Συνέντευξη στην Αθηνά Πετρακάκη

Το νέο βιβλίο του Γιώργου Παπακωνσταντή* «η διαδρομή, είναι μια περιπλάνηση ανάμεσα στους απολογισμούς της ζωής και στην καταλυτική επίδραση του έρωτα μπροστά στο χρόνο που τελειώνει. Μια αναδρομή σε σκέψεις, σχέσεις και συναισθήματα, ενός ανθρώπου που προσπαθεί να δημιουργήσει καινούρια θέληση για ζωή. Ένα ταξίδι στο παρελθόν για άντληση δύναμης για το μέλλον. Ένα ταξίδι στην ελπίδα». 

Ο συγγραφέας της «διαδρομής» απαντά σε μια σειρά από ερωτήματα και μοιράζεται μαζί μας τις σκέψεις του, αλλά και τους λόγους που οδήγησαν την πέννα του σε λογοτεχνικές διαδρομές.

• Πότε σκεφτήκατε για πρώτη φορά να ασχοληθείτε με το συγγραφικό έργο; Υπήρξε κάποια αφορμή κάποια κινητήριος δύναμη;

Όπως γνωρίζετε έχω ασχοληθεί αρκετά με τη συγγραφή κυρίως επιστημονικών βιβλίων και μελετών, όμως υπήρχε μέσα μου πάντα η επιθυμία για μια περισσότερο ελεύθερη γραφή, η οποία θα μπορούσε να αποτυπώσει ανθρώπινα συναισθήματα, όπως μόνο η ελεύθερη γραφή μπορεί να το κάνει. Σιγά σιγά η ιδέα αυτή ωρίμασε και σε συνδυασμό με κάποιες αφορμές, κατάφερα να ολοκληρώσω το βιβλίο αυτό, που αποτελεί ένα μυθιστόρημα-νουβέλα, το οποίο ασχολείται με όλα εκείνα τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο. Την έννοια της ζωής και του θανάτου, τον έρωτα, το χρόνο και τη σχετικότητά του, την ελπίδα και την προσδοκία. Πιστεύω ότι η ενασχόλησή μου με την εγκληματολογία, η οποία και αυτή ασχολείται με τα «σκοτεινά» ανθρώπινα συναισθήματα, μου δημιούργησε την ανάγκη για ένα «αντίβαρο» με την προβολή των θετικών συναισθημάτων και κυρίως των υπαρξιακών ζητημάτων που μας απασχολούν όλους μας.

• Πως οδηγηθήκατε στη συγγραφή του τελευταίου σας βιβλίου, το οποίο ξεφεύγει εντελώς από τις εκδόσεις που μας είχατε συνηθίσει;

Αφορμή υπήρξε η απώλεια ενός φίλου, μέσα από την οποία κατάλαβα ότι τελικά η ποιότητα ζωής δεν έχει να κάνει με τα χρόνια αλλά πως βιώνουμε την κάθε στιγμή της ζωής μας. Συχνά πιστεύουμε ότι ο χρόνος μας είναι ατέλειωτος, ότι μπορούμε να κάνουμε πράγματα στο μέλλον, αγνοώντας το παρόν και ξεχνώντας ότι τελικά οι στιγμές που περνούν δε γυρίζουν πίσω. Η ζωή δεν είναι προσδοκία, είναι βίωμα και το μόνο που έχει κάποιος είναι η στιγμή. Όλα τα άλλα είναι είτε αναμνήσεις, είτε προσδοκίες οι οποίες είναι βέβαια άγνωστο αν πραγματοποιηθούν.

• Οι ήρωες του βιβλίου στηρίζονται σε πραγματικά πρόσωπα ή είναι φανταστικοί; Εσείς, έχετε ομοιότητες με τον Άγγελο Δροσινό που πρωταγωνιστεί στο βιβλίο;

Όπως όλοι οι ήρωες των μυθιστορημάτων στο βιβλίο υπάρχουν εμπειρικά και φανταστικά στοιχεία, άλλωστε συχνά οι «φαντασιακές εμπειρίες» είναι οι σημαντικότερες. Νομίζω ότι στον ήρωα του μυθιστορήματος πολλοί θα δούμε δικά μας στοιχεία, γιατί ακριβώς είναι άνθρωπος με τις ατέλειές του, τις αγωνίες και τις προσδοκίες του, όπως όλοι μας. Η ζωή του ανατρέπεται ριζικά, όταν μαθαίνει ότι ο χρόνος του τελειώνει, έτσι ενεργεί απρόσμενα και ανατρεπτικά, αποδεικνύοντας έτσι ότι η ποιότητα της ζωής δεν έχει να κάνει μόνο με τον άπλετο χρόνο, αλλά έχει να κάνει με στιγμές και τη σημασία που δίνουμε σ αυτές, τον τρόπο που τις βιώνουμε και τις αξιολογούμε.

• Στο τέλος της διαδρομής του ο πρωταγωνιστή σας αποφασίζει να δώσει έναν άνισο αγώνα. Η δύσκολη αλλά ελπιδοφόρα απόφασή του, πόσο κοντά έρχεται στη δική σας πραγματικότητα. Έχετε δώσει άνισους αγώνες με μόνο εφόδιο την ελπίδα;

Όλοι έχουμε δώσει κατά καιρούς αγώνες, οι οποίοι από την αρχή μας φαίνονταν χαμένοι και παρόλα αυτά το προσπαθήσαμε. Συχνά μάλιστα οι αγώνες αυτοί κερδίζονται γιατί η θεώρηση που είχαμε πριν μπούμε στον αγώνα  ήταν απαισιόδοξη.  Έτσι κι αλλιώς ο μόνος αγώνας που σίγουρα είναι χαμένος είναι εκείνος που δεν δόθηκε ποτέ. Άρα αυτή η ίδια η ελπίδα, η διατήρησή της, προϋποθέτει αγώνες πρώτα με τον εαυτό μας, ώστε να ξεπερνούμε τα εμπόδια και τις δεσμεύσεις που οι ίδιοι βάζουμε και κατόπιν με τους διάφορους εξωτερικούς παράγοντες. Η ίδια η ζωή, είναι ένας καθημερινός, ελπιδοφόρος αγώνας. Προσωπικά, έχω δώσει αγώνες στη ζωή μου δύσκολους που η εξέλιξή τους μου προκαλούσε δέος, όμως η αίσθηση που μένει στο τέλος της είναι νικηφόρα, είναι το συναίσθημα της ικανοποίησης που προκαλεί η κάθε προσπάθεια. Άλλωστε, όπως το λέει ο ποιητής, Ιθάκη μας είναι το ταξίδι, όχι ένας προορισμός.

• Ποιος είναι ο τελικός κριτής της δουλειάς σας;

Νομίζω ότι ο υπέρτατος κριτής όλων μας είναι ο χρόνος. Εκείνος είναι που στο τέλος ξεκαθαρίζει τα πράγματα και μας δείχνει την πραγματική αξία στη ζωή μας. Όπως και νάχει δεν υπάρχει στην κοινωνία ένας μόνο κριτής. Επιτυχία είναι ακόμη και αν απλά τα’ χεις καλά με τον εαυτό σου, αν καταφέρνεις να δημιουργείς θετικά συναισθήματα στον κόσμο. Και αυτό είναι ίσως ένα σοβαρό κριτήριο αξιολόγησης, πάντοτε όμως κάτω από το πρίσμα του χρόνου. Μην ξεχνούμε ότι ιστορικά υπάρχουν πολλά παραδείγματα ανθρώπων, οι οποίοι στην εποχή τους απαξιώθηκαν, λοιδορήθηκαν αλλά στο τέλος όχι μόνο αναγνωρίστηκε το έργο τους αλλά σφράγισαν ιστορικά την εποχή τους.

• Ολοκληρώνοντας και εκδίδοντας  τη «διαδρομή» ποιο ήταν το συναίσθημα που κυριάρχησε μέσα σας; Ποια είναι η μεγαλύτερη αγωνία σας όταν ολοκληρώνετε ένα έργο;

Κάθε φορά που ολοκληρώνεται ένα βιβλίο, οποιουδήποτε είδους, δημιουργείται η ικανοποίηση ότι τελείωσε ένα έργο το οποίο θέλει κόπο και προσπάθεια. Γιατί το βιβλίο είναι κυρίως κόπος, συγκέντρωση, αφοσίωση και χρόνος. Προφανώς νιώθεις μια ικανοποίηση. Ταυτόχρονα, εκτίθεσαι μέσα από το βιβλίο, είτε στο επιστημονικό, είτε στο ευρύ κοινό, το οποίο σε κρίνει και σε αξιολογεί και ενίοτε μπορεί να γίνει και επικριτικό. Το βιβλίο λοιπόν αποτελεί και μια «έκθεση» του εαυτού σου. Όλο αυτό εννοείται ότι έχει ρίσκο και αγωνία, τα οποία ισοφαρίζονται από την προσωπική ικανοποίηση που νιώθεις από την ολοκλήρωση μιας προσπάθειας.

• Σκοπεύετε να συνεχίσετε τη συγγραφή με λογοτεχνικές εκδόσεις;

Το να λες ότι κάνεις λογοτεχνία, ή ότι είσαι συγγραφέας επειδή εκδόθηκε ένα βιβλίο σου, είναι μεγάλη κουβέντα. Εφόσον  η ζωή είναι γεμάτη εμπνεύσεις,- άλλωστε η ζωή φτιάχνει τα καλύτερα μυθιστορήματα- και υπάρχει και θέληση για δουλειά τότε ναι, μπορώ να συνεχίσω. Είναι ένας τρόπος δημιουργικής έκφρασης και μπορεί να γίνει και μια διέξοδος συνεισφοράς στις θετικές σκέψεις της κοινωνίας.

*Ο Γιώργος Παπακωνσταντής γεννήθηκε στο Ρέθυμνο, μεγάλωσε στην Αθήνα και κατοικεί στην Κρήτη.

Σπούδασε Οικονομικά, Αστυνομικές Επιστήμες και Παιδαγωγικά, ενώ έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνιολογία και στην Ψυχολογία. Διδάσκει εγκληματολογία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κι έχει γράψει αρκετά επιστημονικά βιβλία και μελέτες, καθώς και πολλά άρθρα. Είναι γενικός Διευθυντής στη Νέα Τηλεόραση Κρήτης.