Σε θρίλερ για γερά νεύρα εξελίσσεται η νέα ελαιοκομική περίοδος 2026/2027 για την Κρήτη. Παρά το γεγονός ότι το νησί βρίσκεται μπροστά σε μια χρονιά μεγάλης καρποφορίας (βεντέμα) σχεδόν σε όλες τις περιοχές, οι προβλέψεις για το τελικό εισόδημα των παραγωγών και τις τιμές είναι δυσοίωνες, με τον κίνδυνο ένα σημαντικό μέρος της σοδειάς να μείνει ασυγκόμιστο να είναι πλέον ορατός.

Το «αγκάθι» των εργατών γης και το εκρηκτικό κόστος

Μιλώντας στο «Ράδιο Κρήτη» και την εκπομπή του Λευτέρη Βαρδάκη, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Εμπάρου, Γιώργος Περογιαννάκης έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το επερχόμενο λιομάζωμα, το οποίο ξεκινά κατά κύριο λόγο τον Νοέμβριο. Όπως τόνισε, η παραγωγή απειλείται άμεσα από τη δραματική έλλειψη εργατών γης, αλλά και τις εξωπραγματικές απαιτήσεις για τα μεροκάματα. 

Οι αριθμοί αποτυπώνουν ανάγλυφα το μέγεθος του προβλήματος: 

Μεροκάματο: 30 - 35 ευρώ τα προηγούμενα χρόνια. 

Φετινές απαιτήσεις: 60, 70, έως και 80 ευρώ την ημέρα.

Αυτή η εκρηκτική άνοδος εκτοξεύει το συνολικό κόστος. Για μια οργανωμένη ελληνική εκμετάλλευση, το βασικό κόστος παραγωγής υπολογίζεται ήδη στα 3 - 3,5 ευρώ το κιλό. Ωστόσο, όταν ο παραγωγός αναγκάζεται να πληρώσει το σύνολο των εργασιών (εργάτες, ράβδισμα, μεταφορά), το κόστος αυτό «εκτοξεύεται» στα 4 - 5 ευρώ ανά κιλό, καθιστώντας την καλλιέργεια οικονομικά ασύμφορη με βάση τα τρέχοντα δεδομένα της αγοράς.

Ελεύθερη πτώση για τις τιμές παραγωγού – Αδιάθετοι 15.000 τόνοι

Η νέα σεζόν ξεκινά με τις τιμές να έχουν υποχωρήσει αισθητά από τα ιστορικά υψηλά της προηγούμενης διετίας. Στην κορύφωση της παγκόσμιας κρίσης, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είχε αγγίξει ακόμα και τα 9,5 ευρώ το κιλό στον παραγωγό.

Σήμερα, η τιμή για το καλής ποιότητας κρητικό προϊόν έχει υποχωρήσει στα 3,40 - 3,70 ευρώ το κιλό, κινούμενη οριακά πάνω —ή ακόμα και κάτω— από το κόστος παραγωγής. 

Παράλληλα, η αγορά πιέζεται από τα αποθέματα. Σύμφωνα με τον κ. Περογιαννάκη, αυτή τη στιγμή παραμένει αδιάθετη μια τεράστια ποσότητα κρητικού ελαιολάδου, η οποία ενδέχεται να αγγίζει τους 15.000 τόνους.

Το γεγονός αυτό δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας, καθώς το περσινό λάδι «μπλοκάρει» τις αποθήκες και πιέζει εκ των προτέρων προς τα κάτω τις τιμές για το φρέσκο ελαιόλαδο που έρχεται.

Το διεθνές σκηνικό και ο «παράγοντας» Ισπανία

Σε εθνικό επίπεδο, οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθετούν την ελληνική παραγωγή μεταξύ 280.000 και 330.000 τόνων, με το σενάριο των 300.000 τόνων να θεωρείται το επικρατέστερο. Την ίδια ώρα, η εγχώρια και διεθνής  κατανάλωση δείχνει σημάδια ανάκαμψης, καθώς οι καταναλωτές επιστρέφουν στο ελαιόλαδο λόγω της πτώσης των τιμών στα ράφια. Ωστόσο, το κλειδί για τη διαμόρφωση των τελικών τιμών κρατά η Ισπανία. Η τροχιά της ισπανικής σοδειάς επανακαθορίζει τις ισορροπίες: Αρχικές προσδοκίες: Έως 1,8 εκατ. τόνοι. Νέα δεδομένα: Λόγω του καλοκαιρινού καύσωνα και της παρατεταμένης ξηρασίας, οι εκτιμήσεις για την Ισπανία έχουν υποχωρήσει στους 1,4 - 1,5 εκατ. τόνους.

Τα δύο σενάρια για το μέλλον των τιμών:

Σενάριο Σταθεροποίησης: Μια απλώς «καλή» ισπανική παραγωγή (στα τρέχοντα επίπεδα) αναμένεται να συγκρατήσει την περαιτέρω πτώση και να σταθεροποιήσει την αγορά. Σενάριο Κατάρρευσης: Εάν η συνολική μεσογειακή παραγωγή αυξηθεί τελικά κατά 500.000 έως 700.000 τόνους παραπάνω από το αναμενόμενο, τότε οι τιμές παραγωγού ενδέχεται να κατρακυλήσουν ακόμα και προς τα 2,5 ευρώ το κιλό.

Συμπέρασμα

Η πτώση των τιμών αποτελεί αναμφίβολα μια θετική είδηση για τα προϋπολογισμούς των νοικοκυριών που δοκιμάστηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Για τους Κρητικούς ελαιοπαραγωγούς, όμως, η εξίσωση της φετινής χρονιάς μοιάζει άλυτη: με το κόστος συλλογής στα ύψη και τις τιμές σε πτώση, η φετινή «βεντέμα» κινδυνεύει να μετατραπεί από ευλογία σε οικονομική καταστροφή.

ekriti.gr