. Βλέπουμε κάποιους ορατούς αλλά και κάποιους αόρατους κινδύνους οι οποίοι δεν μπορούν να μας βρίσκουν διχασμένους, πρέπει όλοι μας μια γροθιά να γίνουμε μπροστά σε αυτά και να αποδεικνύουμε σε όλους ότι είμαστε μια οικογένεια που μπορεί μεν να έχει τα προβλήματα της ξέρει όμως και να τα λύνει. Δόξα τω Θεώ υπάρχει η δυνατότητα του διαλόγου αλλά και η δυνατότητα της μετάνοιας σε όλους μας. Κανείς από εμάς δεν τα ξέρει όλα κανείς από εμάς δεν είναι αλάθητος πάπες στην Ανατολή δεν υπάρχουν, όπως έχει τονιστεί χαρακτηριστικά, και όλοι μπορούμε, αν έχουμε την ταπείνωση που απαιτείται, να δούμε ποια λάθη έχουμε κάνει και να αποφασίσουμε να αλλάξουμε ζωή όπως θα έλεγε και ο ποιητής μας κοιτάζοντας πως θα κάνουμε τη ζωή του Χριστού δική μας ζωή και τελικά ζωή του κόσμου.
Ποιο πιστεύετε, ότι είναι τελικά το μεγαλύτερο επίτευγμα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου;
Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί η πρόβλεψη μου - και επιστέψτε μου αυτή την εντός εισαγωγικών περιαυτολογία- έγινε πραγματικότητα και ο Πατριάρχης μας πρότεινε στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο να είναι ένα γεγονός επαναλαμβανόμενο από τώρα και στο εξής στη ζωή της εκκλησίας. Το είχα πει σ’ εσάς στην τελευταία μας συνάντηση, ότι θα ήθελα προσωπικά αυτό να βγει ως αποτέλεσμα της Συνόδου, ότι θα δίδεται η δυνατότητα στην εκκλησία να συνέρχεται συνοδικά επί το αυτό συχνά πυκνά κι αν τώρα τα θέματα που απασχολούν είναι θέματα που χρονίζουν και δείχνουν, ότι δεν έχουν σχέση με την σύγχρονη ζωή του κόσμου και τα προβλήματα του, να λύσουμε αυτά, να τακτοποιήσουμε τα του οίκου μας, όπως είπε και ο Πατριάρχης μας, και σε μια επόμενη σύνοδο που δεν θα αργήσει χρονικά, που θα γίνεται κάθε επτά ή δέκα χρόνια, όπως εκείνος πρότεινε, να βλέπουμε και τα σύγχρονα προβλήματα που δεν είναι λίγα. Το μεταναστευτικό, η προσφυγιά των ανθρώπων, η πείνα που υπάρχει σε πολλά σημεία του πλανήτη μας, τα βιοηθικά διλήμματα που απασχολούν όλους και η κάθε λογής ελλείψεις υλικές και προπάντων πνευματικές που ταλανίζουν τον κόσμο μας. Για αυτό χαίρομαι ιδιαίτερα και το λέω με πολλή χαρά πως αν τελικά αυτό αποφασιστεί και τέτοιες διοργανώσεις συνοδικές διαδικασίες της Καθ’ όλου Εκκλησίας αποφασιστούν να γίνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, θα είμαι ευτυχής γιατί η εκκλησία θα έχει αποδείξει, ότι φροντίζει για τον κόσμο και ότι δεν είναι μουσειακό είδος, δεν είναι κατεστημένο, δεν είναι κάτι που αποτελεί μια ιστορική μεν πραγματικότητα αλλά που σιγά σιγά περνάει στη λήθη της ανθρωπότητας, αλλά που κοιτάζει στα μάτια τους ανθρώπους και τους οδηγεί στο αύριο και οδηγείται και η ίδια στο αύριο μέσα στο σχέδιο και προπάντων στη χάρη και το έλεος του Μεγάλου Θεού.
Η Κρήτη τα κατάφερε στα ζητήματα της φιλοξενίας και οργάνωσης αυτής της διαδικασίας;
Να πω για μία ακόμα φορά πως αισθάνομαι βαριά την τιμή και την ευθύνη που δόθηκε στην εκκλησία της Κρήτης για την φιλοξενία αυτού του τόσο μεγάλου, ιστορικού και σημαντικού γεγονότος. Θέλω από καρδιάς να ευχαριστήσω όλους τους ανθρώπους που με κάθε τρόπο συνέδραμαν σ’ αυτή την επιτυχία. Να συγχαρώ ιδιαίτερα τον αδερφό μου Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου κ. Αμφιλόχιο ο οποίος έδωσε όλο του τον εαυτό τον τελευταίο καιρό προκειμένου να φιλοξενήσει στις εγκαταστάσεις της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, στην οποία προεδρεύει, αυτό το μεγάλο γεγονός. Όλοι αισθανόμαστε πόση βαρύτητα έχει για την εκκλησία και το λέω μπορεί τώρα να μην το καταλαβαίνουμε αλλά μακροπρόθεσμα θα δούμε τα ωφελήματα του στη ζωή όλων μας. Να έχει ο Θεός καλά τον Πατριάρχη μας, να τον χαιρόμαστε και να τον καμαρώνουμε γιατί αποδεικνύεται καθημερινά ένας δεξιός οιακοστρόφος του σκάφους της εκκλησίας, του έχουμε απεριόριστη εμπιστοσύνη, τον χαρήκαμε, χαρήκαμε την αγάπη του και την στοργή του για την Κρητική Εκκλησία και όλους εμάς αυτές τις ημέρες που πατάει τα πόδια του στο νησί μας που μας τίμησε με την επιλογή του νησιού μας για την πραγματοποίηση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.
