Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, για το 2024, αποτυπώνουν ακόμη πιο έντονα τη διαφορά μεταξύ των περιοχών
Η Κρήτη παρουσιάζει μια διαφορετική δημογραφική εικόνα σε σχέση με αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, καθώς τα στοιχεία για τη σχέση γεννήσεων και θανάτων δείχνουν ότι Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο καταγράφουν λιγότερους θανάτους σε σχέση με τις γεννήσεις κατά την εξεταζόμενη περίοδο, όπως αναφέρουν τα tanea.gr.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι και τα πιο πρόσφατα στοιχεία για το 2024. Από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, μόλις πέντε κατέγραψαν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Θήρα, η Μύκονος, η Κως, η Νάξος και το Ρέθυμνο.
Η εικόνα αυτή διαφοροποιεί την Κρήτη από αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπου οι θάνατοι έχουν ξεπεράσει σε μεγάλο βαθμό τις γεννήσεις. Ωστόσο, η γενικότερη τάση της μείωσης των γεννήσεων αφορά το σύνολο της χώρας και αποτυπώνεται και σε βάθος χρόνου.
Σύμφωνα με τη μελέτη του καθηγητή Δημογραφίας και διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), Βύρωνα Κοτζαμάνη, η σχέση γεννήσεων και θανάτων παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή.
Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο συγκαταλέγονται στις Περιφερειακές Ενότητες όπου οι γεννήσεις ήταν περισσότερες από τους θανάτους. Πρόκειται για μια εικόνα που διαφοροποιείται αισθητά από εκείνη πολλών περιοχών της ηπειρωτικής χώρας.
Το 2024, μάλιστα, το Ρέθυμνο ήταν μία από τις μόλις πέντε Περιφερειακές Ενότητες της Ελλάδας όπου οι γεννήσεις ξεπέρασαν τους θανάτους. Στην κορυφή της σχετικής εικόνας βρέθηκε η Θήρα, όπου οι γεννήσεις ήταν περίπου διπλάσιες από τους θανάτους.
Παρά τα επιμέρους θετικά στοιχεία για περιοχές της Κρήτης, η συνολική δημογραφική εικόνα της Ελλάδας παραμένει ιδιαίτερα πιεσμένη.
Οι γεννήσεις μειώθηκαν από περίπου 117.000 το 2009 σε περίπου 67.000 το 2024, καταγράφοντας πτώση της τάξης του 42% μέσα σε 15 χρόνια.
Η εξέλιξη δεν συνδέεται μόνο με τον μικρότερο αριθμό παιδιών που αποκτούν οι οικογένειες. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης η μείωση του αριθμού των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, η χαμηλότερη γονιμότητα και η μετατόπιση της τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η μεταβολή αυτή έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετές δεκαετίες. Κατά τη διετία 1979-1980, οι γεννήσεις στην Ελλάδα έφταναν κατά μέσο όρο περίπου τις 148.000, ενώ την περίοδο 2024-2025 υπολογίζονται σε περίπου 67.000.
Παράλληλα, η μέση ηλικία στην οποία οι γυναίκες αποκτούν παιδιά αυξήθηκε από 26,2 σε 32,2 έτη, δηλαδή κατά περίπου έξι χρόνια.
Ο Βύρων Κοτζαμάνης αποδίδει τη μακροχρόνια υποχώρηση των γεννήσεων στη μείωση της γονιμότητας των διαδοχικών γενεών γυναικών.
Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για τις γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο μέσος αριθμός είναι μικρότερος από 1,5 παιδί.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται και στα ετήσια στοιχεία. Οι γεννήσεις, που το 2008-2009 έφταναν περίπου τις 117.700, περιορίστηκαν σε περίπου 66.700 την περίοδο 2024-2025.
Η δημογραφική μεταβολή δεν έχει την ίδια ένταση σε ολόκληρη τη χώρα.
Μεταξύ 2009 και 2024, η μείωση των γεννήσεων σε εθνικό επίπεδο ανήλθε σε 42%. Σε έξι νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας, όμως, η πτώση ξεπέρασε το 50%.
Πρόκειται για τη Θεσπρωτία, τα Γρεβενά, τη Φθιώτιδα, την Κοζάνη, την Ευρυτανία και τη Φλώρινα.
Σε ακόμη δέκα νομούς, η μείωση κυμάνθηκε μεταξύ 45% και 50%.
Διαφορετική είναι η εικόνα σε αρκετές νησιωτικές περιοχές. Σε έξι νησιωτικούς νομούς η πτώση των γεννήσεων ήταν μικρότερη από 30%, ενώ στις Κυκλάδες και τη Ζάκυνθο δεν ξεπέρασε το 15%.
Η σχέση γεννήσεων και θανάτων
Η δημογραφική εικόνα συμπληρώνεται από τη σχέση μεταξύ γεννήσεων και θανάτων.
Σε 17 νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας καταγράφηκαν κατά την εξεταζόμενη περίοδο από 175 έως 276 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις. Σε εννέα από αυτούς, οι θάνατοι ήταν τουλάχιστον διπλάσιοι από τις γεννήσεις.
Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνονται τα Τρίκαλα, η Αρκαδία, το Κιλκίς, η Καρδίτσα, η Άρτα, η Ευρυτανία, η Φωκίδα, τα Γρεβενά και οι Σέρρες.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν έτσι τις μεγάλες γεωγραφικές διαφοροποιήσεις της δημογραφικής εξέλιξης στην Ελλάδα, με την Κρήτη και ιδιαίτερα τις Περιφερειακές Ενότητες Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου να εμφανίζουν διαφορετική σχέση γεννήσεων και θανάτων σε σύγκριση με πολλές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας.
neakriti.gr
