Σαφές μήνυμα ότι δεν προτίθεται να αναστείλει τις έρευνες νότια της Κρήτης ούτε να περιορίσει την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων έχει στείλει η Αθήνα προς την κυβέρνηση της Τρίπολης, απαντώντας στις λιβυκές ενστάσεις για τις θαλάσσιες περιοχές όπου σχεδιάζονται σεισμικές έρευνες.
Η ελληνική απάντηση διαβιβάστηκε μέσω της διπλωματικής οδού τον Σεπτέμβριο, μετά τη Ρηματική Διακοίνωση που είχε αποστείλει η λιβυκή πλευρά στις 24 Αυγούστου.
Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη λιβυκή παρέμβαση δεν συνιστά νέα θέση, αλλά επαναφέρει γνωστές και πάγιες διεκδικήσεις της Τρίπολης.
Η Αθήνα απορρίπτει τις λιβυκές αιτιάσεις
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη απαντήσει επισήμως, χαρακτηρίζοντας αβάσιμους τους ισχυρισμούς που προβάλλονται από τη λιβυκή πλευρά.
Κεντρικό σημείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας είναι ότι, όσο δεν υπάρχει συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Λιβύη, η Αθήνα εφαρμόζει τη μέση γραμμή.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πρακτική βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με το Διεθνές Δίκαιο και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία κινείται μέχρι να επιτευχθεί διμερής συμφωνία.
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν επίσης ότι και η ίδια η Λιβύη έχει στο παρελθόν προκηρύξει θαλάσσια οικόπεδα χρησιμοποιώντας τη μέση γραμμή ως βάση.
Συνεχίζονται οι επαφές για την ΑΟΖ
Παρά τη δημόσια αντιπαράθεση για τις σεισμικές έρευνες, η επικοινωνία Αθήνας και Τρίπολης δεν έχει διακοπεί.
Οι δύο πλευρές συνεχίζουν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, τις τεχνικές συνομιλίες για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Η Αθήνα, ωστόσο, έχει καταστήσει σαφές ότι η διεξαγωγή διαλόγου δεν συνεπάγεται «πάγωμα» της άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά διαμηνύει ότι η συμμετοχή σε διαπραγματεύσεις δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αποδοχή μονομερών διεκδικήσεων που προβάλλονται από τη Λιβύη.
Τι ανέφερε η Ρηματική Διακοίνωση της 24ης Αυγούστου
Η λιβυκή Ρηματική Διακοίνωση εξέφραζε την αντίθεση της Τρίπολης στις σχεδιαζόμενες σεισμικές έρευνες σε μη οριοθετημένες θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης.
Η λιβυκή πλευρά είχε προειδοποιήσει ότι η συνέχιση των συγκεκριμένων ενεργειών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις συνομιλίες των δύο χωρών, φθάνοντας ακόμη και σε ενδεχόμενη διακοπή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γινόταν στη διεθνή πρόσκληση της ΕΔΕΥΕΠ για σεισμικά δεδομένα στη Δυτική και Νότια Ελλάδα.
Μεταξύ των περιοχών που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό βρίσκονται τα οικόπεδα «Νότια της Κρήτης 1», «Νότια της Κρήτης 2» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης».
Η Τρίπολη υποστήριξε ότι οι δραστηριότητες αυτές επηρεάζουν περιοχές που θεωρεί μέρος της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, θέση την οποία η Αθήνα απορρίπτει.
Η σημασία της μέσης γραμμής
Για την ελληνική διπλωματία, η αναφορά στη μέση γραμμή αποτελεί κομβικό στοιχείο της απάντησης προς τη Λιβύη.
Η Αθήνα θεωρεί ότι, εφόσον δεν υπάρχει συμφωνημένη θαλάσσια οριοθέτηση, αυτή είναι η μέθοδος που επιτρέπει την άσκηση δικαιωμάτων χωρίς να προδικάζεται η τελική διευθέτηση.
Με αυτόν τον τρόπο, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να διαχωρίσει δύο διαφορετικά επίπεδα: από τη μία τις διαπραγματεύσεις για μια μελλοντική συμφωνία ΑΟΖ και από την άλλη την άσκηση δικαιωμάτων σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι βρίσκονται εντός των νόμιμων θαλάσσιων ζωνών της.
Οι λιβυκές θέσεις και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι λιβυκές διεκδικήσεις στηρίζονται σε σημαντικό βαθμό στο μνημόνιο θαλάσσιων ζωνών που υπέγραψαν Τουρκία και Λιβύη, το οποίο η ελληνική πλευρά θεωρεί άκυρο και αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο.
Παράλληλα, η Τρίπολη επικαλείται μονομερείς ενέργειες, όπως το κλείσιμο του Κόλπου της Σύρτης, ενώ η επιχειρηματολογία της δεν αναγνωρίζει, κατά την ελληνική ανάγνωση, πλήρη επήρεια σε ελληνικά νησιά όπως η Γαύδος.
Η Αθήνα θεωρεί ότι αυτές οι θέσεις συγκλίνουν σε μεγάλο βαθμό με την τουρκική προσέγγιση για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο φόντο οι έρευνες της Chevron
Οι λιβυκές αντιδράσεις καταγράφονται σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνεται το ενεργειακό ενδιαφέρον για τις περιοχές νοτίως της Κρήτης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Chevron προετοιμάζεται για την έναρξη ερευνητικής δραστηριότητας στα σχετικά θαλάσσια οικόπεδα.
Η παρουσία ενός μεγάλου αμερικανικού ενεργειακού ομίλου προσδίδει πρόσθετη γεωπολιτική και οικονομική βαρύτητα στον ελληνικό σχεδιασμό και καθιστά ακόμη πιο κρίσιμο το ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων.
Αλλαγές και στην πολιτική ισορροπία της Ανατολικής Λιβύης
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μεταβολές καταγράφονται και στο πολιτικό σκηνικό της Ανατολικής Λιβύης.
Ο Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος είχε ταχθεί κατά της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, φέρεται να έχει αντικατασταθεί από την προεδρία του σώματος.
Στη θέση του, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αναδείχθηκε ο Αλ Σαλχίν Αμπντέλ Νάμπι, πρόσωπο που περιγράφεται ως στενός συνεργάτης και άνθρωπος εμπιστοσύνης του Χαλίφα Χαφτάρ.
Η αλλαγή αυτή ενδέχεται να μεταφέρει ακόμη μεγαλύτερο βάρος αποφάσεων στο περιβάλλον του Χαφτάρ, ιδιαίτερα ως προς το εάν και με ποιον τρόπο θα τεθεί θέμα τυπικής κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τους θεσμούς της Ανατολικής Λιβύης.
Η στρατηγική της Αθήνας
Η ελληνική γραμμή επιχειρεί να συνδυάσει δύο παράλληλες επιδιώξεις.
Από τη μία, η Αθήνα δηλώνει ότι παραμένει διαθέσιμη για διάλογο και τεχνικές διαπραγματεύσεις με στόχο μια συμφωνημένη οριοθέτηση ΑΟΖ με τη Λιβύη.
Από την άλλη, ξεκαθαρίζει ότι ο διάλογος δεν σημαίνει αναστολή των ενεργειακών σχεδιασμών ούτε αποδοχή των λιβυκών ή τουρκικών διεκδικήσεων.
Η επιμονή στη μέση γραμμή αποτελεί τον βασικό νομικό και διπλωματικό άξονα αυτής της στρατηγικής, με την Αθήνα να επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της ενόψει τόσο των επικείμενων ερευνών όσο και μιας μελλοντικής διαπραγμάτευσης για τις θαλάσσιες ζώνες.
parapolitika.gr
