ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΜΕ ΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΕΛΙ
Με τις πρώτες αφίξεις να ξεκινούν από τα μέσα Μαρτίου ανοίγει παραδοσιακά η σεζόν και η Κρήτη μπαίνει δυναμικά σε μία ακόμη τουριστική χρονιά. Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Διευθυντών Ξενοδοχείων, Γιώργος Πελεκανάκης, μιλά για τις φετινές προοπτικές, τη σημασία της επιμήκυνσης της σεζόν, τις νέες διεθνείς αγορές, αλλά και για τις ριζικές αλλαγές που αναμένεται να φέρει το νέο αεροδρόμιο Καστελίου στον αναπτυξιακό και τουριστικό χάρτη της Κρήτης, επισημαίνοντας παράλληλα τις μεγάλες προκλήσεις σε νερό, υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό.
Συνέντευξη Σταύρος Ρακιντζής
Πότε περιμένουμε τις πρώτες αφίξεις;
«Η ενημέρωση που δίνει το αεροδρόμιο του Ηρακλείου είναι ότι στις 14 Μαρτίου ξεκινάνε οι πρώτες πτήσεις από την Ελβετία, οι πρώτες πτήσεις τσάρτερ και ακολουθούν οι επόμενες πτήσεις από Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία. Βλέπουμε δηλαδή σταδιακά ότι ξεκινάει η σεζόν. Υπάρχουν ξενοδοχεία μεταξύ της πόλης του Ηρακλείου και στο Σίσσι Λασιθίου, τα οποία διαθέτουν ένα πολύ μεγάλο αριθμό γηπέδων τένις, υπάρχουν ξενοδοχεία τα οποία έχουν 25 και 27 γήπεδα τένις στις ξενοδοχειακές μονάδες, ένας πολύ μεγάλος αριθμός και τα οποία φιλοξενούν τα τελευταία χρόνια αγώνες της παγκόσμιας κατάταξης του τένις από το νούμερο 500 μέχρι το 1000. Άρα λοιπόν έρχονται από όλη την Ευρώπη παίκτες του τένις να αγωνιστούν για επίσημους αγώνες κατάταξης. Βλέπουμε λοιπόν, ότι με τον αθλητικό τουρισμό ξεκινάει η τουριστική σεζόν. Η μεγάλη αύξηση θα είναι το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Μαρτίου, γιατί 5 Απριλίου έχουμε το Πάσχα των Καθολικών, που θα ανοίξουν πολλά ξενοδοχεία και στη συνέχεια στις 12 Απριλίου που είναι το Πάσχα το δικό μας. Νομίζω ότι όσα ξενοδοχεία δεν έχουν ανοίξει μεταξύ καθολικού και ορθόδοξου Πάσχα θα πάνε για τέλος Απριλίου, που θα έχουν ανοίξει στο σύνολό τους τα ξενοδοχεία του νησιού.»
Μιλήστε μας για τα άκρα, για την επιμήκυνση της τουριστικής σαιζόν
«Νομίζω η μεγάλη αύξηση του 2025 που είχαμε οφείλεται ακριβώς από την αύξηση που είχαμε στα άκρα, δηλαδή τον Απρίλιο-Μάιο, τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Οι περυσινοί αυτοί μήνες ήταν πραγματικά πάρα πολύ καλοί στις πληρότητες και νομίζω αυτό θα επαναληφθεί και φέτος. Νομίζω ότι αν θα καταφέρουμε να έχουμε πολύ κόσμο σε αυτούς τους μήνες τότε θα καταγράφουμε ρεκόρ, γιατί ένας Ιούλιος, Αύγουστος πάντα είναι κορεσμένος πάντα έχει μεγάλες πληρότητες, εκεί πιάνουμε ταβάνι. Άρα άμα και οι άκρες πάνε καλά τότε θα έχουμε αυτή την αύξηση. ‘Ολα αυτά που συζητάμε για την επιμήκυνση της σεζόν να πω ότι από το 2028 που θα ανοίξει το αεροδρόμιο Καστελίου στο Ηράκλειο θα αλλάξουν όλα και νομίζω ότι σταδιακά θα έρθουν όλα από μόνα τους. Νομίζω ότι αυτά θα τα καταφέρει το νέο αεροδρόμιο, διότι θα γίνει ένα αεροδρόμιο κόμβος, δηλαδή θα έχει μεγάλη χωρητικότητα, θα είναι ένα σύγχρονο αεροδρόμιο με μεγάλο διάδρομο ο οποίος θα είναι το μεγαλύτερο «ατού» του νέου αεροδρομίου. Ο μεγάλος διάδρομος θα επιτρέπει την προσγείωση αεροσκαφών από χώρες που δεν μπορούν τώρα να έρθουν με απευθείας πτήσεις στο νησί και λέω από Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, από Καναδά, από Κίνα και από Ινδίες. Μην ξεχνάμε ότι το 21,7% του αεροδρομίου του Καστελιού ανήκει σε εταιρεία από την Ινδία, που αυτοί σκοπεύουν να φέρουν τα αεροπλάνα με προορισμό Ευρώπη, με ενδιάμεσο σταθμό το Ηράκλειο, όπως είναι σήμερα η Κωνσταντινούπολη. Κάτι που αυτόματα αλλάζει τον τουριστικό χάρτη της Κρήτης. Περιμένουμε πολλές αφίξεις από αυτές τις χώρες. Αυτοί δεν έρχονται μόνο για τον ήλιο και τη θάλασσα, θα έρχονται δηλαδή για όλο το χρόνο και θα δούμε σιγά-σιγά τα επόμενα χρόνια μια αύξηση τους επόμενους μήνες της τουριστικής περιόδου, δηλαδή και τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο και μακάρι να δούμε και όλο το χρόνο, που αυτό θα έρθει σταδιακά από μόνο του. Θα δούμε μια εξέλιξη της τουριστικής περιόδου τα επόμενα δέκα χρόνια, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Αυτό που συζητάμε χρόνια, θα έρθει από μόνο του, γιατί έτσι έπρεπε να έχει γίνει. Δηλαδή, αυτός που ενδιαφέρεται περισσότερο να φέρει τα αεροπλάνα είναι το αεροδρόμιο. Αν το αεροδρόμιο ενδιαφέρεται η κυνηγήσει τις πτήσεις, τις αεροπορικές εταιρείες, από εκεί ξεκινάνε όλα.
Ωστόσο και τα ξενοδοχεία θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις, γιατί μην ξεχνάμε ότι μέχρι τώρα είμαστε ένας καλοκαιρινός προορισμός. Άρα και τα ξενοδοχεία θα πρέπει να προσαρμόζονται σιγά-σιγά στις νέες απαιτήσεις.»
Μπορούμε να κάνουμε μια εκτίμηση για το πόσο θα αλλάξει τα αναπτυξιακά και τουριστικά δεδομένα του νησιού;
«Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι θα δούμε μεγάλη ανάπτυξη, που θα αλλάξει ριζικά τον τουριστικό χάρτη της Κρήτης. Αυτό θα αλλάξει με το άνοιγμα του νέου αεροδρομίου, αλλά και όταν θα γίνει η οδική σύνδεση του αεροδρομίου με την Ιεράπετρα και με τη Μεσαρά. Θα δούμε μια άλλη Κρήτη, θα δούμε μια υπερβολική αύξηση του τουρισμού, δηλαδή αν σήμερα μιλάμε ότι έχουμε 6 εκατομμύρια τουρίστες, σε βάθος δεκαετίας από το 1928 που θα ανοίξει το αεροδρόμιο, νομίζω θα ξεπεράσουμε τα 10 εκατομμύρια. Θα βλέπουμε πραγματικά πάρα πολλές νέες ξενοδοχειακές μονάδες και τα ερωτήματα είναι: τι κάνουμε με το νερό, τι κάνουμε με το προσωπικό, τι κάνουμε με την ενέργεια, τι κάνουμε με τα απόβλητα. Πρέπει να ξεκινήσουμε από τώρα να τα σκεφτόμαστε. Το μεγάλο πρόβλημα, ότι και στις δύο περιοχές που αναμένεται μεγάλη αύξηση, σε Μεσαρά και Ιεράπετρα, είναι ο πρωτογενής τομέας με τα θερμοκήπια. Νομίζω ότι τουρισμός δεν πρέπει να είναι εις βάρος του πρωτογενή τομέα. Αντίθετα οι άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να ενισχυθούν, να παραμείνουν, να παράγουν, διότι δε γίνεται να έχουμε μια μονοκαλλιέργεια του τουρισμού στην Κρήτη. Παρότι εγώ είμαι άνθρωπος του τουρισμού, αλλά λέω ότι πρέπει να βοηθήσουμε τον πρωτογενή τομέα να μεγαλώσει. Θα πρέπει ο τουρισμός να είναι βιώσιμος στο νησί και θα πρέπει να συμπαρασύρει όλες τις επιχειρήσεις, όλους τους παραγωγούς που είναι πάνω στο νησί, να μεγαλουργήσουν. Θα πρέπει οι άνθρωποι αυτοί να συμβαδίσουν με τον τουρισμό, με την ανάπτυξη του τουρισμού της Κρήτης. Θα πρέπει από τώρα να ενισχυθούν αυτοί οι άνθρωποι και αντί να μειώσουν, αντιθέτως να αυξήσουν την παραγωγή τους.»
Λόγω της θέσης του αεροδρομίου θα ωφεληθεί σημαντικά η νότια Κρήτη;
«Νομίζω ότι οι ομορφιές της Κρήτης σήμερα είναι ο νότος. Είναι ένας κορεσμένος βόρειος άξονας με τα πολλά ξενοδοχεία, με τις τουριστικές περιοχές. Το οδικό δίκτυο θα τα αλλάξει όλα. Νομίζω ότι με τη διασύνδεση αυτή που θα γίνει με το αεροδρόμιο θα αλλάξει ριζικά όλος ο τουριστικός χάρτης του νησιού.»
Άρα ο ΝΟΑΚ είναι αναγκαίο έργο;
«Βλέπουμε μία μεγάλη ανάπτυξη σε ξενοδοχεία στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας και για όσους γνωρίζουν, μεγάλες εκτάσεις γης οι οποίες βρίσκονται μεταξύ Ιεράπετρας και Αγίας Γαλήνης, ήδη έχουν πουληθεί σε μεγάλες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Μερικές από αυτές είναι εκτός Κρήτης, αλλά ξέρουν τι πρόκειται να γίνει τα επόμενα χρόνια, αγοράζουν τις εκτάσεις και περιμένουν την κατάλληλη στιγμή που θα γίνει η οικοδόμηση. Άρα, περιμένουμε πολύ μεγάλη αύξηση σε βάθος δεκαετίας και νομίζω ότι αυτό θα φέρει πολύ περισσότερο κόσμο και μην ξεχνάμε βέβαια ότι υπάρχουν καινούργιες αγορές. Το πιο σημαντικό είναι αυτό. Δηλαδή δε θα έχουμε ακόμα περισσότερους Γερμανούς. Θα έχουμε καινούριες αγορές, οι οποίες θα προστεθούν στο ήδη υπάρχον χαρτοφυλάκιο του τουρισμού. Περιμένουμε μεγάλη ανάπτυξη από άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουμε κόσμο τώρα, αλλά όχι τόσο πολύ. Περιμένουμε μια ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη από αφίξεις από Πολωνία, από Τσεχία, από Ρουμανία. Από νέες αγορές, από Ινδία κυρίως, από Κίνα, με απευθείας πτήσεις. Γιατί τώρα έρχονται και πηγαίνουν μέσω Αθηνών περισσότερο Σαντορίνη Μύκονο οι Κινέζοι. Αλλά νομίζω ότι όταν θα γίνουν οι απευθείας πτήσεις αυτό θα αλλάξει ριζικά.
Επίσης, μην ξεχνάμε ότι θα ξεκινήσουμε και οι απευθείας πτήσεις από Σαουδική Αραβία, που κατά πληροφορίες θα ξεκινήσουν από φέτος με δύο πτήσεις την εβδομάδα από το Ριάντ απευθείας στο Ηράκλειο και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό. Πρόκειται για μία αγορά που ξέρουμε πολύ καλά το υψηλό επίπεδο των ανθρώπων της Σαουδικής Αραβίας. Ενδεικτικά να σας πω ότι ο παγκόσμιος οργανισμός τουρισμού λέει ότι ένας Σαουδάραβας ξοδεύει όσο 120 Ευρωπαίοι μαζί για ένα ταξίδι. Άρα, λοιπόν, εκεί βλέπουμε, σταδιακά ότι ο τουριστικός χάρτης αλλάζει τα επόμενα χρόνια ριζικά και ευελπιστούμε φυσικά προς το καλύτερο από πλευράς ποιότητας. Γιατί αν ανοίξουμε το θέμα ποιότητας θα πούμε ότι ποιότητα δεν είναι μόνο το ξενοδοχείο. Είναι όλες οι υποδομές που έχουμε σαν περιοχή, σαν τόπος. Άρα θα πρέπει να έχουμε ένα αεροδρόμιο, ένα οδικό δίκτυο, να έχουμε πολύ καλά εστιατόρια, να έχουμε καλό σέρβις.»
Για φέτος ποιες είναι οι εκτιμήσεις;
«Νομίζω ότι λόγω του ότι, το 2025 πιάσαμε ταβάνι με ένα πολύ μεγάλο αριθμό αφίξεων, φέτος πιστεύω ότι θα διατηρήσουμε αυτά τα νούμερα. Ωστόσο, λόγω του ότι θα έχουμε και λίγο περισσότερες αφίξεις, από πέρυσι, μία αύξηση περίπου στο 2 με 3%, σε σχέση με το 2025, αυτό θα είναι ένα νούμερο το οποίο θα είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί.»
Για Απρίλιο - Μάιο;
«Νομίζω ότι θα είναι στα ίδια επίπεδα. Περιμένουμε πολύ περισσότερο κόσμο αυτούς τους μήνες, ειδικά τον Απρίλιο, από Ισραήλ. Νομίζω ότι υπάρχει αυτή η πολιτική διαμάχη μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Έχουν γυρίσει την πλάτη στην Τουρκία και θα δούμε πραγματικά μια έκρηξη από το Ισραήλ, ιδιαίτερα η Κρήτη και η Ρόδος. Τον Απρίλιο θα έχουμε πάρα πολύ κόσμο από το Ισραήλ.»
Οι εκτιμήσεις για τα έσοδα;
Αυτά θα τα κάνουμε τον Νοέμβριο. Εγώ στο τέλος κάνω τον απολογισμό τον οικονομικό γιατί, να πούμε την αλήθεια, θα μεσολαβήσουν και εκπτώσεις.
Έχει μειωθεί η διάρκεια των διανυκτερεύσεων;
«Ναι, έχει μειωθεί, αλλά αυτό έχει να κάνει με άλλο λόγο. Έχει να κάνει, με το ότι ο κόσμος σήμερα έχει αλλάξει καταναλωτικές συνήθειες.
Άρα ο κόσμος τι κάνει. Κάνει πολύ περισσότερες φορές διακοπές στον χρόνο. Κάνει περισσότερα ταξίδια. Αλλά με λιγότερο χρόνο. Δηλαδή εκεί που παλαιότερα έρχονταν 20 ημέρες 14 ημέρες, τώρα μπορεί να κάνει 7 ημέρες ή 9 ημέρες το πολύ. Αλλά κάνει πολύ περισσότερες φορές διακοπές. Άρα ταξιδεύει πολύ περισσότερο και περισσότερες φορές και για αυτό ακριβώς το λόγο και δεν καταναλώνει και χρήματα κατά τη διάρκεια των διακοπών.»
Τα προβλήματα που σας απασχολούν για φέτος ποια είναι;
«Νομίζω το νούμερο ένα πρόβλημα θα έχει να κάνει με το νερό. Πρωτίστως έχει να κάνει με το νερό. Θα πρέπει πραγματικά να γίνει μια πολύ σωστή διαχείριση του νερού και το δεύτερο με το προσωπικό, που νομίζω όμως ότι μεγάλο μέρος του προσωπικού που το είχαμε ως πρόβλημα θα λυθεί. Διότι έχουμε μια κάλυψη των κενών θέσεων που είχαμε πέρσι στις πέντε χιλιάδες, με την προσέλευση, συνολικά 15 χιλιάδων ατόμων από τις Φιλιππίνες. Από αυτούς οι 4 χιλιάδες θα έρθουν στην Κρήτη και οι 6 χιλιάδες θα πάνε στη Ρόδο. Κοστίζουν περισσότερο διότι η μισθοδοσία τους είναι βάση της ελληνικής νομοθεσίας. Παίρνουν δηλαδή βάση συλλογικών συμβάσεων και ο ξενοδόχος είναι υποχρεωμένος να τους παρέχει και στέγη και φαγητό, πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Άρα λοιπόν το κόστος είναι μεγαλύτερο. Λόγω της ανάγκης εξεύρεσης προσωπικού, έχει γίνει αυτή η μαζική προσέλευση αυτών των ανθρώπων για να βοηθήσουν ώστε να λειτουργήσουν άψογα οι ξενοδοχειακές μονάδες.»
