Δραματική χαρακτηρίζεται η πτώση στην παραγωγή ελαιολάδου, σύμφωνα με τον επιστημονικό σύμβουλο του ΣΕΔΗΚ δρ. Νίκο Μιχελάκη - Αρνητικές συνέπειες στον κρητικό ελαιόκαρπο και εξαιτίας της καθυστερημένης διαδικασίας της δακοκτονίας

Λίγες μέρες έχουν απομείνει μέχρι να ολοκληρωθεί και επίσημα η ελαιοκομική περίοδος, με τους ελαιοπαραγωγούς στην Κρήτη όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα να δέχονται αφόρητη πίεση εξαιτίας των χαμηλών τιμών και της μειωμένης παραγωγής και ζήτησης.

Ειδικότερα, το φαινόμενο της κλιματικής κρίσης φαίνεται να έχει επηρεάσει αρνητικά τις ποσότητες και την ποιότητα ελαιόλαδου που παρήχθησαν φέτος, καθώς σε ορισμένες περιοχές όπως για παράδειγμα στην Ανατολική Κρήτη η κατάσταση εμπνέει ιδιαίτερη ανησυχία.

Στην περιοχή της Σητείας φέτος η συνολική παραγωγή υπολογίζεται στους 3.000 τόνους, ενώ τα προηγούμενα χρόνια οι αντίστοιχες ποσότητες έφταναν τους 16.000 τόνους, με την πτώση να αγγίζει μέχρι και το 80%.

Παράλληλα, οι Κρητικοί ελαιοπαραγωγοί έχουν μπροστά τους να αντιμετωπίσουν και τις διεθνείς εξελίξεις στο κομμάτι των εμπορικών συναλλαγών, καθώς χώρες όπως η Τυνησία που θεωρούνται “πρωταθλήτριες”στην ελαιοπαραγωγή καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τόσο τη ζήτηση, όσο και την τιμή του προϊόντος. Συγκεκριμένα, η Τυνησία φιλοδοξεί να αυξήσει κατά πολύ τις εξαγωγές στην ΕΕ, εξέλιξη που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αρνητική για το ελληνικό ελαιόλαδο, το οποίο λόγω του υψηλού ανταγωνισμού αναμένεται να πουληθεί σε τιμές κατώτερες των προσδοκιών που έχουν οι αγρότες στην χώρα μας, με την “βελόνα” να έχει κολλήσει αυτή την στιγμή στα 5 ευρώ το κιλό.

Ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ δρ. Νίκος Μιχελάκης μίλησε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr για την εικόνα που επικρατεί στον τομέα της ελαιοσυγκομιδής στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα, τις διεθνείς εξελίξεις όσον αφορά την πώληση ελαιόλαδου, αλλά και τις προθέσεις των ξένων αγορών οι οποίες χαρακτηρίζονται απρόβλεπτες.

Μιχελάκης: «Η Τυνησία καθορίζει τους όρους του παιχνιδιού»

«Οι εξελίξεις για το ελαιόλαδο, τόσο σε επίπεδο τιμών, όσο και σε επίπεδο παραγωγής δεν είναι καθόλου καλές. Αυτή την στιγμή, τα δεδομένα στην ευρωπαϊκή αγορά καθορίζουν χώρες όπως η Τυνησία και η Ισπανία. Συγκεκριμένα, από την Τυνησία, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εισάγουν κάθε χρόνο περίπου 57.000 τόνους ελαιόλαδου, ποσότητες τις οποίες φιλοδοξούν να αυξήσουν φτάνοντας ακόμα και τις 100.000 τόνους. Αντιλαμβάνεστε ότι αυτό το νέο δεν είναι καθόλου θετικό για τους Έλληνες παραγωγούς, οι οποίοι δέχονται πίεση να πουλήσουν το προϊόν τους σε μικρότερη τιμή από αυτή που επιθυμούν. Μάλιστα, υπάρχουν και οι απειλές πως αν οι συναλλαγές δεν γίνουν σύμφωνα με τους όρους που θέτουν οι πολυεθνικές υπάρχουν και οι εναλλακτικές, που δεν είναι μόνο το λάδι της Τυνησίας, αλλά και της Ισπανίας, ακόμα και της Τουρκίας. 

Στην Κρήτη, οι τιμές κινούνται γύρω στα 5 ευρώ, αν και τα περισσότερα ελαιοτριβεία έχουν αποφασίσει να μην δώσουν τιμές όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, να σας αναφέρω ενδεικτικά ένα παράδειγμα από τον Σταυρωμένο Σητείας, όπου οι παραγωγοί πέτυχαν τιμή πώλησης για το προϊόν τους στα 5 – 5,10 ευρώ. Συνολικά σε ολόκληρο το νησί η ανώτερη τιμή κιλού υπολογίζεται στα 5 ευρώ και η χαμηλότερη στα 4,60 ευρώ.

Στην Πελοπόννησο στα 4,80 ευρώ κυμαίνεται η ανώτερη τιμή και 4,20 η κατώτερη. Όσον αφορά τις ανταγωνίστριες χώρες η Ισπανία έχει πετύχει το καλύτερο deal στα 5,44 ευρώ, όμως αυτό αφορά μόνο το 1% των πωλήσεων για ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας. Η Τυνησία, από την άλλη πλευρά πουλάει 3,63 ευρώ το κιλο, θέλοντας ωστόσο να κινηθεί σε υψηλότερα επίπεδα».

Στο 80% η πτώση στην παραγωγή της Ανατολικής Κρήτης

Ο κ. Μιχελάκης περιέγραψε με «μελανά χρώματα» τη φετινή παραγωγή στην Κρήτη, εστιάζοντας το πρόβλημα στην Ανατολική Κρήτη, η οποία μαστίζεται από την ανομβρία που έχει επηρεάσει καθοριστικά τις καλλιέργειες. 

«Η παραγωγή στο νομό Λασιθίου είναι πολύ χαμηλή. Η Σητεία από του 16.000 τόνους ελαιόλαδο, φέτος σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας δύσκολα θα ξεπεράσει τους 2.500 χιλιάδες τόνους. Η λειψυδρία έχει προκαλέσει τεράστια προβλήματα σε αυτή την περιοχή του νησιού, όπως και στην Ιεράπετρα. Η ίδια εικόνα επικρατεί και στο Ηράκλειο. Στην Δυτική Κρήτη και συγκεκριμένα τα Χανιά τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα λόγω των υψηλότερων ποσοστών νερού από τις βροχές. 

Παράλληλα, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι φέτος έχει επηρεαστεί και η ποιότητα του ελαιόλαδου από την προσβολή του δάκου στα ελαιόδεντρα. Η οξύτητα στο ελαιόλαδο με προέλευσή από την Ανατολική Κρήτη είναι υψηλότερη, όπου και πάλι η κλιματική κρίση έπαιξε τον ρόλο της και σε αυτή την περίπτωση, όταν σε προηγούμενες περιόδους από αυτά τα μέρη εξασφαλίζαμε στο 90% εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο». 

Τέλος, ο κ. Μιχελάκης αναφέρθηκε και στη δακοκτονία, τονίζοντας ότι «η προβλεπόμενη διαδικασία καθυστέρησε περίπου ένα μήνα, γι’ αυτό υπήρξαν ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες στον κρητικό ελαιόκαρπο». Ο ίδιος ζήτησε να τηρούνται τα χρονοδιαγράμματα κατά την διαδικασία της δακοκτονίας, ενώ τα φυτοφάρμακα θα πρέπει να παραδίδονται εγκαίρως και χωρίς καθυστερήσεις.

Η εικόνα της ελαιοπαραγωγής στην υπόλοιπη Ελλάδα

Στα 5,50 ευρώ/κιλό διέθεσε, προ περίπου εβδομάδας, 4 βυτία εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου, οξύτητας 0,3 και εξαιρετικών οργανοληπτικών χαρακτηριστικών με κατεύθυνση την Ιταλία, ο ΑΕΣ Παπαδιανίκων στη Λακωνία. «Είναι η υψηλότερη τιμή για το 2026», σχολιάζει ο διαχειριστής του, Παναγιώτης Αλειφέρης, συμπληρώνοντας πως σε άλλες πράξεις που έγιναν τις προηγούμενες ημέρες στην περιοχή, η τιμή ήταν μεταξύ 5-5,25 ευρώ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ενδιαφέρον των αγοραστών, προσώρας, σχολιάζεται συγκρατημένο, ενώ όπως εξηγεί τον Γενάρη, συνήθως, αυξάνεται η προσφορά ποσοτήτων από τους παραγωγούς και οι μεσάζοντες, γνωρίζοντάς το, προσπαθούν να κρατήσουν την τιμή χαμηλά. 

Η συγκομιδή για τους παραγωγούς του Συνεταιρισμού, αλλά και ευρύτερα στον κάμπο των Μολάων, έφτασε πλέον το 90%, με τις φετινές ποσότητες να υπολογίζονται μικρότερες κατά 30% από πέρυσι, ενώ στην περιοχή αναφέρονται σημαντικά προβλήματα από δάκο και γλοιοσπόριο. «Είχαμε 5-6 χρόνια να δούμε τόσο γλοιοσπόριο» σημειώνει, προσθέτοντας ότι περίπου ένα 20% του λαδιού έφτασε σε οξύτητες 0,5-0,9, ενώ 2-3% εντάσσεται στην κατηγορία του παρθένου, κάτι που δεν συνηθίζεται στην περιοχή.

Δυτική Μεσσηνία: Η χειρότερη χρονιά των τελευταίων 35 ετών 

Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα άφησε το γλοιοσπόριο στην περιοχή της Μεσσηνίας, με τη δυτική Μεσσηνία να καταγράφει φέτος τη χειρότερη χρονιά της τελευταίας 35ετίας, όπως θυμάται ο Γιώργος Κόκκινος, πρόεδρος στον Συνεταιρισμό-Ομάδα Παραγωγών Νηλέας, σημειώνοντας πως σε μία ούτως ή άλλως χαμηλή παραγωγή, ένα μέρος ακόμη χάθηκε ή και υποβαθμίστηκε ποιοτικά, προσθέτοντας ένα ακόμη 40% στην οικονομική ζημιά με τις ποσότητες να βρίσκονται χαμηλότερα κατά 30-40% από μία κανονική χρονιά. Για το ζήτημα αυτό ο Συνεταιρισμός έχει ήδη στείλει επιστολή σε ΥΠΑΑΤ, ΕΛΓΑ, Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα Μεσσηνίας, ζητώντας μεταξύ άλλων κάλυψη της ζημιάς από τον ΕΛΓΑ. 

Σε ό,τι αφορά τις τιμές, αυτό που προσφέρουν οι έμποροι για το έξτρα παρθένο είναι 4,5 ευρώ/κιλό. «Πριν από 5-6 χρόνια θα λέγαμε ότι είναι μία πολύ καλή τιμή» συμπληρώνει, εξηγώντας όμως ότι για φέτος η τιμή αυτή είναι πολύ κοντά στο κόστος παραγωγής, αφού αυτό έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια.

neakriti.gr