Το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ είναι πάντα η σκηνή όπου οι ηγέτες προσπαθούν να πείσουν τη διεθνή κοινότητα για το δίκαιο ή το «δίκαιο» της πολιτικής και των θέσεων τους.
Οι ομιλίες Μητσοτάκη και Ερντογάν επιβεβαιώσουν αυτόν τον κανόνα και είχαν ένα κοινό στοιχείο. Και οι δύο επέλεξαν να μην χρησιμοποιήσουν έντονη γλώσσα και να δηλώσουν θετικοί απέναντι στο διάλογο. Και εκεί σταματούν τα κοινά στοιχεία των θέσεων των δύο ηγετών.
Ο Ταγίπ Ερντογάν και στο βήμα και σε δηλώσεις στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης έτεινε χείρα φιλίας δηλώνοντας «Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας. Είναι γείτονάς της και σύμμαχός της υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ».
Η απάντηση Μητσοτάκη ήταν στο ίδιο κλίμα, αλλά με μία κρίσιμη υπενθύμιση: Τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι ο ελληνοτουρκικός διάλογος πρέπει να συνεχιστεί κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS, ως το θεσμικό πλαίσιο μέσω του οποίου μπορεί να επιλυθεί η διαφορά για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Το σαφές μήνυμα της ελληνικής πλευράς προς την Άγκυρα είναι ότι ο ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνδυάζεται με μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν τη διεθνή νομιμότητα, ούτε με απειλές για την άσκηση δικαιωμάτων που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Το χάσμα στο Κυπριακό παραμένει
Όσον αφορά το Κυπριακό το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει αγεφύρωτο, παρά την πρόσφατες προσπάθειες του ΟΗΕ να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες. O Τούρκος πρόεδρος ζήτησε «κυριαρχική ισότητα» για τους Τουρκοκύπριους και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την αυτοαποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και να αναπτύξει μαζί της πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν άφησε αναπάντητη τη νέα τουρκική πρόκληση και επανέλαβε τη στήριξή της στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων με στόχο την επανένωση της Κύπρου.
Διαφωνία και για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή
Από τις τοποθετήσεις των δύο ηγετών έγινε εμφανής και η απόσταση που τους χωρίζει ως προς την αντίληψη του γεωπολιτικού χάρτη στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η προσχηματική επίκληση του Διεθνούς Δικαίου από τον Ταγίπ Ερντογάν έγινε για να επαναφέρει την τουρκική πρόταση για μια «Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο», υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει κοινό πεδίο συνεννόησης.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ήταν σαφής στην ομιλία του. Ανέφερε ότι η χώρα είναι «γεφυροποιός» και «δεν είναι ταραχοποιός», επισημαίνοντας τις στρατηγικές της συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.
Για τη Γάζα, ζήτησε την αποτελεσματική εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που συμφωνήθηκε το προηγούμενο έτος, επέμεινε ότι η Χαμάς «δεν μπορεί να έχει κανέναν ρόλο» στο μέλλον της Γάζας και επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών.
Εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη και υποστήριξε τις προσπάθειες ενίσχυσης του Λιβάνου και αποτροπής κενού ασφαλείας μετά τη λήξη της εντολής της UNIFIL.
Είναι άλλωστε γνωστή η διαφορετική αντίληψη Ελλάδας και Τουρκίας για όσα διαδραματίζονται στη Μέση Ανατολή, η ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, που επιβεβαιώθηκαν και από τα έντονα πυρά από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης. Αντιθέτως η ελληνική κυβέρνηση βλέπει την επίλυση των προβλημάτων με ανοιχτές «θύρες» με όλους τους εμπλεκόμενους, αποφεύγοντας επιθετικές δηλώσεις.
Στη Νέα Υόρκη δεν γεφυρώθηκε κανένα χάσμα, αλλά ούτε άνοιξε νέο μέτωπο στις σχέσεις των δύο χωρών. Επιβεβαιώθηκε όμως ότι η πολιτική της Τουρκίας βασίζεται σε μία συνεχή διγλωσσία, μια τακτική μαστιγίου- καρότου, «επιθέσεις φιλίας» που ακολουθούνται από εμπρηστικές δηλώσεις και ενίοτε παραβιάσεις στον χώρο του Αιγαίου. Κανείς δεν περιμένει ότι είναι κοντά η λύση των προβλημάτων των δύο χωρών, πλην όμως σε επίπεδο προθέσεων φάνηκε και οι δύο ηγέτες να θέλουν να διατηρήσουν την στρατηγική των «ήρεμων νερών».
cnn.gr
