Μια νέα ψηφιακή υποδομή που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο καταγράφεται, ελέγχεται και αξιοποιείται η ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά υλοποίησης. Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων (ΕΚΑ) σχεδιάζεται ως ένας ενιαίος ψηφιακός «φάκελος» για κάθε ακίνητο, συγκεντρώνοντας πληροφορίες που σήμερα παραμένουν κατακερματισμένες σε διαφορετικές υπηρεσίες και βάσεις δεδομένων.
Το νέο σύστημα έρχεται να αντιμετωπίσει ένα διαχρονικό πρόβλημα της αγοράς ακινήτων: την απουσία μιας κοινής εικόνας για κάθε ιδιοκτησία. Σήμερα, στοιχεία για το ίδιο ακίνητο μπορεί να εμφανίζονται διαφορετικά στην Εφορία, στο Κτηματολόγιο, στους δήμους ή στις πολεοδομικές υπηρεσίες, δημιουργώντας καθυστερήσεις και πρόσθετη γραφειοκρατία.
Ο στόχος είναι κάθε ακίνητο να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη ψηφιακή ταυτότητα, η οποία θα περιλαμβάνει όχι μόνο ιδιοκτησιακά και φορολογικά δεδομένα, αλλά και τεχνικά, ενεργειακά και λειτουργικά χαρακτηριστικά.
Μια ενιαία εικόνα από πολλές διαφορετικές βάσεις δεδομένων
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων θα λειτουργεί ως κεντρικός μηχανισμός διασύνδεσης πολλών πληροφοριακών συστημάτων. Στην πράξη, θα συγκεντρώνει δεδομένα από φορείς που σήμερα λειτουργούν ξεχωριστά, δημιουργώντας μια κοινή ψηφιακή βάση για την ακίνητη περιουσία.
Στον ψηφιακό φάκελο θα μπορούν να ενσωματώνονται στοιχεία από το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το Ελληνικό Κτηματολόγιο, τις πολεοδομικές υπηρεσίες, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τον ΔΕΔΔΗΕ και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η πληροφορία που θα συγκεντρώνεται θα αφορά το σύνολο της «ζωής» ενός ακινήτου: από τα στοιχεία της ιδιοκτησίας και τις οικοδομικές άδειες μέχρι τις μισθώσεις, την ηλεκτροδότηση, την ενεργειακή απόδοση και τα τετραγωνικά μέτρα που δηλώνονται για τον υπολογισμό δημοτικών τελών.
Η χρηματοδότηση του έργου ανέρχεται σε 3,72 εκατ. ευρώ, ενώ έχει ήδη ανοίξει η διαδικασία υποβολής προτάσεων για την υλοποίησή του.
Το ΜΙΔΑ ως βάση, ο ΕΚΑ ως μεγαλύτερη «ομπρέλα»
Παρότι τα δύο έργα συνδέονται, ο ΕΚΑ και το ΜΙΔΑ δεν αποτελούν το ίδιο ψηφιακό εργαλείο.
Το ΜΙΔΑ, το οποίο αναπτύσσεται από την ΑΑΔΕ, έχει κυρίως φορολογικό χαρακτήρα. Στο επίκεντρό του βρίσκονται τα δεδομένα του Ε9, οι μισθώσεις, η χρήση των ακινήτων και η σύνδεση των φορολογικών στοιχείων με τα δεδομένα του Κτηματολογίου μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων, αντίθετα, σχεδιάζεται ως μια ευρύτερη ψηφιακή υποδομή, στην οποία το ΜΙΔΑ θα αποτελεί μία από τις πηγές δεδομένων, χωρίς να είναι η μοναδική.
Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα όπου κάθε δημόσια υπηρεσία θα μπορεί να αντλεί την ίδια, επικαιροποιημένη πληροφορία για το ίδιο ακίνητο.
Οι τεχνικές δυσκολίες και το μεγάλο στοίχημα
Η δημιουργία ενός τέτοιου συστήματος, ωστόσο, δεν είναι απλή υπόθεση. Το βασικό εμπόδιο είναι η ανάγκη σύνδεσης διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία έχουν αναπτυχθεί με διαφορετικές προδιαγραφές και αρχιτεκτονικές.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα αφορά τις αποκλίσεις στα δεδομένα. Δεν είναι σπάνιο το ίδιο ακίνητο να εμφανίζεται με διαφορετικά τετραγωνικά μέτρα ή διαφορετικά χαρακτηριστικά ανάλογα με την υπηρεσία στην οποία αναζητούνται οι πληροφορίες.
Οι διαφορές μεταξύ στοιχείων του Ε9, του Κτηματολογίου, των πολεοδομικών αρχείων και των δεδομένων ηλεκτροδότησης αποτελούν ένα από τα βασικά ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν πριν από την πλήρη λειτουργία του συστήματος.
Η προσπάθεια είχε αρχικά ενταχθεί στον σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όμως η πολυπλοκότητα του εγχειρήματος οδήγησε σε επανασχεδιασμό και αναζήτηση διαφορετικού πλαισίου υλοποίησης.
Αλλαγές στις συναλλαγές και στην αγορά ακινήτων
Εφόσον ολοκληρωθεί, ο ΕΚΑ μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι διαδικασίες γύρω από τα ακίνητα.
Οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να έχουν συγκεντρωμένη την εικόνα της περιουσίας τους, ενώ αγοραστές, συμβολαιογράφοι, μηχανικοί και επαγγελματίες της αγοράς θα έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες.
Παράλληλα, το Δημόσιο θα μπορεί να πραγματοποιεί αποτελεσματικότερους ελέγχους, περιορίζοντας τις ασυμφωνίες και βελτιώνοντας την ακρίβεια των δεδομένων.
Το μεγάλο στοίχημα, πάντως, δεν είναι μόνο η συγκέντρωση περισσότερων πληροφοριών. Είναι η δημιουργία μιας κοινής «γλώσσας» μεταξύ όλων των υπηρεσιών, ώστε κάθε ακίνητο να αναγνωρίζεται παντού με τα ίδια, αξιόπιστα και ενημερωμένα στοιχεία.
newmoney.gr
