Μία αύξηση επιτοκίων 0,25% σε πρώτη φάση μέχρι τον Ιούνιο και μία δεύτερη ακόμα και μέχρι τον Οκτώβριο φαίνεται πως είναι πολύ πιθανές για φέτος. Αυτό σημαίνει ελαφρώς αυξημένο κόστος για τους δανειολήπτες με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, στεγαστικά και επιχειρηματικά κυρίως, αλλά και καταναλωτικά δευτερευόντως.

Με καταναλωτικά και ειδικά για μικρά ποσά δανείων τακτής λήξης έως 1.500-2.000 ευρώ και για διάρκεια 12-18 μηνών μπορεί να μην ασχοληθούν καν οι τράπεζες, ή έστω κάποιες τράπεζες, όπως είπαν στο Capital.gr από τη διεύθυνση λιανικών δανείων μεγάλης τράπεζας.

Από την άλλη πλευρά, οι αυξήσεις επιτοκίων μπορεί να φέρουν οφέλη στους καταθέτες, αλλά, όπως είναι γνωστό από την προηγούμενη εμπειρία ανόδου των επιτοκίων μετά το πληθωριστικό ξέσπασμα το 2022-2023, οι αυξήσεις των επιτοκίων στις καταθέσεις έρχονται πιο αργά και δεν καλύπτουν το σύνολο των αυξήσεων της ΕΚΤ που περνάει στο Εuribor. Αυτό δεν ισχύει μόνο στην Ελλάδα, ισχύει παντού σε όλο τον κόσμο, μόνον που στην Ελλάδα είχαμε σκορ ανταπόκρισης στα επιτόκια καταθέσεων χαμηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Οπότε, ενώ τα κυμαινόμενα επιτόκια για νέα δάνεια σε στεγαστικά και επιχειρηματικά ήδη θα αρχίσουν να έχουν κάποιες πολύ ελαφριές επιβαρύνσεις με το Εuribor, που είναι η βάση αυτών των δανείων, περίπου στο 2,13%, στις καταθέσεις θα πρέπει να περιμένουμε λίγο παραπάνω. Ειδικά αν η ΕΚΤ αφήσει να εννοηθεί ότι θέλει μια γρήγορη άνοδο και επιστροφή πίσω. Αυτά θα κριθούν από τη διάρκεια και την όξυνση του ενεργειακού σοκ, αλλά, αν δώσει το μήνυμα, οι τράπεζες θα κινηθούν αναλόγως.

Στον προηγούμενο ανοδικό γύρο των επιτοκίων, όταν τα επιτόκια έφθασαν στο ζενίθ, οι ελληνικές προθεσμιακές καταθέσεις έτους ήταν κατώτερες 1%-1,10% από τις ευρωπαϊκές για τα νοικοκυριά και από 0,40%-0,70% για τις επιχειρήσεις. Κατά μέσο όρο, τα νοικοκυριά πήραν το 35%-40% της ανόδου των επιτοκίων στις καταθέσεις και οι επιχειρήσεις το 0,60%-0,70%, σύμφωνα με στοιχεία από εκθέσεις των ξένων οίκων που μετρούσαν τη μετακύλιση-πέρασμα των επιτοκίων (pass through).

Επιπτώσεις στα δάνεια

Μια συνολική αύξηση κατά 0,50% των επιτοκίων της ΕΚΤ από τον Οκτώβριο ή τον επόμενο χρόνο και αντίστοιχη αύξηση στο Εuribor τριμήνου σημαίνουν μικρή αύξηση στις μηνιαίες δόσεις για νέα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, περίπου από 24 ευρώ για 10ετή στεγαστικά έως περίπου 30 ευρώ σε 30ετή, ανά 100.000 ευρώ δανείου. Σε όλα τα δάνεια, όμως, παίζει ρόλο σε ποιο χρονικό σημείο της διάρκειάς του είναι ο δανειολήπτης και αν ξεπέρασε το λεγόμενο tipping point (σημείο καμπής), όπως θα δούμε παρακάτω, γιατί αλλάζει τα ποσά αυτά υπέρ του. Οι αυξήσεις είναι υπολογισμένες για νέα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο. Τα παλαιά επηρεάζονται λιγότερο, ενώ τα περισσότερα νέα στεγαστικά είναι με σταθερό, αλλά όχι όλα.

Η άνοδος του τριμηνιαίου Εuribor κατά 0,13% (13 μονάδες βάσης) στοιχίζει τα μικροποσά στους δανειολήπτες με δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Ειδικότερα, η επίπτωση είναι:

Στα στεγαστικά δάνεια

Μια άνοδος του Εuribor τριών μηνών κατά 13 μονάδες βάσης (0,13%) επιφέρει μια μηνιαία αύξηση στη δόση που κυμαίνεται περίπου από 6,19 ευρώ έως 7,20 ευρώ ανά 100.000 ευρώ δανείου, ανάλογα με τη διάρκεια αποπληρωμής.

Η αύξηση στη μηνιαία δόση είναι διαφορετική για κάθε διάρκεια, καθώς στα δάνεια μεγαλύτερης διάρκειας ο τόκος αποτελεί μεγαλύτερο μέρος της δόσης, καθιστώντας τα πιο "ευαίσθητα" στις μεταβολές των επιτοκίων.

Στα δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια, και ειδικά σε αυτά με μεγάλη διάρκεια, 20 ετών και άνω, οι δόσεις στα πρώτα έτη μέχρι τη μισή διάρκεια του δανείου περιλαμβάνουν περισσότερο τόκο. Στη συνέχεια περιλαμβάνουν περισσότερο κεφάλαιο. Στα 10ετή δάνεια, αντίθετα, ακόμα και από τη δεύτερη δόση, περιλαμβάνεται περισσότερο κεφάλαιο και λιγότερο τόκος. Στα 15ετή το σημείο καμπής είναι στα 6,5 χρόνια ή στις 75-80 δόσεις.

Αυτή τη στιγμή, ανά 100.000 ευρώ, η επιβάρυνση στη μηνιαία δόση στα νέα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο λόγω του Εuribor τριμήνου (0,13%) περίπου είναι ασήμαντη:
- Για 10ετή δάνεια έως 6,19 ευρώ.
- Για 15ετή δάνεια έως 6,53 ευρώ.
- Για 20ετή δάνεια έως 6,87 ευρώ.
- Για 25ετή δάνεια έως 7,20 ευρώ.
- Για 30ετή δάνεια έως 7,50 ευρώ.

Με άνοδο του Εuribor 0,50%

Μια άνοδος του Euribor κατά 0,50% (50 μονάδες βάσης) σε ένα στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ επιφέρει μια μηνιαία αύξηση στη δόση που κυμαίνεται από περίπου από 24 έως 30 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια αποπληρωμής. Ανά 100.000 ευρώ η επίπτωση σε νέα δάνεια είναι:
- Για 10ετή δάνεια περίπου έως 24 ευρώ.
- Για 15ετή δάνεια περίπου έως 25,31 ευρώ.
- Για 20ετή δάνεια περίπου έως 26,67 ευρώ.
- Για 25ετή δάνεια περίπου έως 28 ευρώ.
- Για 30ετή δάνεια περίπου έως 30 ευρώ.

Στα καταναλωτικά δάνεια 

Η επίπτωση μιας αύξησης του Εuribor τριμήνου (0,13%) ανά 1.000 ευρώ δανείου είναι εξαιρετικά μικρή σε μηνιαία βάση, λόγω του πολύ μικρού κεφαλαίου, ενώ και οι διάρκειες αυτών των δανείων είναι μικρές. Έτσι, η θεωρητική αύξηση αυτή τη στιγμή είναι μόλις 6 λεπτά τον μήνα ανά 1.000 ευρώ δανείου.

Για καταναλωτικό με κυμαινόμενο επιτόκιο 11%, μια αύξηση κατά 0,50% (δηλαδή στο 11,5%) ανά 1.000 ευρώ δανείου αυξάνει τη μηνιαία δόση κατά περίπου 0,23 ευρώ έως 0,25 ευρώ για 5ετές δάνειο.

Πότε αλλάζει η δόση των δανείων

Τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο έχουν σχεδόν όλα βάση το Εuribor τριμήνου. Η τράπεζα υπολογίζει και αλλάζει το επιτόκιο κάθε τρίμηνο, στις ορισμένες ημερομηνίες αναπροσαρμογής που αναφέρει η δανειακή σύμβαση ή, εναλλακτικά, κάθε τρεις μήνες από την ημερομηνία εκταμίευσης του δανείου.

Η τράπεζα λαμβάνει υπόψη την τιμή του Εuribor τριμήνου συνήθως δύο εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία αλλαγής της δόσης.

capital.gr