Τα Σακτούρια τίμησαν μέσα σε κλίμα συγκίνησης και με την παρουσία των Αρχών του Νομού, την εβδομηκοστή επέτειο της 16ης Σεπτεμβρίου από τη μέρα εκείνη που οι Ναζί εκτέλεσαν τους 15 Σακτουριανούς στην Αγυιά Χανίων.
Η αντίσταση των Σακτουρίων από τις πρώτες μέρες της κατάληψης της Κρήτης από τους Γερμανούς ήταν μεγάλη και ανεκτίμητη.
Γι αυτό και όταν μαθεύτηκε η δράση τους από τους Γερμανούς, τα Σακτούρια κυκλώθηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα, στις 4 Μαΐου του 1944, όπου συνέλαβαν όλους τους άνδρες άνω των 15 ετών και τους οδήγησαν στην αγορτική περιοχή του Αγίου Κυρίλλου, δυο χιλιόμετρα βόρεια του χωριού για να τους εκτελέσουν. Μια εκτέλεση που μετατράπηκε σε φυλάκιση και οδηγήθηκαν στις φυλακές της Φορτέτζας στο Ρέθυμνο.
Τα γυναικόπαιδα τα οδήγησαν στο Ρέθυμνο όπου και φιλοξενήθηκαν στα χωριά Παγκαλοχώρι, Λούτρα, Μέση και Πηγή.
Αμέσως μετά, στις 6 Μαΐου, ανατίναξαν με δυναμίτες και τους δυο οικισμούς αλλά και χωρίς κανένα ίχνος σεβασμού γκρέμισαν και ισοπέδωσαν και τις δυο εκκλησίες όπως και το Δημοτικό σχολείο.
Στη συνέχεια, σε διάστημα 3 μηνών είχαν αποφυλακίσει τους περισσότερους από τους άνδρες και όσοι παρέμειναν 28 σε αριθμό τους μετέφεραν στις φυλακές της Αγυιάς όπου αποφυλακίσθηκαν 13 εξ’ αυτών και οι 15 εναπομείναντες εκτελέσθηκαν στις 15 Σεπτεμβρίου του 1944 μαζί με άλλους 60 από την περιοχή των Χανίων.
Τα Σακτούρια πλήρωσαν με βαρύ τιμημα την αντιστασιακή τους δράση, προσφέροντας εις τον βωμό της ιστορίας τους άνδρες τους για χάριν της ελευθερίας.
Η 4η Μαΐου και 16η Σεπτεμβρίου του 1944 θα μείνουν χαραγμένες βαθειά στη μνήμη μας, και η συνείδησή μας, έχει χρέος να μας οδηγεί κάθε χρόνο να τιμούμε την ηρωική τους θυσία.
Με εκτίμηση
Ο Πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου Σακτουρίων
Το Δ.Σ. του Ομίλου Νεολαίας Σακτουρίων
