Σήμερα στη Φορτέτζα
Συνέντευξη της πρωταγωνίστριας Μαρίας Καντιφέ στο Βάιο Ντάφο
Μαρία Καντιφέ: Γεννήθηκε στο Ρέθυμνο της Κρήτης. Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Γιώργου Θεοδοσιάδη. Ξεκίνησε να ασχολείται με το θέατρο το 1986 και μέχρι την ίδρυση του Θεατρικού Περίπλου εξέφραζε την καλλιτεχνική της ανησυχία μέσα από διάφορες θεατρικές ομάδες. Το 1990 μαζί με τον Θωμά Καντιφέ και το Μανώλη Σειραγάκη δίνουν νομική υπόσταση στον Θεατρικό Περίπλου στον οποίο και παραμένει μέχρι και το 1992 οπότε και φεύγει για την Αθήνα για να φροντίσει για την προσωπική της εκπαίδευση… Συνεργασίες με μεγάλα ονόματα όπως Μ. Βολανάκης, Κ.Τσιάνος, Σ.Χατζάκης, Λ.Κονιόρδου, Π.Φυσσούν, Α.Βαλάκου, Κ.Μπάκας, Γ.Κόκκος, Σ.Παπαδόπουλος, Τ.Χαλκιάς, Γ. Παρτσαλάκης και πολλούς άλλους, τα περίπου 10 χρόνια συνεργασίας με το Εθνικό Θέατρο, οι περιοδείες στο εξωτερικό από Κούβα μέχρι Αφρική κι από Λονδίνο μέχρι Αμερική στεμμένες από τεράστια επιτυχία και με σπουδαίες κριτικές στον ξένο τύπο, είναι λίγα από αυτά, τα οποία συγκεντρωμένα γύρω από το όνομα Καντιφέ Μαρία σκιαγραφούν το πρόσωπο μιας σημαντικής καλλιτέχνιδας του ελληνικού θεάτρου. Φέτος το καλοκαίρι, επιστρέφει στη γενέτειρά της υποδυόμενη την Μάνα του Γεώργιου Βιζυηνού στο αριστουργηματικό έργο «το αμάρτημα της μητρός μου». Ένας μονόλογος που διατηρεί το γλωσσικό ύφος του μεγάλου συγγραφέα υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Θωμά Καντιφέ που όπως πολλοί χαρακτήρισαν είναι ότι καλύτερο έχει δημιουργηθεί φέτος το καλοκαίρι. Δίνει ραντεβού στην σκηνή στις 30 Ιουνίου (9.00μ.μ.) στην Φορτέτζα στο Ρέθυμνο, και παράλληλα μας μιλά για αυτή την θεατρική δουλειά.
-Η μάνα του Γεώργιου Βιζυηνού. Είστε μητέρα στη ζωή σας, αυτό επηρέασε την αντιμετώπιση σας ως προς το ρόλο;
Η μητρότητα είναι ένα από τα σπουδαιότερα πράγματα στη ζωή μίας γυναίκας. Ανοίγει σημαντικά «παράθυρα» στο πως βλέπει τη ζωή, τα δώρα της, το αίσθημα προσφοράς, αυτοθυσίας αλλά και το θάνατο. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι είναι αναπόφευκτο να περιέχεται αυτό το αίσθημα και σ΄όλη τη ματιά μου απέναντι στο ρόλο αλλά και στην κατανόηση της ψυχοσύνθεσης της γυναίκας αυτής μέσα στην κάθε στιγμή και σκέψη της .
-Πιστεύετε πως ο ρόλος θα μπορούσε να αποδοθεί από γυναίκα που δεν έχει βιώσει την μητρότητα;
Φυσικά και θα μπορούσε.. Υπάρχουν γυναίκες που έχουν τόσο αναπτυγμένο το μητρικό τους ένστικτο και το βλέπεις ακόμα και στα μάτια τους! Όμως ποτέ η ματιά αυτή δεν μπορεί να φτάσει τη ματιά της μάνας προς το παιδί της… Επίσης πως μπορείς να περιγράψεις όλη αυτή τη χαρά και την απόλυτη γαλήνη που νιώθεις όταν το μωρό σου σε κοιτάζει ευτυχισμένο λίγο πριν το πάρει ο ύπνος… Ναι σίγουρα θα μπορούσε, αλλά με διαφορετικό τρόπο!
-Όσον αφορά το «Αμάρτημα της μητρός μου», υπό ποιό πρίσμα γεννήθηκε η ιδέα να παραμείνει το κείμενο του Βιζυηνού άθικτο και αυθεντικό; Η απόφαση αυτή δεν περιείχε, στην αρχή τουλάχιστον, τεράστιο ρίσκο ως προς την ανταπόκριση του κόσμου;
Όταν αποφασίζεις να ανεβάσεις Βιζυηνό, σημαίνει ότι ο ίδιος ο συγγραφέας σε αφορά κι όχι απλά η υπόθεση του έργου του. Εμπιστεύεσαι λοιπόν τον εξαιρετικό αυτό λογοτέχνη και ταξιδεύεις κι εσύ και το κοινό, μέσα στο κλίμα του, στον κόσμο του, στις μυρωδιές και τους ρυθμούς του. Η διασκευή από το θωμά Καντιφέ είναι γεμάτη σεβασμό και θα τολμούσα να πω δεξιοτεχνία απέναντι στο μοναδικό αυτό κείμενο. Οφείλει λοιπόν το θέατρο να περάσει στον κόσμο όλη αυτή την αμεσότητα μέσα από ένα λόγο που νομίζεις στην αρχή ότι την στερείται.. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι το καταφέραμε!!!
-Το «αμάρτημα» είναι ένα έργο που κινείται ανάμεσα στην αυτοβιογραφία και το ψυχόδραμα δίνοντας έντονη βάση στην παράδοση και στα έθιμα της τότε κοινωνίας. Μπορείτε να κάνετε μια σύγκριση με το σήμερα;
Η φύση του ανθρώπου παραμένει ίδια, όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές. Η τεχνολογία σήμερα έχει κατακυριεύσει τα πάντα. Ακόμα και τα συναισθήματά μας… Η αλλοτρίωση απειλεί συχνά τον πολιτισμό μας και την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Πάντα όμως όπως έχει αποδείξει και η ιστορία, μέσα από το θέατρο, η ανθρώπινη υπόσταση μαζί με τα ήθη και τα έθιμα, σώζεται. Και πρέπει να σωθεί. Κινδυνεύουν τα παραμύθια χωρίς γιαγιάδες που να κουβαλούν την παράδοση. Κινδυνεύει η φαντασία του παιδιού να ισοπεδωθεί από έτοιμες εικόνες… Χρειάζεται να σωθούν τα ήθη και τα έθιμά μας. Και δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος από την τέχνη. Ας γίνουμε εμείς οι γιαγιάδες που χρειαζόμαστε!
Όπως χαρακτηριστικά λέει στον γιο της μετά τη συγχώρεση:
«Τί νὰ σὲ 'πῶ, παιδί μου! Ὁ Πατριάρχης εἶναι σοφὸς καὶ ἅγιος ἄνθρωπος. Γνωρίζει ὅλαις ταῖς βουλαῖς καὶ τὰ θελήματα τοῦ Θεοῦ, καὶ συγχωρνᾶ ταῖς ἀμαρτίαις ὅλου τοῦ κόσμου. Μά, τί νὰ σὲ 'πῶ! Εἶναι καλόγερος. Δέν ἔκαμε παιδιὰ, γιὰ νὰ 'μπορῇ νὰ γνωρίσῃ, τί πρᾶγμα εἶναι τὸ νὰ σκοτώσῃ κανεὶς τὸ ἴδιο τὸ παιδί του!» Η Θεική συγχώρεση υποχωρεί την δυναμή της στο μητρικό χρέος;
Tι να σας πώ; Αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση…. Η πίστη στο Θεό και η λύτρωση μέσα από την συγχώρεσή Του, είναι ένα θέμα που πρέπει να απασχολήσει το κοινό μετά το τέλος της παράστασης,. Εχει να κάνει με το τι πιστεύει και τι περιμένει ο καθένας από τη θρησκεία… αν ρωτάτε την προσωπική μου γνώμη, το μητρικό χρέος είναι κάτι πολύ δυνατό που ακόμα κι αυτό εξαρτάται από την προσωπική θέση της κάθε γυναίκας που γίνεται μάννα. Τώρα στην περίπτωση της Δεσποινιώς της Μιχαλιέσας, της ηρωίδας μας, πιστεύω ότι αυτή η μάχη, αυτό το δίλλημα, της Θεικής συγχώρεσης με το μητρικό χρέος υπήρξε σε όλη της τη ζωή μέχρι το τέλος… φαίνεται συνεχώς στην παράστασή μας την οποία νομίζω ότι πρέπει να δείτε κι αν θέλετε με πολλή χαρά να το συζητήσουμε μετά!
-Πως βλέπετε το γεγονός πως παρά την οικονομική κρίση της χώρας μας , παίζονται πολλές παραστάσεις; Μήπως τελικά η κρίση θέλει θέατρο;
Ο πολιτισμός και γενικότερα η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι ένα κεφάλαιο που δεν μπορεί να χαλάσει όσα χρόνια κι αν περάσουν, ότι οικονομική κατάσταση κι αν υπάρχει στη χώρα μας, όσες στερήσεις κι αν περνάει ο Έλληνας,. Εγώ είμαι πεπεισμένη ότι ο πολιτισμός και συγκεκριμένα το Θέατρο είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση της κρίσης και της στενοχώριας της. Από την πλευρά του θεατή αυτό. Τώρα από την πλευρά των Θεατρικών παραγωγών όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις στην Ελλάδα, η κρίση είναι συχνά ευκαιρία για εκμετάλευση. Έτσι αρκετές από τις παραστάσεις που γίνονται είναι και πρόχειρες, και «αρπαχτές» και με κακοπληρωμένους συντελεστές, άρα αφρόντιστες. Η κρίση λοιπόν θέλει θέατρο που να υπολογίζει τους ταλαιπωρημένους θεατές και να τους θεραπεύει,…
-Θέατρο στην Αθήνα ή Θέατρο στο Ρέθυμνο;
Θέατρο παντού! Αλλά θέατρο ψυχής, συνεννόησης, φροντίδας και πάνω απ΄όλα αλήθειας. Είναι κουραστικό πιά όλες οι παραστάσεις της Αθήνας αλλά και γενικότερα, να χαρακτηρίζονται από εξωτερικά τερτίπια ή ευκολίες γνωστών πρωταγωνιστών, χωρίς να δίνεται καμμία προσοχή στο έργο, στο λόγο, στην αλήθεια του κάθε ρόλου. Όπου το βρει λοιπόν κανείς αυτό το θέατρο – όσο ιδανικό κι αν ακούγεται- πρέπει να το «ζει». Είτε σαν ηθοποιός, είτε σαν θεατής. Το Θέατρο στο Ρέθυμνο και συγκεκριμένα στον Θεατρικό Περίπλου, είναι σίγουρο ότι γίνεται με αγάπη και νοιάξιμο. Είμαι χαρούμενη που είμαι εδώ!
Το ραντεβού με τον Γεώργιο Βιζυηνό και την Μαρία Καντιφέ θα πραγματοποιηθεί σήμερα, 30 Ιουνίου, 9 το βράδυ στην Φορτέτζα. Θα είμαστε όλοι εκεί! Και όπως μας ενημέρωσαν οι συντελεστές της παράστασης, στις 20 Ιουλίου «το Αμάρτημα της Μητρός μου» ταξίδεψε στο Ηράκλειο, στο κηποθέατρο «Μάνος Χατζιδάκις».
Καλό θεατρικό καλοκαίρι, στην Μαρία, τον Θεατρικό Περίπλου και όλους εσάς!
